Obama dünyayı gündemine almadı

ABD Başkanı Barack Obama, salı akşamı Amerikan demokrasisinin en sembolik gecelerinden birinde Kongre’ye yeni gündemini sundu. Obama “Birliğin Durumu” konuşmasında üç hafta önce yemin töreni sırasında ortaya koyduğu idealleri gerçekleştirmek için irili ufaklı onlarca proje açıkladı. Bunların çoğu, tahmin edildiği gibi, ekonomi ve iç siyaset ağırlıklıydı. Ancak bir saati aşkın süren konuşmada dış politika beklenenden de az yer tuttu.
ABD Anayasası, Başkan’ın zaman zaman Kongre’ye birliğin durumu ile ilgili bilgi vermesini şart koşuyor. Birçok Amerikan başkanı bu fırsatı dünyaya mesaj vermek için de kullanıyor. Mesela Monroe Doktrini 1823’de Birliğin Durumu konuşmasında sunulmuş ve yıllarca Amerika’nın dış politika çizgisini belirlemişti. George W. Bush İran, Irak ve Kuzey Kore için “şer ekseni” ifadesini ilk kez 2002 yılındaki Birliğin Durumu konuşmasında sarf etmişti. Başkan Obama ise dünya meselelerine konuşmanın sonlarına doğru (54’üncü dakika) kısaca değindi.

AB ile serbest ticaret
Konuşmanın yaklaşık 10 dakika süren dış politika bölümünde en önemli konu Afganistan oldu. Obama gelecek yıl 34 bin askerin daha eve döneceğini, 2014’te Amerikalılar için savaşın tamamen biteceğini söyledi. Gecenin en önemli açıklamalarından biri Avrupa Birliği ve ABD arasında uzun zamandır tartışılan serbest ticaret anlaşmasının müzakerelerine başlanacağını açıklaması oldu. Böylece iki taraf arasında ticaret hacimini yüzde 20 artıracağı hesaplanan anlaşmanın ilk adımı atıldı.

Suriye mesajı yumuşadı
Obama dünyanın geri kalanına ise kısaca değindi. Kuzey Kore ve İran’ı uyardı, siber savaşa karşı mücadele kararı aldığını açıkladı, El Kaide tehdidi ile mücadele için “on binlerce evladımızı savaşa yollamamıza, başka ülkeleri işgal etmemize gerek yok” dedi. Bunun yerine Yemen, Libya, Somali gibi ülkelerin kendi güvenliğini artırmalarına yardım edeceklerini söyledi.
Obama’nın Suriye ile ilgili ifadeleri ise geçtiğimiz yıllara göre daha hafifti. ABD Başkanı, 2011’de yaptığı Birliğin Durumu konuşmasında “Esad gitmeli” demişti. 2012’de “ Esad rejimi çok yakında değişimin geri döndürülemez olduğunu anlayacak” ifadesini kullanmıştı.
Salı gecesi ise Suriye için “Kendi halkını öldüren Suriye rejimine baskı yapmayı sürdüreceğiz. Bütün Suriye halkının haklarına saygı gösteren muhalefet liderlerini de destekleyeceğiz” dedi.

Ekonomide sola dönüş

Küresel ısınma ve yeşil enerjiye konuşmasına tam 6 paragraf ayıran ABD Başkanı “Eğer Kongre gelecek jenerasyonları korumak için adım atmazsa ben yürütme yetkimi kullanacağım” dedi. Obama ABD’de yaşayan 11 milyon yasadışı göçmenin vatandaşlık alması için kapsamlı bir yasanın hızla hazırlanmasını istedi.

* Obama’nın konuşmasında sunduğu en iddialı proje asgari ücretin yüzde 25 artırılarak saate 9 dolara yükseltilmesi oldu. Obama’nın bu teklifi basında “ekonomide sola dönüş” olarak yorumlandı. Cumhriyetçilerin ağırlıkta olduğu Temsilciler Meclisi’nin böyle bir yasayı geçirme ihtimali pek yok.
* Obama, konuşmada eşcinsellere ve kadınlara yine özel yer ayırdı. Amerikalı olmanın tanımına “kimi seviyor olursanız olun” ifadesini ekleyen Obama, Kongre’nin kadınlara eşit maaş yasasını bu yıl geçirmesini istedi.
* Gecenin en duygusal anları ise Obama silah tartışmasını gündeme getirdiğinde yaşandı. ABD’de son dönemde yaşanan silahlı şiddet vakalarında hayatını kaybedenlerin aileleri salondaydı. ABD Başkanı gözleri dolu şekilde “Eğer çocuklarımızı koruyamazsak bu gece söylediğim hiçbir şeyin önemi yok” dedi.