Macaristan sürprizi! Trump, Orban ile Beyaz Saray'da görüştü: Putin-Zelenskiy zirvesi için geri sayım

ABD Başkanı Trump ile Macaristan Başbakanı Victor Orban Beyaz Saray'da görüştü. "Ukrayna" konulu görüşmede; Rusya Devlet Başkanı Putin ile Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy zirvesinin Budapeşte'de yapılma olasılığı da ele alındı.

AFP'nin son dakika haberine göre Rus yetkililer, ABD Başkanı Trump ile telefonda görüşürken Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in Ukrayna ile olası bir barış görüşmesinin Moskova'da yapılmasını önerdiğini aktardı.

Financial Times’ın ulaştığı bir belgeye göre Ukrayna, Rusya ile olası bir barış anlaşmasının ardından güvenlik garantileri sağlamak için ABD’den 100 milyar dolarlık silah almayı ve bunun Avrupa tarafından finanse edilmesini önerdi.

50 MİLYAR DOLARLIK İHA ÜRETİM ANLAŞMASI

Belgede ayrıca, Kiev ile Washington’un Ukraynalı şirketlerin geliştirdiği teknolojiyi kullanarak 50 milyar dolarlık insansız hava aracı (İHA) üretim anlaşması yapmasının da planlandığı belirtiliyor. Bu şirketler, 2022’de savaşın başlamasından bu yana dron teknolojisinde önemli ilerlemeler kaydetmişti.

AVRUPA LİDERLERİYLE PAYLAŞILDI

Söz konusu güvenlik anlaşmaları, Ukrayna tarafından ABD’ye sunuldu ve Washington’da pazartesi günü Başkan Donald Trump ile yapılacak görüşme öncesinde Avrupalı liderlerle paylaşıldı.

EN AZ 10 PATRIOT TALEP EDİLDİ

FT’nin aktardığına göre belgede hangi silahların alınacağına dair ayrıntı verilmezken, Ukrayna’nın özellikle şehirlerini ve kritik altyapısını korumak için en az 10 Amerikan yapımı Patriot hava savunma sistemi talep ettiği biliniyor. Ayrıca farklı füze sistemleri ve ekipman da gündemde.

Plan, Trump’ın Amerikan sanayisine doğrudan fayda sağlayacak adımlara verdiği önemi göz önünde bulundurarak hazırlandı. Trump, pazartesi günü Beyaz Saray’da Ukrayna’ya yönelik yeni askeri yardımlar sorulduğunda, “Biz bir şey vermiyoruz. Silah satıyoruz” ifadelerini kullandı.

AFP'nin son dakika haberine göre Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Salı günü yaptığı açıklamada, Rusya ve Ukrayna liderleri arasında savaşı çözmek amacıyla yapılacak bir görüşmenin “çok dikkatli” şekilde hazırlanması gerektiğini söyledi.

'ÇOK DİKKATLİ HAZIRLANMALI'

Lavrov, Rossiya 24 devlet televizyonuna verdiği röportajda, “Liderleri kapsayan her türlü temas çok dikkatli hazırlanmalıdır” dedi. Bu açıklama, pazartesi günü Washington’da ABD öncülüğünde düzenlenen zirvede liderlerin böyle bir görüşme fikrini gündeme getirmesinin ardından geldi.

The Sun gazetesi ana sayfada "Ya Hep Ya Hiç" "Putin ve Zelenskiy, Trump ile yapılacak bir başka zirveden önce 'tarihi bir yüzleşme' için bir araya gelecek. Almanya Şansölyesi’nin açıkladığına göre Volodimir Zelenskiy ve Vladimir Putin, 'iki hafta içinde' yüz yüze görüşecek" ifadelerine yer verip ekledi:

"Ukrayna lideri, 'hangi şart altında olursa olsun' Putin ile doğrudan görüşmeye 'hazır' olduğunu söyledi. Tarihi buluşmanın ardından Donald Trump ile üçlü bir zirve yapılacak. Almanya Şansölyesi Friedrich Merz, Rusya liderinin Zelenskiy ile “iki hafta içinde” görüşeceğini, ancak yerin henüz netleşmediğini söyledi. Bu gelişme, Trump ile Avrupalı müttefikler arasındaki toplantının ertelenmesi ve Trump’ın Putin’i arayarak üçlü görüşmeyi kabul etmesi için baskı yapmasının ardından geldi."

'ZİRVENİN ORTASINDA PUTİN'İ ARADI'

"Trump, Rusya Devlet Başkanı'nı bugünkü görüşmelerden sonra arayacağını söylemişti ancak iddialara göre bunun yerine zirvenin ortasında aramaya karar verdi. Trump'ın, yaklaşık 40 dakika süren bu görüşmeyi Beyaz Saray'ın farklı bir bölümünde yaptığı ve konuşmanın özel kalmasını sağladığı bildirildi. remlin'in üst düzey danışmanlarından Yuri Uşakov, Putin’in cuma günü Alaska'da yapılan görüşme için ABD Başkanı’na içten teşekkür ettiğini ve ikilinin Rusya ile Ukrayna arasındaki görüşmelerin devamından yana olduklarını ifade ettiğini söyledi."

Dünya, Beyaz Saray'daki Trump, Zelenskiy ve Avrupalı liderler arasındaki kritik zirvenin ardından İngiliz haber kanalı Sky News Moskova muhabiri Ivor Bennett, Putin'in bir sonraki hamlesini yorumladı.

Bennett'e göre Putin'in adımı şöyle olabilir:

-Rusya için amaç, Donald Trump'ı kendi barış yolunda tutmak. Bu da önce bir anlaşma yapılması, sonra ateşkese gidilmesi demek. Moskova bunun tüm hedeflerini garanti altına almanın en iyi yolu olduğuna inanıyor. Buna karşılık Ukrayna ve Avrupa işleri tersinden görmek istiyor.

-Onlara göre önce ateşkes yapılmalı. Ancak Moskova, Donald Trump'ın son konuştuğu kişi tarafından kolayca ikna edilebileceğinden endişe ediyor.

-Bu yüzden Rusya, Trump'ın kendi görüşlerinden sapmaması için seslerini duyurmaya çalışacak. Kendilerini barışı en çok isteyen taraf gibi göstermeye, Kiev'i ise Kremlin'in şartlarına uymadığı için 'sorun çıkaran taraf' olarak resmetmeye çalışacak.

ABD'nin önde gelen yayın organlarından Washington Post "Alelacele düzenlenen D.C. zirvesinde Avrupalılar, Trump'ı Kremlin'den uzaklaştırmaya çalıştı" başlığı atarken ekledi: "Ukrayna üzerine yapılan görüşmeler dostane geçti, ancak savaşı bitirecek sağlam bir anlaşmaya dair işaretler ortaya çıkmadı. Avrupa ve NATO ülkelerinin liderleri, Pazartesi günü Beyaz Saray'da Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile bir araya gelerek, Başkan Donald Trump'ın Ukrayna savaşını sona erdirmeye yönelik bazı tavizlere Kremlin lehine eğilim göstermesine engel olmak için Washington'a aceleyle geldiler."

'NAZİK KARŞILADI AMA PUTİN KADAR DEĞİL'

"Trump, Zelenskiy’ye nazik bir karşılama sundu. Bu, Şubat ayındaki ziyaretiyle belirgin bir tezat oluşturuyordu. O ziyarette Trump’ın sözlü saldırısı nedeniyle Zelenskiy fiilen Beyaz Saray’dan kovulmuştu."

"Ancak bu karşılama, geçen Cuma Anchorage’da Trump ile buluşan Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in gelişinde sunulan kırmızı halı ve B-2 bombardıman uçağı gösterisi kadar görkemli değildi."

"Birkaç saat süren toplantıların ardından, Avrupalı liderlerle Trump arasında keskin görüş ayrılıkları hala belirgindi. Trump, Putin’in barışa hazır olduğunu söylese de, Putin Ukrayna bombardımanlarına ve savaşı durdurmak için kapsamlı ve zorlayıcı taviz talep etmeye devam ediyordu."

Ukrayna'da savaş zamanının en etkili İngilizce yayınlarından olan Kyiv Independent "Beyaz Saray görüşmesinin ardından Zelenskiy, Ukrayna’nın Rusya ile koşulsuz barış görüşmeleri yapmaya hazır olduğunu belirtti" notu düşerken ekledi:

"Artık ABD, Rusya’nın Ukrayna’ya karşı yürüttüğü savaşı bitirecek bir barış anlaşmasını sağlama çabalarını yoğunlaştırırken, ‘gönüllü ülkeler koalisyonu’ndaki 30’dan fazla ülke Ukrayna’yı desteklemeye ve güvenlik garantileri sağlamaya hazır olacak."

"Zelenskiy, bazı müttefiklerin sahada barış gücü göndermeye, diğerlerinin ise farklı şekillerde destek sağlamaya hazır olduğunu söyledi. Zelenskiy bazılarının muhtemelen sahada bulunmayı konuşacağını, bazılarının istihbaratta görev alacağını, bazılarının denizdeki bazılarının gökyüzündeki güvenlikten sorumlu olacağını belirtti. Cumhurbaşkanı Ukrayna'nın yalnız olmadığı ve güçlü bir desteğe sahip olmanın önemli olduğunu belirtti" dedi.

"İkinci tur, peki şimdi ne olacak" başlığıyla çıkan Fransız Liberation gazetesi "Avrupa liderlerinin ev sahibine saygıyla teşekkür ettiği bir yuvarlak masa toplantısında, Emmanuel Macron, Putin, Trump, Zelenskiy ve Avrupa’nın önde gelen liderlerini bir araya getirecek olası bir 'dörtlü toplantı'dan bahsetti."

SİYAH CEKET DETAYI VE TAKIM ESPRİSİ

"Büyük konuşmasına hazırlanmak için sabah saat 10'da Zelenskiy, Ukrayna Büyükelçiliği’nde kendisini desteklemek için Avrupa’dan gelen ortaklarını ağırladı: Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb, Almanya Şansölyesi Friedrich Merz ve İtalya Hükümet Başkanı Giorgia Meloni. AB dışından ise Birleşik Krallık Başbakanı Keir Starmer ve NATO Genel Sekreteri Mark Rutte hazır bulundu."
"Günün merak edilen ayrıntılarından biri, görünüşte önemsiz gibi görünse de, Ukrayna Devlet Başkanı’nın ne giyeceğiydi. 28 Şubat'ta Beyaz Saray’a yaptığı önceki ziyarette, saha askeri tarzında siyah kazak ve pantolon giymesi, Donald Trump ve yardımcısı J.D. Vance’in alay konusu olmuştu. Bu kez Volodimir Zelenskiy, siyah bir ceket, pantolon ve gömlekle sadık kaldığı siyah rengine devam etti. Ancak kravat takmadı. Eski aktör, milyarderle ve kendisine soru soran gazeteciyle samimiyet kurmaya çalıştı: “Siz Şubat ayındakiyle aynı takımı giyiyorsunuz. Ben ise değiştirdim' diye espri yaptı."

Rusya'nın önde gelen gazetelerinden Kommersant'ın internet sitesi "Rusya ve ABD başkanları telefon görüşmesinde neler konuşuldu?" başlığı atarken şunları yazdı:

"Donald Trump, Vladimir Putin’e Beyaz Saray’da yeni tamamlanan görüşmeler hakkında bilgi verdi. Rusya ve ABD başkanları, Rusya ile Ukrayna heyetleri arasında doğrudan müzakerelerin devamını desteklediklerini ifade ettiler. Ukrayna ve Rusya taraflarının temsilcilerinin seviyesinin yükseltilmesi fikri tartışıldı."

'TRUMP, AĞUSTOS SONUNA KADAR UMUYOR' 

"Trump, Putin ile Zelenskiy arasında olası bir görüşme için hazırlıklara başladığını duyurdu. Görüşmenin yeri daha sonra belirlenecek. Almanya Şansölyesi Friedrich Merz, Rusya ve Ukrayna başkanlarının görüşmesinin iki hafta içinde gerçekleşebileceğini belirtti. Axios'un haberine göre Trump, bu görüşmenin Ağustos sonuna kadar gerçekleşmesini umuyor. Ardından Rusya, ABD ve Ukrayna başkanlarının katılacağı üçlü bir görüşme yapılabilir."

İspanya'nın önde gelen günlük gazetelerinden El Pais, ön sayfasında geniş yer verdiği haberde "7 Avrupalı lider, Zelenskiy'e desteklerini göstermek için Beyaz Saray’daki görüşmeye katıldı. Barış isteği nedeniyle Trump'ı övdüler, derhal ateşkes talep ettiler ve iki düşman arasındaki müzakerelere katılma isteklerini dile getirdiler. Kremlin ise Washington’un önerisine soğuk yaklaştı. Başkanlık danışmanı Yuri Uşakov yalnızca şu ifadeyi kullandı: 'Putin ve Trump, Rusya-Ukrayna doğrudan müzakerelerinin seviyesini yükseltme fikrini görüştü.'" ifadelerini kullandı ve ekledi.

"28 Şubat'taki önceki buluşmadan çok farklı bir hava hakimdi. O gün Trump, Zelenskiy’yi kamuoyu önünde azarlamıştı. Bu kez ikili şakalar yaptı, karşılıklı gülümsedi. Avrupa liderleriyle yapılan görüşmede de samimi hava devam etti; resmi bölüm yaklaşık üç saat sonra tamamlandı ve görüşmeler Oval Ofis'e taşındı. Trump, misafirlerini 'saygın' olarak tanımlayarak övdü. Avrupalı liderler de tek tek ev sahibine barış için sarf ettiği çabalar nedeniyle teşekkür etti.

"Zelenskiy ise Washington'a, Ukrayna’nın herhangi bir barış anlaşmasında güvenilir güvenlik garantileri talep ettiğini vurgulamak için geldi. Beyaz Saray müzakerecisi Steve Witkoff'a göre, aylarca bu tür bir taahhüdü reddeden Trump, artık bu garantileri üstlenmeye istekli olabilir."

The New York Times "Ukrayna'nın kaderinin bu cevaba bağlı olabileceğini" yazdı ve şunları ekledİ:

"Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy için, Trump’a ne kadar güvenebileceği hayati önem taşıyor. Trump, pazartesi günü yaptığı açıklamalarda, Zelenskiy'nin Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile savaşı durdurmaya yönelik bir anlaşma yapması halinde, ABD'nin Ukrayna'nın güvenliğini garanti altına alacağına dair yalnızca belirsiz sözler verdi. Toplantı, Avrupalı liderlerin olumlu değerlendirmeleri ve Zelenskiy ile Putin arasında yeri daha sonra belirlenecek bir görüşmeye doğru ilerleme sağlanmasıyla sona erdi. Ancak Trump'ın sözünü tutup tutmayacağı sorusu, onun sürekli değişen tutumları ve Ukrayna ile diğer diplomatik krizler konusundaki öngörülemez yaklaşımıyla doğrudan bağlantılı. Özellikle de kritik müzakereler söz konusu olduğunda."

'GÜVENLİK GARANTİLERİ' MUAMMASI

"NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, toplantının televizyonda yayınlanan bölümünde Trump’a şunları söyledi: 'Gerçekten heyecanlıyım. Güvenlik garantilerine katılmaya istekli olduğunuzu söylemiş olmanız büyük bir adım. Bu gerçekten bir dönüm noktası.' Ancak ABD’nin bu planda ne kadar yer alacağı belirsizliğini koruyor.
Eski ABD Polonya Büyükelçisi Daniel Fried, Ukraynalıların kabul edebileceği bir seçeneğin, Avrupa ülkelerinin olası bir saldırı halinde Ukrayna içinde askeri varlık bulundurması ve Trump'ın da bu ülkeleri, komşu ülkelerde konuşlandırılacak Amerikan savunma unsurlarıyla desteklemesi olabileceğini söyledi."