Medeniyetin beşiğini yok etti

Irak ve Suriye’de elde ettiği topraklarda dehşet şaçan IŞİD terör örgütü, mart ayında Irak’ın Nimrud kentinde yaptığı kültür katliamına yönelik görüntüleri yayınladı. Videoda, “medeniyetlerin beşiği” olarak anılan Asur kentindeki arkeolojik alanın varillere doldurulan patlayıcılarla havaya uçurulduğu görülüyor. Patlamanın ardından kazılarak ortaya çıkarılan antik kent kalıntılarından geriye hiçbir şeyin kalmadığı görülüyor. Irak kısa bir süre önce Nimrud’u UNESCO miras listesi için aday gösterme kararı almıştı.

M.Ö 1250’de kuruldu
Musul’un 30 kilometre güneyinde yer alan Nimrud kenti, M.Ö. 1250 yılında inşa edildi. Asur İmparatorluğu’nun bir dönem başkenti olan Nimrud, dünya tarihinin en önemli arkeolojik alanlarından birini barındırıyor ve sık sık “medeniyetin beşiği” olarak anılıyor. Nimrud’dan çıkarılan eserler başta Bağdat, Londra, Paris, New York olmak üzere düyanın dört bir yanına dağıtılmış durumda. Bu nedenle, IŞİD’in saldırısı sonucu Asurlar’a ait eserler yok olmuş değil. Nimrud arkeolojik kentinde, yalnızca bazı kabartmalar ve “lamassu” olrak anılan insan suratlı kanatlı boğa heykelleri bulunuyordu. IŞİD’in saldırısı bu açıdan daha çok sembolik bir önem taşıyor.
Asıl adı Kalhu olan kente, Arapça olan Nimrud ismi sonradan verilmişti. Nimrus ismi ilk kez 1760’larda bölgede bulunan Carsten Niebuhr’un yazmalarında geçrmişti. Nimrud’daki kazılar Batılı kaşiflerin önderliğinde ilk kez 1845 yılında başlamıştı.

Agatha Christie çalıştı
Cinayet romanlarının efsane İngiliz yazarı Agatha Christie ve arkeolog eşi Max Mallowan de 1950’lerde Nimrud’daki kazı alanlarında çalışmıştı. Nimrud’dan çıkan eserler daha önce de Birinci Körfez Savaşı ve ABD’nin 2003’teki Irak işgali nedeniyle kayba uğramıştı. Bağdat Müzesi’nde sergilenen eserlerin Birinci Körfez Savaşı sırasında yağmalandığı düşünülüyor. Nimrud antik kenti de ABD işgali sırasında yağmalanmıştı. 1988 yılında ise alandan 613 parça altın mücevher ve süs eşyasından oluşan “Nimrud Hazinesi” çıkarılmıştı. Tutankha-mun’un Mısır’da 1923 yılında mezarının bulunmasından bu yana yapılan en önemli keşif olarak anılan bu eserler, Kuveyt işgalinden kısa bir süre önce 2003’te Bağdat’ta Ulusal Müze’de sergilenmişti. IŞİD daha önce Irak’ta Ninave Müzesi ve Hatra antik kentindeki eserleri yok etmişti.

Eserler 76 müzede sergileniyor

Nimrud’dan çıkarılan eserler, dünya çapında 76 müzeye dağılmış durumda, bunların 36’sı ABD; 13’ü İngiltere’de yer alıyor. Kazı alanından çıkarılan paha biçilemez eserlerin büyük kısmı İngiltere’deki British Museum, Fransa’daki Louvre Müzesi ve Irak’ın başkenti Bağdat’a götürüldü. Arkeolojik kazılarla çıkarılan eserler, Berlin’deki Bergama Müzesi, New York’taki The Metropolitan Museum of Art, İstanbul’daki Arkeoloji Müzesi, St Petersburg’daki Ermitaj Müzesi’nin yanı sıra; Los Angeles, Chicago ve Baltimore gibi ABD kentlerindeki müzelerde de yer almaktadır.