Çocuklarda baş ağrısını hafife almayın

DİDEM SEYMEN - “Çocukların başı ağrımaz” düşüncesinin yanlış olduğuna dikkat çeken Bodrum Memorial Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ile Çocuk Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Y.K. Yavuz Gürer, çocukluk çağında baş ağrısının sanıldığından çok daha yaygın görüldüğünü belirtti. Okul başarısından günlük yaşama kadar birçok alanı etkileyebilen baş ağrılarının, bazı durumlarda hayatı tehdit eden hastalıkların belirtisi olabileceğini ifade eden Gürer, ailelerin çocukların şikayetlerini dikkatle takip etmesi gerektiğini vurguladı…

■ Baş ağrısı neden önemlidir?

Çocuklarda da en sık karşılaşılan şikayetlerden birisi baş ağrısıdır. Çok sık görülmesi, iş gücüne ve okula gidilen gün sayısında kayba neden olması, aynı zamanda hayatı tehdit edebilecek hastalıkların belirtisi olması nedeniyle önemlidir. Çocukların başı ağrımaz denmemelidir

Çocuk acil polikliniklerine başvuran hastaların yüzde 1.3 ünün, çocuk nöroloji polikliniğine başvuran hastaların yüzde 8’inin baş ağrısından yakındığı belirlenmiştir.

7 yaşından önce kız ve erkek çocuklarında eşit sıklıkta görülürken, 7 yaşından sonra kızlarda artış olmakta,  adolesan dönemden sonra kadınlarda belirgin olarak daha sık baş ağrısı görülmektedir.

■ Başı ağrıyan çocuklar ne gibi belirtiler gösterebilirler?

Genellikle çocukların baş ağrısı ani başlar, kısa sürer. Başının ağrıdığını söyleyip, ağrıyan yeri gösterebilir. Veya başını ellerinin arasına alıp, ağlayabilir. Rengi solmuştur, kusmaya çalışıyor olabilir. Veya halsiz, keyifsizdir, karnını tutarak karın ağrısından söz edebilir. Günlük aktivitesini bırakıp, bir yere oturmak, yatmak, odasında sessiz kalmak isteyebilir. Bazı çocuklar başının ağrıdığını söylerken, oyunlarına da devam edebilirler.

Sıklıkla çocukların baş ağrısının taklit olabileceği düşünülse de, başka bir nedeni olmadığı kanıtlanana kadar baş ağrısı önemli bir yakınmadır.

Baş ağrısı akut olabilir, yeni başlamıştır; kronik olabilir, haftalar veya yıllardır devam ediyordur; yineleyici olur, düzenli veya düzensiz aralıklarla tekrarlar; veya zaman içinde ağrının karakteri, sıklığı giderek değişiyordur.

■ Hangi durumlarda çocuk nöroloji uzmanına başvurulmalı?

• Baş ağrısı sık oluyorsa veya sıklaşmaya başladıysa
• Zaman içinde şiddetinde ve şeklinde değişiklik oluyorsa
• Gece uykusundan uyandırıyorsa
• Hiç bu kadar şiddetli baş ağrım olmadı diyorsa
• Kişilik ve davranış değişikliği oluyorsa
• Travmayı takiben baş ağrısı tarif ediyorsa
• Nörolojik bulgular, kusma eşlik ediyorsa hekim ile görüşülmelidir

■ Baş ağrısının nedenleri nelerdir?

Burada önemli olan, kafa içerisinde ilerleyici özellikte ve hayatı tehdit eden bir olayın varlığının dışlanmasıdır (tümör, beyinde su toplanması, kanama veya benzeri bir olay). Ailelerin en büyük endişesi de budur. Ancak bu olaylar çocuk yaşlarında çok ender görüldüklerinden  ve böyle bir nedenle ilişkili baş ağrısına başka nörolojik bulgular eşlik ettiğinden, genellikle, tanı atlaması olmamaktadır.

• Baş ve/veya boyun bölgesine olan travma veya yaralanmalar
• Menenjit, ensefalitler
• Epilepsi nöbetlerinin öncesinde veya sonrasında
• Hipertansiyon
• Göz hastalıkları ( hipermetropi, astigmatizm, miyopi gibi görme kusurları, glokom dediğimiz göz içi basıncının artması)
• Kulak enfeksiyonları
• Sinüs enfeksiyonları
• Diş çürükleri, çene kapanma bozuklukları
• Genelde üst solunum yolu enfeksiyonu olarak tanımladığımız, ateşle seyreden enfeksiyon hastalıkları
• Bazı gıda ve içecekler, nitrat içeren gıdalar, MSG, kafein içeren içeceklerin baş ağrısı nedeni olduğunu biliyoruz.

Ailenin gözlemleri, hastanın öyküsü, muayene bulguları göz önüne alınarak, hekim kan tetkikleri, beyin tomografisi, beyin MRG (manyetik resonans görüntülemesi), EEG (elektroensefalografi) veya belinden su alma (lomber ponksiyon) işleminin yapılmasını uygun bulabilir.

Doktora giderken hangi soruların yanıtları hazırlanmalı? 

• Ne kadar süredir baş ağrısı var?
• Baş ağrısı tek bir karakterde mi, yoksa birden fazla karakterde mi?
• Ağrı neye benziyor? Ağrı nerede oluyor?
• Baş ağrısı hangi sıklıkla oluyor? Ne kadar sürüyor?
• Ağrıyı neler azaltıyor ya da artırıyor?
• Baş ağrısı başladığında yaptığı işi bırakıyor mu?
• Mide bulantısı, kusma, uyuşma, baş dönmesi gibi başka yakınmaları var mı?
• Ağrı genelde günün hangi saatinde oluyor?
• Ağrının başlayacağını işaret eden belirtiler var mı?
• Ağrılar için hiç ilaç aldı mı?
• Ağrıyı etkileyebilecek başka tıbbi sorunları var mı?
• Gece ağrı ile uyanıyor mu?
• Ailede başka baş ağrısı olan var mı?
• Baş ağrısı sırasında hiç kan basıncı ölçüldü mü?