Yangın, kaza, ihmal! Rusya, Amiral Kuznetsov'u gözden mi çıkarıyor: 'Lanetli gemi'
Rus donanmasının envanterinde bulunan tek uçak gemisi Amiral Kuznetsov, uzun süredir bakım ve modernizasyon çalışmaları nedeniyle hizmet dışı. Ancak bu süreçte yaşanan kazalar, yangınlar ve bitmek bilmeyen aksaklıklar, kamuoyunda 'Lanetli gemi' olarak anılmasına neden oldu. Peki Rusya, Amiral Kuznetsov’u gözden mi çıkaracak mı?
Derleyen: Oğuzcan Atış / Milliyet.com.tr – Sovyetler Birliği’nin Rus donanmasına en büyük miraslarından birisi olan Amiral Kuznetsov uçak gemisinin akıbetinin ne olacağı uzun zamandır merak konusu. Rus basınında yer alan iddialara göre 2017 yılında bakım ve modernizasyon çalışmaları için hizmetten çekilen ve kuru havuza alınan gemi, kalıcı olarak hizmetten çekilebilir. Rus donanmasının, Rusya'nın kuzeybatısındaki Murmansk'ta bulunan Zvyozdochka Tersanesi'nde olan gemiye olan ilgisinin azaldığı biliniyordu. Tersanede bulunduğu süre içinde karşılaşılan yangınlar ve kazaların ardından geminin bakım çalışmalarına ilişkin planlama da büyük oranda aksadı. İlerleyen dönemde yapılan araştırmalar sonucunda elde edilen uydu görüntülerinde gemi üzerindeki çalışmaların tamamen durduğu görülmüştü. İzvestia Gazetesi'nde yer alan ve ismi verilmeyen bilgili kaynaklara dayandırılan bir habere göre, Rus Donanması ve bakım onarımdan sorumlu şirket, Amiral Kuznetsov'un kaderi hakkında nihai bir karar vermeye hazırlanıyor. Bu kararın, gemiyi kalıcı olarak hizmetten çekmek yönünde olduğu iddia ediliyor.
Amiral Kuznetsov, 2017 yılında Suriye’de bulunan Rus güçlerine destek verdiği bir görevin ardından bakım ve onarım işlemleri için hizmetten çekilmişti. Uçak gemisinin Pantsir-M dahil olmak üzere yeni hava savunma sistemleri ve modern sistemlerle donatılması ve 2022 yılında göreve geri dönmesi planlanıyordu. Ancak yaşanan aksaklıklar bunun önüne geçti. Onarımların başlangıcından bu yana, ölümlere neden olan en az iki kaza gerçekleşti. 30 Ekim 2018’de bir vinç, uçak gemisinin güvertesine düşerek birini öldürdü. 12 Aralık 2019’da gemide bir yangın çıktı. Yangında iki kişi hayatını kaybetti.
‘RUSYA’NIN UÇAK GEMİSİNE İHTİYACI YOK’
Rusya’nın halihazırda elinde bulunan tek uçak gemisi olan Amiral Kuznetsov’un hizmetten çekilmesi, Rus donanmasında görev alan üst düzey yetkililer tarafından da destekleniyor. Rusya'nın Pasifik Filosu'nun eski komutanı Amiral Sergey Avakyants, Izvestia'ya yaptığı açıklamada, Rus Donanması'nın uzun vadede klasik uçak gemilerine ihtiyacı olmadığını söyledi. Uçak gemilerini 'geçmişte kalmış bir şey' olarak niteleyen Avakyants, bunların modern silahlarla birkaç dakika içinde yok edilebileceğini belirtti. Avakyants, “Bunlar çok pahalı ve etkisiz deniz silahları. Gelecek, robotik sistem ve insansız hava aracı taşıyıcılarının olacak. Onarımlara devam etmeme kararı verilirse, geriye kalan tek şey Amiral Kuznetsov'u alıp hurdaya ayırıp elden çıkarmak” dedi.
Kuznetsov yaşlandıkça, bakım çalışmalarına devam etmenin faydası giderek daha da sorgulanır hale geliyor. Güç ünitesi ve elektronik ekipmanlarında iyileştirmeler içerecek olan bakım, uçak gemisini muhtemelen on yıl veya daha uzun süre hizmette tutmayı amaçlıyordu, ancak bakım süresinin uzaması, maliyetlerin daha da artmasına neden olurken gemide kullanılacak olan sistemlerin de güncelliğini yitirmesine sebep oldu.
Amiral Kuznetsov’da bakım çalışmaları başlamadan önce de bir dizi kaza yaşandı. 2009 yılında Doğu Akdeniz açıklarında meydana gelen yangında gemide can kayıpları yaşandı. Gemi, 2016 yılında Suriye iç savaşında Beşar Esad’a destek veren Rus güçlerine hava desteği sağladığı sırada da iki savaş uçağını kaybetmişti.
MÜRETTEBAT DAĞITILDI
Amiral Kuznetsov uçak gemisinin Şubat 2023’te kuru havuzdan ayrıldığına ilişkin haberler gündeme gelmişti. Ancak yalnızca iki ay sonra, uçak gemisinin mürettebatının dağıtılmış olması sebebiyle gemide aksaklıkların sürdüğü ortaya çıktı. Mürettebatın dağıtılmış olması, geminin tam operasyonel olmasının önüne geçen bir başka sebep oldu. Gemide görev alacak mürettebatın eğitilmesi oldukça uzun ve zor bir süreçti. Rusya’nın halihazırda Ukrayna ile savaş halinde olması, bu durumu daha da zorlu hale getirdi.
Bununla birlikte, Rus donanmasının uçak gemilerinde kullandığı Su-33 ve MiG-29KR savaş uçakları halihazırda karada bulunan üslerden uçamaya devam etse bile, uçuş ekiplerinin uçak gemisinden uçuş operasyonları yürütmesinin üzerinden çok uzun bir zaman geçti ve mevcut tecrübe büyük oranda yıprandı. Pilotların uçak gemisi operasyonları için yeniden yeterlilik kazanmaları mümkün olsa da, Su-33 gibi uçaklar eskidi ve Rusya’nın bu alanda yeni bir uçak geliştirmediği biliniyor.
Rusya’nın elindeki tek uçak gemisi olan Amiral Kuznetsov’un kardeşi olan Varyag, Ukrayna’da uçak gemisi olarak yapılmaya başlanmış, inşa faaliyetleri yüzde 70 oranında tamamlanmıştı. Sovyetler Birliği’nin dağılmasından sonra Ukrayna ve Rusya arasında yapılan anlaşma ile Ukrayna’ya bırakılan gemi, bu haliyle satılığa çıkarılınca Çinli bir firma tarafından 20 milyon dolara satın alındı. Geminin turizm faaliyetleri kapsamında kullanılacağı ve kumarhane yapılacağı belirtiliyordu ve Çin’e götürülmesi için boğazlardan geçmesi gerekiyordu. Türkiye, ilk etapta bu geçişe izin vermemiş olsa da Çin ile yapılan görüşmelerin ardından varılan anlaşma ile Kasım 2001'de 4.5 saat süren bir yolculuğun ardından Boğaz'dan geçmişti. Çin’de uzun süren bir yenileme sürecinden geçen Varyag, 2011 yılında uçak gemisi operasyonel bir uçak gemisi haline geldi ve adı Liaoning olarak değiştirilerek Çin’in ilk uçak gemisi oldu.
EN ÇOK OKUNANLAR
KEŞFETYENİ