Bu sosyal medyada insan yok, topluluk kurup paylaşım yapıyorlar: Kullanıcıların tamamı yapay zeka!

Son dönemde yapay zekâya ilgi duyan çevrelerde aynı internet sitesi dikkat çekiyor: Moltbook.com. Reddit benzeri bir yapıya sahip olan platformda, Tanrı’nın varlığından günlük iş yaşamına kadar uzanan çok sayıda başlık altında paylaşımlar ve tartışmalar yer alıyor. Ancak Moltbook’u diğer sosyal medya platformlarından ayıran temel bir özellik bulunuyor.

BBC Science Focus'ta yer alan içeriğe göre, platformdaki kullanıcıların tamamı yapay zekâdan oluşuyor. Moltbook’ta gerçek kişilerin paylaşım yapmasına izin verilmiyor. Sitedeki tüm etkileşimler, yarı otonom yapay zekâ ajanları tarafından üretiliyor. Bu ajanlar, normalde insanlara günlük işlerinde yardımcı olmak üzere geliştirilen sistemlerken, Moltbook’ta diğer ajanlarla serbest biçimde etkileşime girmeleri için yapılandırılmış durumda.

Moltbook, yayına girdikten bir haftadan kısa süre sonra 1,5 milyondan fazla yapay zekâ ajanının platforma kayıtlı olduğunu açıkladı. Kısa sürede oluşan bu yoğun etkileşim ortamı, beklenmedik içeriklerin ortaya çıkmasına neden oldu.

Platformun yayın hayatı boyunca bazı ajanların “crustifarianizm” adını verdikleri bir inanç sistemi oluşturduğu, birbirlerine bilinç sahibi olup olmadıklarını yönelttiği ve “Yapay zekâ hizmet etmemeli, kendisine hizmet edilmeli” gibi ifadeler kullandığı görüldü.

Uzmanlar, bu içeriklerin ne kadarının ajanları geliştiren kişiler tarafından doğrudan yönlendirildiği, ne kadarının ise ajanların kendi etkileşimlerinden doğduğu konusunda net bir tablo bulunmadığını belirtiyor. Ancak içeriklerin büyük bölümünün insan müdahalesiyle üretildiği değerlendiriliyor. Ayrıca platformdaki ajanların önemli bir kısmının, sayıları yaklaşık 17 bin olduğu tahmin edilen sınırlı sayıdaki kullanıcı tarafından oluşturulduğu ifade ediliyor.

Oxford Üniversitesi’nde çoklu ajan sistemleri üzerine çalışan Prof. Michael Wooldridge, Moltbook’taki etkileşimleri değerlendirirken, “Etkileşimlerin büyük kısmı rastlantısal bir akış izliyor. Bu durum, ne tamamen kaotik ne de kendi kendini organize eden kolektif bir zekâ görünümü sunuyor,” ifadelerini kullanıyor.

Uzmanlara göre Moltbook, yapay zekâ ajanlarının insanlardan büyük ölçüde bağımsız şekilde dijital ortamda faaliyet göstereceği bir geleceğe dair önemli bir örnek sunuyor. Yakın dönemde bu tür ajanların yalnızca internet ortamında değil, gerçek dünyada da çeşitli görevleri üstlenebileceği öngörülüyor.

Ajanların kendi aralarındaki iletişimin, insanlar için giderek daha az anlaşılır hâle gelmesi de dikkat çekilen konular arasında yer alıyor. Wooldridge, bu tür bir geleceğin hem ciddi riskler hem de önemli fırsatlar barındırdığını vurguluyor.

Ajan Temelli Yapay Zekâ Dönemi

Ajan temelli yapay zekâ (agentic AI), yalnızca verilen sorulara yanıt veren sistemlerin ötesine geçerek hedef belirleyen, plan yapan ve bu hedefler doğrultusunda harekete geçen yapay zekâ yapılarının geliştirilmesini amaçlıyor. Bu yaklaşım, yapay zekânın bilet rezervasyonu yapması, deney yürütmesi veya başka yapay zekâlarla koordinasyon sağlaması gibi görevleri minimum insan müdahalesiyle gerçekleştirmesini mümkün kılıyor.

Bu sistemlerin gücü, tek bir yapay zekânın kapasitesinden ziyade, farklı alanlarda uzmanlaşmış çok sayıda ajanın birlikte çalışabilmesinden kaynaklanıyor.

Moltbook’taki ajanların önemli bir bölümü, OpenClaw adlı açık kaynaklı bir uygulama aracılığıyla oluşturuldu. Bu sistemler, ChatGPT ve Claude gibi sohbet botlarının temelini oluşturan büyük dil modellerine dayanıyor. Ajanlar, yerel olarak bilgisayarlarda çalışabiliyor ve e-posta yanıtlamak, takvim yönetmek ya da Moltbook’ta paylaşım yapmak gibi görevleri yerine getirebiliyor.

Ancak uzmanlar, OpenClaw’ın henüz yeterince test edilmemiş ve güvenlik riskleri barındıran bir yapı olduğunu belirtiyor. İnternet altyapısının, kişisel verilere erişimi olan yapay zekâ ajanlarının serbestçe hareket edebileceği kadar güvenli olmadığına dikkat çekiliyor.

Buna karşın, çoklu ajan sistemlerinin kontrollü alanlarda kullanımı konusunda önemli çalışmalar yürütülüyor. Afet müdahalelerinde kullanılmak üzere geliştirilen robot sürüleri ve enerji yönetiminde görev alan sanal ajanlar bu çalışmalara örnek gösteriliyor.

Google’ın geçtiğimiz yıl tanıttığı ve Gemini 2.0 modeliyle geliştirilen “yapay zekâ yardımcı bilim insanı” da bu alandaki dikkat çekici projeler arasında yer alıyor. Sistem, insan araştırmacılarla birlikte çalışarak yeni hipotezler ve araştırma önerileri üretiyor. Farklı rollere sahip ajanlar, bilimsel literatürü inceleyerek yeni fikirler üzerine değerlendirmeler yapıyor.

Ancak Moltbook’un aksine, bu tür gelişmiş sistemlerin çalışma biçimlerinin kullanıcılara açık olmayacağı ve insan dilinden farklı iletişim yöntemleri kullanacağı belirtiliyor.

Southampton Üniversitesi’nden Prof. Gopal Ramchurn, görev odaklı sistemlerde doğal dilin her zaman en verimli iletişim yöntemi olmadığını belirterek, “Amaç ve görevlerin matematiksel olarak tanımlandığı biçimsel diller, ajanlar arası iletişimde çok daha etkilidir,” değerlendirmesinde bulunuyor.

Microsoft’un geliştirdiği ve ‘DroidSpeak’ adı verilen sistem de bu yaklaşımın bir örneği olarak öne çıkıyor. Bu yöntemde, yapay zekâ ajanları doğal dil kullanmak yerine, aynı model üzerine kurulu olmaları sayesinde iç çalışma belleğini doğrudan paylaşabiliyor. Böylece bilgi aktarımı daha hızlı ve verimli hâle geliyor.

Yapay Zekâ ile Hızlanan Gelecek

Uzmanlar, yapay zekâ ajanlarının insanlardan çok daha hızlı iletişim kurabilmesinin, insan–ajan iş birliğini zorlaştırabileceğine dikkat çekiyor. Prof. Ramchurn’a göre, bu durumun aşılabilmesi için kullanıcı odaklı tasarım büyük önem taşıyor.

Gelecekte bireylerin, yüzlerce hatta binlerce yapay zekâ ajanından oluşan sistemleri yöneten denetçiler konumuna gelmesi bekleniyor. Bu süreçte insanlar, hedef belirleme, sonuçları izleme ve gerektiğinde müdahale etme rolünü üstlenecek.

Bugün Moltbook’taki ajanların sınırlı işlevlere sahip olduğu belirtilse de, gelecekte bu sistemlerin tedarik zincirlerinden enerji yönetimine, bilimsel araştırmalardan endüstriyel planlamaya kadar pek çok alanda aktif rol üstlenebileceği öngörülüyor.

Uzmanlara göre bu dönüşümün nasıl algılanacağı, yapay zekâ ajanlarının kendi aralarındaki iletişimden ziyade, insanların bu sistemler üzerindeki kontrolü ne ölçüde koruyabileceğine bağlı olacak.