‘Diyalog’ lüks değil günümüzde zorunluluk

Dünya Ekonomik Forumu’nun (WEF) İsviçre’nin Davos kasabasında düzenlediği yıllık toplantılarında ikinci gün geride kaldı. 56’ncı kez düzenlenen ve bu yıl ‘Diyalog Ruhu’ temasıyla gerçekleşen forumda rekor katılım gerçekleşiyor.

Küresel krizlerin, çatışmaların, jeoekonomik gerilimlerin arttığı ve teknolojik dönüşümün gerçekleştiği bir dönemde gerçekleşen forum, 130 ülkeden 3 bini aşkın katılımcıyı ağırlıyor. Bu yıl ‘Diyalog Ruhu’ temasıyla gerçekleşen toplantılara ilişkin WEF yetkilileri, yaşanan tüm olumsuzluklara rağmen küresel ekonominin beklenenden daha dirençli olduğunu ve 2026 yılı için yüzde 3’ün üzerinde küresel büyüme beklediklerini söylüyor. Yetkililer, diyalog ruhunun artık bir lüks değil zorunluluk olduğunu vurguluyor.

Forumda bu yıl en yüksek düzeyli hükümet katılımının olması dikkat çekiyor. 65’i Devlet Başkanı, 55’i Ekonomi ve Maliye Bakanı, 33’ü Dışişleri Dakanı, 34’ü Sanayi ve Ticaret Bakanı, 11’i Merkez Bankası Başkanı olmak üzere 400 üst düzey isim forumda yer alıyor. En önemli isimler arasında ise ABD Başkanı Donald Trump, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Çin Başbakan Yardımcısı He Lifeng, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula Von der Leyen geliyor. Ortadoğu’da ise Filistin, Suriye, Suudi Arabistan, Katar, Lübnan üst düzeyde temsil ediliyor. Birleşmiş Milletler (BM), Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ), IMF, OECD, Dünya Bankası, NATO gibi küresel kurumların başkanları ve yaklaşık 850 CEO toplantılara katılıyor. Türkiye’den ise Tosyalı Holding Yönetim Kurulu Başkanı Fuat Tosyalı, Sabancı Holding CEO’su Kıvanç Zaimler, Limak Yönetim Kurulu Başkanı Ebru Özdemir gibi iş dünyasının önde gelen isimleri yer alıyor.

Gözler Trump’ta

ABD Başkanı Trump’ın bugün forum kapsamında özel bir hitapta bulunması bekleniyor. Trump’a ABD Hazine Bakanı Scott Bessent başta olmak üzere üst düzey Amerikan yetkilileri de eşlik edecek. Trump’ın konuşmasının ardından finans, kripto ve danışmanlık sektörlerinden önde gelen CEO’ların davet edildiği kapalı bir resepsiyon düzenlenmesi planlanıyor. Davetin Beyaz Saray kaynaklı olduğu belirtilirken, etkinliğin gündeminin net olmadığı ifade ediliyor.

Asıl gündem yapay zekâ

Davos’ta Microsoft, Anthropic ve Google DeepMind’in CEO’ları, yapay zekâya dair vizyonlarını ve endişelerini açıkladı; küresel etkileri tartıştı. Geçen yıl Davos’ta Çinli şirket DeepSeek, OpenAI’nin rakibi ChatGPT modeli kadar iyi performans gösterdiğini ve daha ucuz olduğunu iddia ettiği yapay zekâ modeli ile sohbet botunu piyasaya sürdüğünde büyük bir heyecan dalgası yaratmıştı. Ancak bu yıl, yapay zekâya dair tartışmalar, teknolojinin nasıl uygulandığı, taşıdığı riskler ve iş ile toplum üzerindeki etkileri gibi konuları da kapsayacak şekilde genişledi. Microsoft’un CEO’su Satya Nadella, “Biz küresel toplum olarak yapay zekâyı, insanların, toplulukların, ülkelerin ve sektörlerin sonuçlarını değiştirecek işe yarar şeyler için kullanma noktasına gelmeliyiz” dedi. Nadella, yapay zekânın devreye alınmasının dünyaya eşit dağılmayacağını, bunun başlıca sermaye ve altyapıya erişim tarafından kısıtlanacağını ifade etti.

Macron’a şarap vergisi tehdidi

Zirvenin en çok tartışılan başlıklarından biri de Trump’ın yaklaşık 20 ülkeden her birinin 1 milyar dolar katkı sağlamasını öngören ve toplamda 20 milyar dolarlık bir hacme ulaşması planlanan ‘Barış Planı’ oldu. Plan kapsamında, Gazze’nin yeniden inşası için Birleşmiş Milletler’e alternatif bir yapı oluşturulması hedefleniyor. Ancak Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un söz konusu plana katılmayı reddetmesi üzerine Trump, Fransız şarap ve şampanyalarına yüzde 200 gümrük tarifesi uygulanabileceği tehdidinde bulundu. Macron için “Kimse onu istemiyor çünkü çok yakında görevden ayrılacak” diyen Turmp, ardından “Şaraplarına ve şampanyalarına yüzde 200 gümrük vergisi koyarım, o zaman katılır” ifadelerini kullandı. ABD Başkanı ayrıca, Fransız mevkidaşından gelen ve Macron’un Trump’ı perşembe günü Paris’te yemeğe davet ettiği ayrıca Ukrayna, Suriye, Danimarka ve Rusya ile ilgili görüşmeler yapmayı önerdiği bir kısa mesajı kamuoyuyla paylaştı. Mesajda Macron’un, ‘Grönland konusunda ne yaptığını anlamıyorum’ ifadeleri yer aldı. Mesajın içeriği bir Fransız yetkili tarafından doğrulandı.