Cumhurbaşkanı Erdoğan, 6 yıl sonra Beyaz Saray'da! Trump: Birçok konuda sonuca ulaştık

ABD Başkanı Trump, Oval Ofis'te TikTok ile ilgili bir başkanlık kararnamesine imza atarken Cumhurbaşkanı Erdoğan ile bugün Beyaz Saray'da yaptığı görüşmeyi değerlendirdi.

Trump, Erdoğan ile görüşmesinin çok iyi geçtiğinin altını çizerek, birçok konuda yaptıkları görüşmede mesafe katettiklerini belirtti.

ABD Başkanı, "Bugün Cumhurbaşkanı Erdoğan ile harika bir toplantı yaptık. Bence birçok farklı konuda çok sonuç verici bir görüşme yaptık, bunlar çok iyiydi. Kendisi çok saygın bir Cumhurbaşkanı, beraber zaman geçirdik, öğle yemeği yedik ve birçok konuda iyi görüşmeler yaptık." değerlendirmesinde bulundu.

Trump, ayrıca bugün Gazze konusunda bölge ülkelerinin liderleriyle önemli görüşmeler yaptığını ve Gazze'deki duruma ilişkin yakın zamanda bir sonuç almayı umduğunu sözlerine ekledi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, ABD Başkanı Donald Trump ile Beyaz Saray'da bir araya geldi. Görüşme sonrasında Cumhurbaşkanı Erdoğan ve ABD Başkanı Trump, nezaretinde iki ülke arasında anlaşma imzalandı. Türkiye adına anlaşmaya, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar imza attı.

ABD Başkanı Trump, Cumhurbaşkanı Erdoğan'la Beyaz Saray'da yaptığı görüşme için, "Harika bir görüşmeydi." dedi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, ABD Başkanı Donald Trump ile gerçekleştirdiği görüşmenin ardından Beyaz Saray'dan ayrıldı.

Oval Ofis'teki baş başa görüşmenin ve heyetler arası öğle yemeğinin ardından ABD Başkanı Trump, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ı kapıya kadar geçirdi.

Beyaz Saray'da 2 saat 20 dakika süren görüşmenin sonrasında, kapıda Cumhurbaşkanı Erdoğan ile bir süre daha sohbet eden Trump, tokalaşmasının ardından aracına binen Erdoğan'ı el sallayarak uğurladı.

Trump ayrıca, Erdoğan'ın heyetinde yer alan isimlerle de tek tek tokalaşarak kendilerini yolcu etti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Beyaz Saray'daki Oval Ofis'te ABD Başkanı Donald Trump ile bir araya geldi. Görüşme öncesi değerlendirmelerde bulunan ve basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Erdoğan, bu ziyareti Birleşmiş Milletler Genel Kurulu ile iç içe olan dönemde gerçekleştirmekten dolayı çok mutlu olduklarını belirtti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, şunları kaydetti:

"Sayın Trump'ın gerek birinci döneminde gerekse ikinci döneminde Türkiye-ABD ilişkilerinde farklı bir süreci yaşıyoruz. Gerek F-35 konusu gerek F-16 konusu gerekse Halk Bankası ile ilgili aramızdaki ilişkiler konusunu bugün etraflıca görüşme fırsatı bulacağımıza inanıyorum. Heybeliada Okulu ile ilgili üzerimize ne düşerse biz onu zaten yapmaya hazırız. Dönünce de Sayın Bartholomeos ile bu konuyu görüşme fırsatı bulacağım."

Cumhurbaşkanı Erdoğan, bir gazetecinin, "Siz, Başkan Trump'ın barış için çabalar gösterdiğini daha önce de söylemiş bir Cumhurbaşkanısınız. Bölgede birçok lider ile de görüşmeler yapıyorsunuz. Gelecekte nasıl çalışabilirsiniz birlikte?" sorusuna, "Buna inandığım için zaten bunları söylüyorum. Birlikte ele ele bölgedeki bu sıkıntıları aşacağımız inanıyorum." yanıtını verdi.

ABD Başkanı Trump, Beyaz Saray'da ağırladığı Cumhurbaşkanı Erdoğan ile görüşmesinden önce Oval Ofis'te basın mensuplarının sorularını yanıtladı.

Erdoğan ile uzun zamandır dost olduğunu söyleyen Trump, "(Erdoğan) Çok saygın biri, kendi ülkesinde, tüm Avrupa'da ve tüm dünyada çok saygı görüyor." ifadesini kullandı.

Trump, Türkiye'nin "muazzam bir ordu kurduğunu" kaydederek, "Kendisini Beyaz Saray'da ağırlamak bizim için bir onurdur." dedi.

Oval Ofis'teki görüşmeden sonra birlikte öğle yemeği yiyeceklerini ve burada da görüşmelerine devam edeceklerini kaydeden ABD Başkanı, "Bugün önemli görüşmeler yapacağız. Türkiye ile yüksek oranda ticaret yapıyoruz ve buna devam edeceğiz, hatta ilave ticari işler de yapacağız. Türkiye, F-16, F-35 ve başka şeyler satın almak istiyor; bununla ilgili onlarla görüşeceğiz." diye konuştu.

Türk-Amerikan ilişkilerindeki ana başlıkları ele alacaklarını ifade eden Trump, Erdoğan için, "O zor ve inatçı bir adam. Genelde inatçı insanları sevmem ama onu her zaman sevmişimdir. O zor bir adam ve ülkesinde harika işler çıkarıyor. Hem savaş hem de ticaret konusunda muazzam bir ilişkimiz var ve bugün her iki konuyu da konuşacağız." değerlendirmesini yaptı.

Türkiye ile çok iş yaptıklarını belirten Trump, "Türkiye harika ürünler üretiyor. Onlardan çok şey satın alıyoruz, onlar da bizden çok şey satın alıyor." diye konuştu.

"(Gazze konusunda) Anlaşmaya varmaya çok yaklaştık"

Öte yandan Trump, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu marjında Cumhurbaşkanı Erdoğan ve diğer liderlerle Gazze konusunda çok iyi bir görüşme yaptıklarını kaydederek, "Sanırım bir tür anlaşmaya varmak üzereyiz." değerlendirmesinde bulundu.

Trump, Gazze'deki krizin sona ermesini ve tüm esirlerin serbest bırakılmasını istediğini vurgulayarak, "Orta Doğu bölgesinin liderleriyle Gazze konusunda harika bir toplantı yaptık. Tüm rehineleri geri almak istiyoruz. Bence bir anlaşmaya varmaya çok yaklaştık." bilgisini verdi.

Türkiye'nin yanı sıra Suudi Arabistan, Katar ve bazı diğer bölge ülkeleriyle önemli temaslarda bulunduklarını dile getiren Trump, akabinde İsrail ile görüşerek Gazze konusunda somut bir sonuca ulaşmayı umduğunu belirtti.

"Suriye'deki zaferin sorumlusu Erdoğan'dı"

Suriye'ye yaptırımları Erdoğan'ın isteği üzerine kaldırdığını ifade eden Trump, "Suriye'deki zaferin sorumlusu Erdoğan'dı. Bu, Türkiye için bir zaferdi." yorumunu yaptı.

Trump, "Cumhurbaşkanı Erdoğan, Suriye'de eski lideri devirme mücadelesindeki başarıdan sorumlu olan kişidir." diye vurguladı.

ABD Başkanı, Suriye'de gerçekleşen süreçte Türkiye'nin rolüne ilişkin şu değerlendirmeleri yaptı:

"2000 yıldır bunu yapmaya çalışıyorlar. O (Erdoğan) yaptı. Yani sizin vekilleriniz yaptı. Bence bunun övgüsünü siz almalısınız. Suriye'nin nefes alabilmesi için yaptırımları kaldırdım çünkü yaptırımlar çok ağırdı. O (Erdoğan) zaferden sorumluydu. Bu Türkiye için bir zaferdi. Erdoğan bundan sorumlu, bu yüzden Suriye konusunda söyleyecek çok şeyi var. Ama Erdoğan'ın isteği üzerine yaptırımları kaldırdım. Suudi Arabistan Kralı'nın da isteği üzerine bunu yaptım. Katar da dedi ki, eğer yaptırımları kaldırabilirseniz iyi olur, çok ağır yaptırımlar vardı. O yaptırımlarla yaşayamazlardı. Ve onlara nefes almaları için bir şans vermek için yaptırımları kaldırdım. Ama Cumhurbaşkanı (Erdoğan) bundan sorumlu olan kişilerden biriydi."

F-35'ler konusu gündemde

Trump, önceki ABD yönetimlerinin Türkiye'ye Patriot füzelerini satmayı reddetmesi ve F-35'ler konusundaki bir soruyu, "Bunu tartışacağız. F 35'leri de tartışacağız. Onun F 35'leri istediğini biliyorum, biz de bunu çok ciddiye alıyoruz. Onların bazı somut ihtiyaçları var, bizim de bazı somut ihtiyaçlarımız var. Bir sonuca varacağız, günün sonunda bunları öğreneceksiniz." diye yanıtladı.

ABD Başkanı, Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki barış sürecine kendi yaptığı katkıların hatırlatılması ve Türkiye'nin rolüne ilişkin, "Erdoğan'ın bölgede inanılmaz bir nüfuzu var." değerlendirmesini yaptı.

Türkiye'ye CAATSA yaptırımları kaldırılabilir

Trump, Türkiye'ye CAATSA yaptırımlarının ne zaman kaldırılacağına ilişkin bir soruya ise "Çok yakında olabilir. Bu konu hakkında birazdan görüşmemiz olacak." diye karşılık vererek yaptırımların kaldırılabileceği mesajını verdi.

Rusya-Ukrayna Savaşı bağlamında NATO üyesi ülkelerin hava sahalarının kırılgan olduğu ve bu konuda ABD ile Türkiye arasında ne tür bir işbirliği yapılabileceğine ilişkin bir soruya da Trump, NATO ülkelerinin savunma harcamalarının artması ve işbirliğinin güçlendirilmesi gerektiğini söyleyerek cevap verdi.

Trump, Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşın gidişatına ilişkin bir soruya da "Cumhurbaşkanı Erdoğan her ikisi tarafından da (Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy) çok saygı görüyor. Herkes Erdoğan'a saygı duyuyor. Onlar Erdoğan'a gerçekten saygı duyuyorlar. Ben de öyle. Bence isterse büyük bir etki yaratabilir. Şu anda çok tarafsız. O, tarafsız olmayı seviyor. Ben de tarafsız olmayı seviyorum. O, eğer bu sürece müdahil olursa, yapabileceği en iyi şey Rusya'dan petrol ve gaz almamak olacaktır." şeklinde yanıt verdi.

Görüşmeye, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, MİT Başkanı İbrahim Kalın ve Cumhurbaşkanı Dış Politika ve Güvenlik Başdanışmanı Akif Çağatay Kılıç'ın yanı sıra Türkiye'nin Washington Büyükelçisi Sedat Önal da katıldı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, ABD Başkanı Donald Trump tarafından Beyaz Saray’da resmi törenle karşılandı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın konakladığı Blair House'dan ayrılarak geldiği Beyaz Saray'ın bahçesinde, tören kıtası hazır bulundu.

Makam aracından inişinde ABD Başkanı Trump ile tokalaşarak gazetecileri selamlayan Erdoğan, daha sonra Trump'la birlikte içeri girdi.

Liderler baş başa görüşmeler için Oval Ofis'e geçti.

Tarihi görüşme öncesi Beyaz Saray'da kuş uçurtulmuyor. Geniş güvenlik önlemlerinin alındığı alanda çok sayıda gazetecinin hazır beklediği görüldü.

İsrail'in Hayom Gazetesi Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın, 6 yıl aradan sonra Beyaz Saray'a yapacağı ziyaret için değeri 50 milyar doları bulabilecek bir dizi anlaşma gündemde olduğunu yazdı.

Gazetenin haberine göre; iki lider arasındaki ilişkileri onarmayı hedefleyen görüşmenin, Lockheed Martin ve Boeing uçaklarından sıvılaştırılmış doğal gaza kadar uzanan büyük çaplı anlaşmaların önünü açabileceği belirtiliyor.

Anlaşmaların en büyük bölümünün havacılık sektöründe olması bekleniyor. Gazeteye göre; Türk yetkililer, Boeing ve Lockheed Martin'e 250'ye yakın ticari uçak siparişinin yanı sıra ek F-16 savaş uçakları için de sipariş verilebileceğini açıkladı. Bu yeni uçak alımlarının amacının, Türk Hava Kuvvetleri'nin yaşlanan savaş uçağı filosunu modernize etmek ve önümüzdeki on yılın zorluklarına uyum sağlamak olduğu kaydedildi.

Gazetenin haberi şöyle devam ediyor:

Daha da dikkat çekici olan ise, ABD Başkanı Donald Trump'ın geçen hafta, F-35 gizlilik uçakları konusundaki uzun süredir devam eden çıkmazın çözülme ihtimali olduğuna dair yaptığı açıklama. Türkiye, Lockheed Martin'in en gelişmiş savaş uçağı programının ortağı olmasına rağmen, Rusya'dan S-400 hava savunma sistemi satın almasının ardından 2019 yılında programdan çıkarılmış ve Kongre yaptırımlarına (CAATSA) maruz kalmıştı.

İSRAİL AÇISININDAN HİÇ İSTENMEYEN SONUÇ

Konuya ilişkin değerlendirmede bulunan Ariel Üniversitesi Orta Doğu Çalışmaları Bölümü'nden Türkiye uzmanı Dr. Assa Ophir, "İsrail'i en çok endişelendirmesi gereken konu, Türkiye'nin F-35 uçaklarını alma arzusudur. S-400 savunma sistemleri alımı nedeniyle 2019'da programdan çıkarılan Türkiye'nin bu uçaklara sahip olması, İsrail'in bölgedeki hava üstünlüğünü kaybetmesine yol açabilir ki bu, İsrail açısından hiç istenmeyen bir sonuç olur" ifadelerini kullandı.

Ancak Dr. Ophir, Türkiye'nin programa dönüşünün önünde ciddi engeller bulunduğuna da dikkat çekti: "Erdoğan'ın, yalnızca Donald Trump'ın iradesine bağlı olmayan iki ciddi engeli aşması gerekecek. Rusya'dan askeri teçhizat satın alan tüm ülkelere yaptırım uygulayan CAATSA ve Savunma Bütçesi Yasası (NDAA). Her ikisi de Kongre'den geçmesi gereken yasalardır ve Kongre'de Türkiye'ye yönelik ortam oldukça serttir."

Görüşmenin, Türkiye-ABD ilişkilerinde bir dönüm noktası olup olmayacağı ve F-35 konusundaki buzların eriyip erimeyeceği, tüm bölge tarafından yakından takip ediliyor.

AA Amerika Haberleri Müdürü Can Hasasu detayları Washington'dan aktardı. Hasasu, “Cumhurbaşkanı Erdoğan Amerika Birleşik Devletleri ziyareti kapsamında ABD Başkanı Donald Trump'la Beyaz Saray’a geliyor. Beyaz Saray bu önemli görüşme için resmi misafirhanesi olan Blair House'u tahsis etti. Blair House aslında Beyaz Saray’ın güvenlik çemberi içerisinde yer alıyor ve bu binanın güvenliğini Amerikan Başkanı'nı da koruyan gizli servis sağlıyor. Blair House hemen Beyaz Saray’ın karşısında ve aslında yürüme mesafesinde olsa da burada kalan yabancı devlet temsilcileri Beyaz Saray’a araç konvoyu eşliğinde geliyorlar ve ABD Başkanı Donald Trump misafirlerini Beyaz Saray’ın kapısında karşılıyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan en son Beyaz Saray’a 2019 yılında gelmişti. ABD Başkanı'nın birinci başkanlık dönemine denk gelen bu ziyaret sırasında Erdoğan ve beraberindeki heyet Beyaz Saray’a yakın bir otelde ikamet etmeyi tercih etmişlerdi. Ancak bu sefer ABD Başkanı Donald Trump özellikle misafirhaneyi tahsis etti. Bu durum hem ABD Başkanı'nın hem de ülkesinin bu ziyarete verdiğin önemin bir işareti olarak görülüyor." ifadelerini kullandı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, BM Genel Kurulu'na katılmak için gittiği ABD'de Başkan Trump tarafından Beyaz Saray'a davet edildi. İkilinin 25 Eylül'deki görüşmesi, Erdoğan'ın 2019'dan bu yana ilk Beyaz Saray ziyareti olacak.

Sosyal medya platformu Truth Social'dan açıklama yapan Trump, ABD ve Türkiye'nin ticari ve askeri anlaşmalar üzerinde çalıştığını söyledi. Trump, açıklamasında Türkiye'nin ABD'den F-35 savaş uçağı alımına ilişkin görüşmelerin de devam edeceğini söyledi ve bu konunun "olumlu sonuçlanmasını beklediğini" kaydetti.

Trump'ın açıklamasında masada olacak diğer konular "çok sayıda" Boeing uçak ve F-16 savaş jetinin satışı şeklinde sıralandı. Trump, "Cumhurbaşkanı Erdoğan ve benim hep çok iyi bir ilişkimiz oldu. Onu ayın 25'inde görmeyi dört gözle bekliyorum" dedi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ise sosyal medya platformu X hesabından, görüşmede, "kapsamlı stratejik ilişkilere sahip olduğumuz müttefikimiz ABD ile başta ticaret, yatırım ve savunma sanayisi olmak üzere birçok konuyu ele alacağız" dedi. Erdoğan, buna ek olarak Trump ile görüşmelerinin "savaş ve çatışmaların durmasına katkı sunacağına" ve iki ülke arasındaki işbirliğini "daha da güçlendireceğine" inandığını belirtti.