2040'taki senaryo 10 yıl önce yaşanabilir! Geri dönüşü olmayan eşik
14.01.2026 - 16:57 | Son Güncellenme:
İHA
Avrupalı bilim insanları, dünyanın 2025'te kayıtlara geçen üçüncü en sıcak yılını yaşadığını duyurdu. Ancak gelecekte, iklim açısından dünyayı daha riskli bir dönem bekliyor. İşte detaylar...
AB'nin yeryüzü inceleme programı Copernicus ve Avrupa Orta Vadeli Hava Tahminleri Merkezi (ECMWF) tarafından bugün yayınlanan veriler, gezegenin 2025 yılında kayıtlara geçen üçüncü en sıcak yılını yaşadığını ortaya koydu.
ECMWF, 2025 yılının 2023'e kıyasla sadece 0,01 derece daha serin olduğunu, diğer yandan ortalama sıcaklıkların son 3 yıl boyunca küresel ısınmada 1,5 santigrat derece eşiğini aştığını duyurdu. İngiltere'nin ulusal meteoroloji kurumu UK Met Office de, 1850'ye kadar uzanan kayıtlara göre 2025'in en sıcak üçüncü yıl olduğunu teyit etti.
UÇURUMUN KENARINDA 3 YIL
ECMWF ayrıca, gezegenin kayıtların tutulmasından bu yana ilk defa dünyada küresel sıcaklığın insanlığın yaygın bir şekilde fosil yakıt kullanmaya başladığı sanayi öncesi dönemin (1850-1900) 1,5 santigrat derece üzerinde seyrettiği kesintisiz 3 yıllık dönemi tamamladığını duyurdu.
Copernicus'un İklim Değişikliği Servisi Direktör Yardımcısı Samantha Burgess, "1,5 santigrat derece, uçurumun kenarında olduğumuz manasına gelmiyor. Ancak her derecenin her kesrinin özellikle aşırı hava olaylarının kötüleşmesi açısından önemli olduğunu biliyoruz" dedi.
Burgess, "Bundan 20 yıl sonra geriye dönüp 2020'lerin ortasındaki bu döneme baktığımızda bu yılları nispeten serin yıllar olarak değerlendireceğiz" diye konuştu.
2040'LARDA YAŞANMASI BEKLENEN BİR SENARYO 10 YIL ÖNCE GERÇEKLEŞEBİLİR
Birçok ülke, 2015 Paris Anlaşması kapsamında sanayi öncesi döneme kıyasla on yıllar boyunca ölçülen ortalama sıcaklık artışı olarak tanımlanan küresel ısınmanın uzun yıllar boyunca 1,5 santigrat derece eşiğinin üzerinde kalmasını önlemeye çalışacaklarına söz verse de ECMWF'ye göre sera gazı emisyonlarını azaltma konusundaki başarısızlık nedeniyle ortalama sıcaklığın uzun vadeli olarak bu seviyenin üzerinde seyretmesi durumu 2030'dan önce gerçekleşebilir. Bu durum, Paris Anlaşması imzalanırken 2040'larda yaşanması beklenen bir senaryonun 10 yıl önce meydana gelmesi anlamına geliyor.
Copernicus İklim Değişikliği Servisi Direktörü Carlo Buontempo, "Bu eşiği aşmamız kaçınılmaz. Önümüzdeki tercih, bu kaçınılmaz durumu ve bu durumun insanlar ve doğal sistemler üzerindeki sonuçlarını en iyi şekilde nasıl yöneteceğimizdir" dedi.
Kısa vadeli ölçümlerde ortalama sıcaklıkta 1,5 santrigrat derece eşiği aşılmış olsa da ECMWF'ye göre dünyanın uzun vadeli ısınma seviyesi, şu anda sanayi öncesi dönemin yaklaşık 1,4 santigrat derece üzerinde bulunuyor. Uzun vadeli ölçümlerde 1,5 santigrat derece sınırının aşılmasının ise daha aşırı ve daha yaygın etkiler doğurması bekleniyor. Bunlar arasında daha uzun süren sıcak hava dalgaları, fırtınalar ve seller de yer alıyor. 2025 yılında Avrupa'da yaşanan geniş çaplı orman yangınları, kayıtlara geçen en yüksek toplam emisyonu üretti.
Bilimsel çalışmalar, belirli hava olaylarının iklim değişikliği nedeniyle daha da şiddetlendiğini doğruladı. Bunlar arasında Karayipler'de yaşanan Melissa Kasırgası ve Pakistan'da binden fazla kişinin ölümüne neden olan muson yağmurları da yer aldı.
EN ÇOK OKUNANLAR
KEŞFETYENİ