Saçlar neden beyazlar, geri döndürmek mümkün mü? Bilim insanları gerçeği açıkladı

Genç yaşta aynada görülen birkaç tel beyaz saç, çoğu kişi için şaşkınlık ve endişe anlamına geliyor. Ashley Sukru’nun 14 yaşında yaşadığı bu deneyim, aslında yalnızca ona özgü değil. Günümüzde giderek daha fazla genç, saçlarının beklenenden çok daha erken beyazladığını fark ediyor. Uzmanlara göre bu durum her zaman yaşlanmayla ilgili değil; genetik yapıdan stres seviyesine, beslenme alışkanlıklarından çevresel etkilere kadar birçok faktör süreci tetikleyebiliyor. Peki saçlar neden beyazlıyor ve bu değişimi tersine çevirmek gerçekten mümkün mü?

BBC Brezilya'da yer alan habere göre, Kanadalı Ashley Sukru, henüz 14 yaşındayken lise yıllarında bir arkadaşının saçlarındaki beyazları fark etmesiyle hayatının en zor dönemlerinden birine girdi. O yaşta beyaz saçlara sahip olmanın şokunu yaşayan Sukru, yıllar boyunca görünümü nedeniyle özgüven sorunu yaşadı.

“14 yaşındaydım ve ‘Bu mümkün değil’ diye düşündüm. Eve gidip saçlarımı kontrol ettim, birkaç tel beyaz saç gördüm ve çok üzüldüm,” diyen Sukru, ailesine saçını boyamak için uzun süre ısrar etti.

“Uyum sağlamaya çalıştığınız bir dönemde beyaz saç size yardımcı olmuyor. Hep gizlemeye çalıştım,” diye konuştu.

NEDENİ GENETİK ÇIKTI

Şu anda 28 yaşında olan Sukru’nun erken beyazlamasının nedeni yapılan analizlerle ortaya kondu: Genetik. Annesi de 14 yaşında, büyükannesi ise 17 yaşında beyazlamaya başlamıştı.

Uzmanlar, saçların ne zaman beyazlayacağını belirleyen en önemli faktörün genetik olduğunu vurguluyor. Doktorlar son yıllarda özellikle 20’li ve 30’lu yaşlarda beyazlamaya başlayan hasta sayısında artış gözlemlediklerini belirtiyor.

Sağlıklı bireylerde beyaz saçların genellikle Kafkaslarda 35 yaş civarında, Asyalılar ve Afrikalılarda ise yaklaşık 10 yıl sonra ortaya çıktığı ifade ediliyor. Bu yaşların altındaki beyazlama ise “erken beyazlama” olarak tanımlanıyor.

SAÇ NEDEN BEYAZLIYOR?

Uzmanlara göre saç rengi, saç köklerindeki melanosit hücrelerinin ürettiği melanin pigmentiyle belirleniyor. Yaş ilerledikçe bu hücrelerin pigment üretimi azalıyor. Pigment üretimi durduğunda ise saçlar gri, beyaz ya da gümüş rengini alıyor.

ABD’de yapılan bilimsel araştırmalar, saç köklerindeki melanosit kök hücrelerinin zamanla hareket kabiliyetini kaybettiğini ve olgunlaşamadığını ortaya koyuyor.

Bilim insanları şiddetli stresin de saç ve cilt rengini kontrol eden hücrelere zarar verebileceğini belirtiyor. Bunun yanı sıra uzmanlar, erken beyazlamanın bazı vitamin ve mineral eksikliklerinin işareti olabileceğine dikkat çekiyor.

Özellikle B12 ve D vitamini, bakır, demir, çinko ve folik asit eksiklikleri erken beyazlamayla ilişkilendiriliyor. Uzmanlara göre B12 eksikliği en yaygın nedenlerden biri. Bakır ise melanin üretimi için kritik öneme sahip.

Ancak doktorlar, takviye kullanmadan önce mutlaka kan testleri yapılması gerektiğini vurguluyor. Çünkü bazı minerallerin aşırı alımı, diğerlerinin emilimini olumsuz etkileyebiliyor.

DOĞAL SAÇ RENGİ GERİ DÖNER Mİ?

ABD’de Columbia Üniversitesi’nde yapılan araştırmalar, stresin azalmasıyla yeni çıkan saçların doğal renginde uzayabildiğini gösteriyor. Uzmanlar, besin eksikliğine bağlı beyazlamalarda saç renginin geri dönebileceğini, ancak genetik vakalarda bunun mümkün olmadığını belirtiyor.

Yine de doğru beslenme, oksidatif stresin azaltılması ve sağlıklı yaşam alışkanlıklarıyla beyazlamanın yavaşlatılabileceği ifade ediliyor.

“BEYAZ SAÇ BİR DURUŞTUR”

Ashley Sukru için beslenme genetiği değiştirmedi ama bakış açısını değiştirdi. Artık gümüş rengi saçlarını saklamak yerine benimsiyor. Sosyal medyada paylaşımlar yapan Sukru, kısa sürede kendisi gibi genç yaşta beyazlayan binlerce kişiye ulaştı.

“TikTok ve Instagram’da paylaşım yapmaya başladığımda, benim yaşımda birçok kadının beyaz saçlarını uzattığını gördüm,” diyen Sukru, şu mesajı veriyor:

“‘Beyaz saç çirkindir’ ya da ‘yaşlılık göstergesidir’ demek yerine, ‘beyaz saç güçlüdür, beyaz saç bir duruştur’ diyebiliriz. Bu, sizi siz yapan benzersizliğin bir parçası.”