Kasabanın kaderini Çinli bebekler değiştirdi! 51 yıllık fabrikanın sonu: 'İnanmıyorum'
Küçücük bir kasabanın kaderi bir zamanlar dünyanın diğer ucundaki Çin ile doğrudan bağlantılıydı. Kasabada bulunan bebek maması fabrikası, üretiminin tamamını Çin için yapıyordu. Ancak 2 yıl önce yöneticilerin fabrika ziyareti sırasında birçok şey değişti. Sıradan bir ziyaretin kasaba için kötü günlerin başlangıcı olacağını ise kimse bilmiyordu.
Derleyen: Oğuzcan Atış / Milliyet.com.tr – Çokuluslu gıda devi Nestle’nin milyonlarca dolarlık yatırımla açtığı Askeaton fabrikasının beklenmedik bir kararla kapatılması, kimsenin beklediği bir adım değildi. Ancak iki yıl önce, şirketin İsviçre ofisinden gelen yöneticiler, kasaba için oldukça önemli olan ve 540 kişinin çalıştığı fabrikayı kapatma kararı aldı. 1974 yılında inşa edilen fabrika binası, Nestle tarafından satın alınmadan önce çeşitli amaçlarla kullanılmış olsa da, şirketin satın almasının ardından birçok kişi için İrlanda’da çalışılacak en iyi yerlerden biri olarak görülmeye başlanmıştı. Fabrika o kadar istikrarlı çalışıyordu ki bankalara kredi başvurusu yapan çalışanların sadece son maaş bordrolarını vermesi, ihtiyaç duydukları parayı almak için yeterli oluyordu.
Ancak bu durum, 2023 yılında alınan kararla değişti. Çin’deki doğum oranlarının düşmesini gerekçe gösteren Nestle, talebin azalması sebebiyle fabrikanın kapatılmasına karar verdi. Yapılan araştırmalarda, Çin’de 2016 yılında 18 milyon çocuk doğduğu, bu oranın 2023 yılında 9 milyona düştüğü görülmüştü. Bu nedenle Askeaton'daki fabrikanın kapatılmasına karar verilmişti. En azından ilk etapta, işten çıkarılan çalışanlara sunulan gerekçe buydu.
‘HİKAYENİN SUNULUŞ ŞEKLİNE İNANMIYORUM’
Fabrikanın kapatılması, Çin’de düşüş gösteren doğum oranlarına bağlanmış olsa da, birçok kişi bunun farklı nedenleri olduğunu düşünüyor. Kasabalılar, fabrikanın kapatılmasının gerçek nedeninin Nestle’nin Çin’de kurmak istediği yeni fabrika olduğunu düşünüyor. Limerick’deki yerel yönetim meclisinde uzun yıllar görev yapan ve geçen yıl emekli olan Kevin Sheahan, kasabada yaşayanların fabrikanın kapanma nedenine ikna olmadığını ifade ederek, "Bu hikâyenin sunuluş şekline inanamıyorum. Bulmacanın bir parçası eksik" dedi.
Fabrika en iyi dönemini Çin’e satış yaptığı dönemde yaşamıştı ve bu dönemde işçiler Çin’i 'Taçtaki Mücevher' olarak adlandırıyordu. Fabrikada çalışan Askeatonlular, bu dönemlerde Çin’den gelen ve fabrikayı denetleyen heyetlerin sadece satın alım sözleşmeleri için ziyaretleri yaptığını düşünüyordu. Bu dönemde heyetlerin, fabrikadaki üretim aşamasına olan ilgisini de buna bağlıyorlardı. Tesiste 30 yıl boyunca genel operatör olarak çalışan 63 yaşındaki Jimmy O'Donoghue, fabrikanın faal olduğu dönemdeki bu durumu, "Gelip en küçük detayları bile soruyorlardı" diyerek anlattı.
Kapatma kararının ardından, Askeaton'da yapılan üretimin İsviçre ve Çin'deki tesislere aktarılmasının planladığını açıklamıştı. Nestle, Kasım 2023’te İrlanda fabrikasını kapatacağını duyurduktan bir ay sonra, Çin’in doğusundaki Suzhou’da Askeaton’daki fabrikanın bir benzeri olacak yeni bir tesis kurulmasına onay verdiğini açıkladı.
‘DOĞAN BEBEK SAYISI HÂLÂ ÇOK FAZLA’
Askeaton fabrikasını kapatıp Çin’de yeni bir fabrika açmayı planlayan Nestle yetkilileri, aldığı bu kararı Çin’de doğum oranlarının hâlâ yüksek olmasıyla gerekçelendirdi ve Çin’in bu anlamda dünyanın en büyük pazarı olduğunu belirtti. Askeaton fabrikası, son süt tozu üretimini geçtiğimiz ay yaptı. Nestle’nin, fabrikanın kapatma kararının değişmemesi hâlinde üretimin tamamen duracağı ifade edildi. Askeaton sakinleri ise bu durumun kasaba ekonomisini doğrudan etkileyeceğini ve bunun hayal kırıklığı yaratan bir gelişme olduğunu düşünüyor. Şirket ise yaptığı açıklamada, fabrikanın kapatılması yönünde karar alındığı günden bu yana önceliklerinin çalışanlarını desteklemek olduğunu ve fabrikanın kapanmasıyla işsiz kalacak kişilerin yeni işler bulabilmesi için eğitim ve destek sağladığını belirtti.
Çin’in yaklaşık 1.5 milyarlık nüfusa sahip olması, bu ülkeyi birçok marka için vazgeçilmesi zor bir pazar hâline getiriyor. Çin içinde pazar payına sahip olmak isteyen sektörlerden biri de süt ve süt ürünleri. 2008 yılında ülkede yaşanan ‘kirli süt’ skandalının ardından Çinli kullanıcıların yurt dışından gelen ürünlere yönelmesiyle birlikte bu alandaki rekabet daha da arttı. Markalar, Çin pazarındaki maliyetleri düşürebilmek için fabrikalarını Çin’e taşımaya başladı.
İLAÇ FABRİKALARINDA ÇALIŞMAYA BAŞLADILAR AMA...
Ancak bu açıklamaya rağmen, kasabada yaşayan insanların endişesi devam ediyor. Kasabada hırdavatçılık yapan 56 yaşındaki Sean Moran, fabrikanın kapanmasının kasabayı ekonomik ve sosyal olarak vurabileceğini söyleyerek, 1980’li yıllarda çok sayıda kişinin iş fırsatlarının az olması sebebiyle ülkesinden ayrıldığını hatırlattı. Moran, "İnsanlar istedikleri şeyi istedikleri sıklıkta yapacak gelire sahip olmayacaklar" dedi. Ancak fabrikanın kapanması, Askeaton sakinleri için her şeyin bittiği anlamına gelmiyor. Bebek maması üreten fabrikadan ayrılan işçilerin bir kısmı, kasaba yakınlarında bulunan ilaç fabrikalarında çalışmaya başladı bile. Ancak yine de mama fabrikasının kapanacak olması, bazı kasaba sakinleri için endişe konusu olmaya devam ediyor.
EN ÇOK OKUNANLAR
KEŞFETYENİ