Elazığ'da başlayan tütün mücadelesi 40 yaşında

Sağlığı Geliştirme ve Sigara ile Mücadele Derneği tarafından düzenlenen Uluslararası Katılımlı Ulusal Tütün Kontrolü Kongresi, bilim insanları, sağlık çalışanları, kamu yöneticileri ve sivil toplum kuruluşlarının katılımıyla Elazığ’da gerçekleştirildi. Türkiye’de tütün kullanımını sınırlandıran 4207 Sayılı Kanun’un 30’uncu yılı dolayısıyla düzenlenen kongrede, tütün kontrolünde elde edilen kazanımlar ve gelecekte atılması gereken adımlar ele alındı. Kongrenin açılışında konuşan Sağlığı Geliştirme ve Sigara ile Mücadele Derneği Başkanı ve Kongre Eş Başkanı Prof. Dr. Yasemin Açık, tütünle mücadele çalışmalarının köklerinin Elazığ’a dayandığını söyledi.

“İlk kıvılcımı Elazığ’da yaktık” diyen Açık, “1980’li yılların ikinci yarısında değerli hocam Erol Sezer ve arkadaşlarımızla birlikte tütün kontrolü çalışmalarına başladık. O dönemde Dünya Sağlık Örgütü’nün tütün kontrolü birimi bile yoktu. Bugün yaklaşık 40 yıllık bir birikimden söz ediyoruz. Bu mücadele yalnızca bir halk sağlığı mücadelesi değil, aynı zamanda çocuklarımıza, ailelerimize ve geleceğimize karşı sorumluluğumuzun da bir göstergesidir” dedi. Türkiye’nin tütün kontrolü alanında önemli kazanımlar elde ettiğini belirten Açık, 4207 Sayılı Kanun, Dumansız Hava Sahası uygulamaları ve sigara bırakma hizmetlerinin önemli adımlar olduğunu ancak denetimlerin daha güçlü şekilde sürdürülmesi gerektiğini vurguladı.

Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Emekli Öğretim Üyesi Prof. Dr. Nazmi Bilir ise tütün kontrolünün dünyanın en güçlü sektörlerinden biriyle mücadele anlamına geldiğini söyledi. Sigara kullanan bireyleri karşılarında bir rakip olarak görmediklerini ifade eden Bilir, “Bizim mücadelemiz sigara içenlerle değil, insanları bağımlı hale getirmeye çalışan tütün endüstrisiyle. Türkiye geçmişte bu alanda dünyaya örnek gösterilen önemli başarılar elde etti. Ancak tütün endüstrisi son derece güçlü ve sürekli yeni yöntemler geliştiriyor. Bu nedenle mücadelede kararlılığın sürmesi gerekiyor” diye konuştu.

“E-sigara gençleri hedef alıyor”

Kongrede en çok dikkat çekilen başlıklardan biri de elektronik sigaralar ve yeni nesil nikotin ürünleri oldu. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Toker Ergüder, elektronik sigara kullanım yaşının giderek düştüğünü belirterek ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Türkiye’de elektronik sigara satışının yasak olduğunu hatırlatan Ergüder, “Buna rağmen gençlerin bu ürünlere kolay ulaşabildiğini görüyoruz. Elektronik sigaralar renkli tasarımları ve aromalarıyla özellikle çocukları ve gençleri hedef alıyor. Sadece eğitim vermek yetmez; denetim mekanizmalarının da etkin çalışması gerekiyor. Aksi halde nikotin bağımlılığı daha erken yaşlara kadar inebiliyor” dedi. Ergüder, tütün ve nikotin bağımlılığının ilerleyen yıllarda farklı bağımlılıklara da zemin hazırlayabildiğini belirterek ailelerin çocuklarıyla daha yakından ilgilenmesi gerektiğini söyledi.

“Dumansız kampüs modeli”

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Kemalettin Aydın da üniversite olarak uzun yıllardır dumansız kampüs uygulamasını sürdürdüklerini belirtti. Üniversitenin tüm yerleşkelerinde sigara kullanımının büyük ölçüde sınırlandırıldığını ifade eden Aydın, “Sağlık temalı bir üniversite olarak öğrencilerimizi yalnızca mesleki anlamda değil, sağlıklı yaşam konusunda da bilinçlendirmeye çalışıyoruz. Üniversitemize başlayan öğrencilerdeki sigara kullanım oranının mezuniyet sürecinde azaldığını görüyoruz. Bu da yürüttüğümüz çalışmaların etkisini ortaya koyuyor” diye konuştu. Aydın, dumansız kampüs modelinin diğer yükseköğretim kurumlarında da yaygınlaştırılmasının önemine dikkat çekti.