Geri Dön
DünyaKadınlar okudukça ekonomi büyüyebilir

Kadınlar okudukça ekonomi büyüyebilir

BM Kadın’ın program direktörü Gülden Türköz-Cosslet’e göre, Türkiye kadınların işgücü ve siyasete katılımını arttırarak bölgesinde önderlik sergileyebilir. Bu yolda ‘eğitim ve bilinç devrimi’ gerekiyor

Kadınlar okudukça ekonomi büyüyebilir

Gülden Türköz-Cosslet’in etkileyici bir özgeçmişi var. Columbia Üniversitesi’nde eğitim, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı’nın (UNDP) Arnavutluk temsilciliğinden geçen kariyeri Birleşmiş Milletler Toplumsal Cinsiyet Eşitliği ve Kadının Güçlenmesi Birimi (BM Kadın) programlar direktörlüğüne uzanmış. 1996’da İstanbul’da düzenlenen Habitat II Konferansı’nda görev yapan Türköz tam da Sivil Toplum Forumu’nun açıldığı gün doğum yapan biri olarak; kadınların iş hayatında karşılaştıkları zorluklar ya da alabilecekleri destekleri bizzat deneyimleyen bir isim.
BM Kadın’ın (UN Women) bölge ofisinin Türk hükümetinin daveti üzerine taşınma kararı almasıyla İstanbul; Avrupa ve Asya’da kadın hakları için bir merkez üssü niteliği kazanırken gelecekte Türköz’ü sık sık ağırlayacağa benziyor.
Geçtiğimiz hafta New York’tan Türkiye’ye gelen Türköz, TBMM’de Türkiye’de Cinsiyet Eşitliği’ne Yönelik Elverişli Ortamın Teşvik Edilmesi BM Ortak Programı’nın Kapanış Toplantısı’na katıldı. Bölgesel konferans için İstanbul’a da uğrayan Türköz, Milliyet’e verdiği röportajda kadın hakları konusunda Türkiye’nin attığı adımları takdir etse de daha fazlası için çağrıda bulundu.
Kanun anlamında önemli ilerlemeler kaydedildiğine dikkat çeken Türköz “Anayasa kadın-erkek eşitliğini güvence altına alıyor. Fakat yasanın hayata geçirilmesinde sorun yaşanılıyor. Yasalar her zaman gerçeğe yansımıyor” diyor.

‘Türkiye değişime hazır’
Türkiye’nin Kadına Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlemesi Sözleşmesi (CEDAW) ve kadına şiddeti engellemeyi öngören İstanbul Sözleşmesi’ne imzacı olduğunu, dolayısıyla uluslararası sorumlululaklarını da hatırlatan Türköz; “Türkiye’nin değişime ve cinsiyet eşitliğine yatırım yapmaya hazır olduğunu düşünüyorum. Yapılan iş bana umut veriyor. Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu ile tamamladığımız proje bir son değil; başlangıç. Yapılacak çok şeyin olduğunu görüyoruz; resmi kurumlar, sivil toplum, kadın hareketleriyle beraber çalışabiliriz. Türkiye deneyimini paylaşarak önderlik gösterebilir” vurgusunu yapıyor.

‘Yüzde 38 hedefi az’
Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) üyeleri arasında yüzde 30.8’le kadın istihdamının en düşük olduğu Türkiye’nin ‘çok daha iyisini yapabileceğini’ belirten Türköz, 2023’e kadar hükümetin oranı yüzde 38’e çıkarma hedefi için ‘gelişim için daha fazlası gerekiyor’ yorumunu yapıyor.
İş ve özel hayatı gözeten çalışma saatleri, girişimciliğe teşvik, çalışan anneler için gündüz bakım hizmetlerinin gerekliliğini savunan Türköz “Dünya Bankası verilerine göre lise öğrenimi gören kadınların sayısının yüzde 1 artması bile kişi başına düşen geliri yüzde 0.3 yukarı çekiyor. Cinsiyet eşitliğinin en çok sağlandığı 10 ülkeden sekizi aynı zamanda dünyanın en zengin ulusları arasında” açıklamasını yapıyor. Kadın istihdamı için ‘sadece insan hakkı ya da ahlaki bir zorunluluk değil, ekonomi için de faydalı’ saptamasını yapan Türköz’ün temsil ettiği BM Kadın, siyasette kadınlar için yüzde 30 kota uygulanmasını tavsiye ediyor.

‘Mücadele evde başlıyor’
Kadına karşı şiddetin ‘insan hakları ihlali’ olduğunun altını çizen Türköz şu noktaları dile getiriyor: “Türkiye’de gerçek bir çaba var. Fakat şiddet tek bir bakış açısıyla engellenemez, erkekleri buna katmalıyız. Özel sektörle iş yerinde tacize karşı konuşmalı; polislere, sağlık çalışanlarına eğitim vermeliyiz. Bu sadece hükümetin sorumluluğu değil, toplumun ortaklaşa vermesi gereken bir çaba. Mücadele evlerin, okulların içinde başlıyor. BM Kadın bu kapasitenin geliştirilmesi için destek verebilir”.


Yaratıcı kampanyalar hazırlığı

2000’lerde sıfırdan kurulan tek Birleşmiş Milletler ajansı olan BM Kadın için Mart 2015’te New York’ta toplanacak Pekin+20 hayati önemde. 1995’te Pekin’de kabul edilen bildirgeden 20 yıl sonra kadın hakları konusunda kaydedilen küresel gelişme ele alınacak. Yine 2015’te cinsiyet eşitliği ve kadınların güçlenmesini kapsayan Binyıl Kalkınma Hedefleri de gözden geçirilecek. Türköz “Bilinç yaratılması için önemli bir an geliyor. Yaratıcı alanlarla, medyanın desteğiyle gençlerin bu konuya ilgisini artırabiliriz” diyor. BM Kadın, Google aramalarında ortaya çıkan cinsiyetçi tavırla ilgili etkileyici bir internet kampanyası hazırlamıştı.

‘Tutkunuzu takip edin’

Gülden Türköz’e iş hayatında ilerlemek ya da hedeflerini gerçekleştirmek isteyen kadınlara bir rol modeli olarak tavsiyelerini sorduğumuzda, eğitim en çok üzerinde durduğu konu oluyor. Türköz’e göre ‘eğitim kadınlara pek çok kapı açtığı gibi çocuk yaşta evlilikleri önlüyor ve çocukların yetiştirilmesini doğrudan etkiliyor’.
“Benim de rol modellerim vardı, beni tutkuyla harekete geçiren
şeyleri takip ettim. Kadın ve erkeklerin hakları için çalıştım. Verebileceğim en büyük tavsiye tutkunuzu takip etmeniz” diyen Türköz, “Kadınları bunu yapabilecekleri konusunda yüreklendirmemiz gerekiyor. Kadınlara ilişkin önyargıları, tektipleştirmeyi kırmalıyız.
Örneğin ders kitapları... Kadınlar avukat, doktor olarak da resmedilmeli. BM Kadın’ın bir rolü
de eğitim bakanlıklarıyla ortak çalışma yürüterek bu bilinç devrimini sağlamak” ifadelerini kullanıyor.