Ruhun derinliklerinden bedene uzanan yolculuk

Cansu Yıldırım, psikoloji dünyasına adım attığı günden bu yana insanı sadece zihinsel süreçlerden ibaret görmeyen, onu duyguları, bedeni ve yaşam deneyimleriyle bir bütün olarak ele alan bir ekolün temsilciliğini yapıyor. İstanbul Bilgi Üniversitesi’nde tamamladığı klinik psikoloji eğitimini, çocuklar ve yetişkinler için mindfulness farkındalık eğitmenliğinin yanı sıra nefes ve sanat terapisiyle harmanlayan Yıldırım, bu disiplinleri tek bir alanda toplama kararının aslında insanın doğasına olan derin merakından kaynaklandığını belirtiyor. Ona göre gerçek bir dönüşüm, ancak beden ve zihin arasında sağlıklı bir köprü kurulduğunda mümkün olabiliyor. Yıllar içinde edindiği klinik deneyimler, insanın iç dünyasını dış dünyayla, yani bedeniyle ve ilişkileriyle bir bütün olarak ele almanın iyileşme sürecindeki hayati rolünü kanıtlamış durumda. Yıldırım, insanın sadece düşüncelerden ibaret olmadığını, yaşadığımız her travmanın ve mutluluğun bedende bir hafızası olduğunu vurgulayarak, terapide bu hafızayla barışmanın önemine dikkat çekiyor.

Oyun ve nefes

Çocuklarla çalışmanın, insanın en saf ve doğrudan haliyle temas kurmak olduğunu ifade eden Yıldırım, atölye içeriklerini tamamen çocuğun gelişimsel düzeyine göre şekillendiriyor. Okul öncesi dönemdeki 3-6 yaş grubunda oyun ve hikayeler üzerinden ilerleyen çalışmalar, çocukların kendi bedenlerini tanımasına ve duygularını isimlendirmesine yardımcı oluyor. Bu yaş grubunda küçük kas gelişimini destekleyen duyusal uygulamalar, çocuğun çevresinden gelen uyaranları güvenli bir alanda fark etmesini sağlarken, 6 yaş ve üzerindeki çocuklarda süreç daha yapılandırılmış mindfulness uygulamalarına evriliyor. Bu çalışmalardaki temel hedef, sadece çocuğu o an için sakinleştirmek değil; onun bedensel işaretlerini fark etmesini, zorlayıcı duygularla baş etme kapasitesini güçlendirmesini ve güvenli bir alanda kendini özgürce ifade edebilmesini sağlamaktır. Yıldırım’a göre çocuk, ancak performans kaygısından uzak, kendini güvende hissettiği bir atmosferde gerçek iç dünyasına yaklaşabiliyor ve gelişim gösterebiliyor.

Durmak ve sıkılmak

Bugünün çocukları, tarihin hiçbir döneminde olmadığı kadar yoğun bir teknoloji ve uyaran akışı altında büyüyor. Bu durumun dikkat dağınıklığına, bedensel farkındalıktan uzaklaşmaya ve duygusal yüklenmeye zemin hazırladığını belirten Cansu Yıldırım, atölyelerinde çocuklara doğrudan “durmayı öğretmekten” ziyade, yavaşlamanın güvenli ve doğal bir deneyim olduğunu hissettirmeyi amaçlıyor. Nefesi fark etmek, kısa sessizlik alanları oluşturmak ve duyularla temas kurmak bu sürecin temelini oluşturuyor. Ebeveynlere yönelik en önemli hatırlatmalarından biri ise çocuklara zaman zaman “sıkılabilecekleri” alanlar tanınması gerektiği oluyor. Çünkü içsel farkındalık, yaratıcılık ve kendiyle temas, aslında gündelik hayatın hızıyla doldurulan o uyaransız boşluklarda gelişiyor. Yıldırım, o alanı yeniden kurarak çocukların kendi iç seslerini duyma kapasitelerini güçlendiriyor ve onlara modern dünyanın hızı içinde bir denge noktası sunuyor.

Kaygıya karşı nefesin gücü

Gençlerin ve ailelerin en büyük sınavı haline gelen sınav kaygısı, Yıldırım’ın yaklaşımında yönetilebilir bir enerjiye dönüşüyor. Kaygının belli bir düzeyde işlevsel olduğunu, öğrenciyi harekete geçirdiğini ancak yoğunlaştığında performansı kilitlediğini hatırlatan klinik psikolog, bu noktada bedensel farkındalığın gücüne inanıyor. Her öğrencinin kaygıyı farklı yaşadığını; kiminde kalp çarpıntısı, kiminde zihnin donup kalması gibi belirtiler görüldüğünü ifade eden Yıldırım, öğrencinin bu bedensel işaretleri fark etmesini sağlıyor. Nefes farkındalığıyla bedeni sakinleştirmenin ve “yapamayacağım” gibi olumsuz düşünceleri mutlak bir gerçek değil, sadece gelip geçici birer “düşünce” olarak görmenin, sınav sürecini yönetilebilir kıldığını vurguluyor. Buradaki temel amacın kaygıyı tamamen yok etmek değil, öğrencinin kaygı anında kendine yeniden ulaşabilmesi ve sahip olduğu bilgiyi en sağlıklı biçimde kullanabilmesi olduğunun altını çiziyor.

Ailelerin rolü

Sınav sürecinde ailelerin kullandığı dilin ve sergilediği tavrın, çocuğun kaygı düzeyini doğrudan belirlediğini ifade eden Yıldırım, eleştirel, kıyaslayıcı veya sadece sonuç odaklı yaklaşımların çocuğun üzerindeki baskıyı artırdığına dikkat çekiyor. Sınav kaygısının aslında aile içindeki duygusal iklimden bağımsız olmadığını belirten Yıldırım, ebeveynlerin kendi kaygılarını çocuklarına yansıtmamalarının kritik bir eşik olduğunu söylüyor. Çocukların bu zorlu süreçte bir yargıca veya sürekli öğüt veren bir sese değil; kendilerine eşlik edecek, duygularını duyacak ve “ne olursa olsun yanındayız” mesajını hissettirecek güvenli bir yetişkin varlığına ihtiyaç duyduklarını önemle hatırlatıyor. Ailelerin, çocuklarının çabasını gördüklerini hissettirmeleri, başarının ötesinde bir sevgi bağı kurmaları iyileşmenin en büyük anahtarı olarak görülüyor.

Kintsugi reçetesi

Yetişkin danışanların en sık başvurduğu şikâyet olan “modern zaman yorgunluğu”, Yıldırım’a göre zihnin ve sinir sisteminin uzun süre alarm halinde kalmasının bir sonucu olarak ortaya çıkıyor. Kişinin dinlense bile kendini yorgun hissetmesinin temelinde, bedenin dursa da zihnin sakinleşmemesi yatıyor. Bu tükenmişlik hissiyle başa çıkmak için Alsancak’taki Misk Floral Cafe’de düzenlenen Kintsugi atölyeleri, adeta bir ruhsal onarım alanı sunuyor. Japonların kırık seramikleri altınla onarma sanatını psikolojik bir düzleme taşıyan Yıldırım, katılımcıların kendi içsel kırıklarına şefkatle bakmalarını sağlıyor. Kusurları gizlemek yerine onlarla barışmanın, yaşanmışlıkların izlerini birer güzellik unsuru olarak görmenin ve yaşamın getirdiği yaraları birer güç kaynağına dönüştürmenin iyileştirici gücünü katılımcılara deneyimletiyor. Bu buluşmalar, modern insanın “mükemmel olma” baskısından kurtulup “olduğu gibi” kabul görmesini destekleyen şefkatli bir alan oluşturuyor.

Şefkatli bir mola

Kişinin günlük hayatın karmaşasından sıyrılıp kendisiyle yeniden temas kurabildiği inziva programları, İzmir Urla’nın dingin doğasında hayat buluyor. Yıldırım, “Şefkatli Mola” olarak adlandırdığı bu programları bir kaçış alanı değil, aksine kişinin kendine daha derinden bakabildiği bir yavaşlama ve içe dönme pratiği olarak tanımlıyor. Yin yoga, mindfulness çalışmaları, sanat ve dans terapisi uygulamalarıyla zenginleşen bu bir günlük inzivalar, katılımcılara hem zihinsel hem de bedensel bir soluklanma alanı açıyor. Grup alanının dönüştürücü etkisiyle, katılımcılar sadece kendi iç seslerini duymakla kalmıyor, başkalarının deneyimlerinde de kendi yansımalarını bularak yalnız olmadıklarını bir kez daha fark ediyorlar. Yıldırım, bu nitelikli molaların insanın hayatında bir “sıfırlama” değil, hayata daha dengeli bir yerden devam etme kapasitesi kazandırdığını belirtiyor.

Gençlere altın tavsiye

Cansu Yıldırım’ın ajandasında yakın gelecekte Çeşme’de planlanan yeni inziva programları, eko-art atölyeleri ve sınav sürecindeki öğrenciler için özel sanat terapisi grupları yer alıyor. Sosyal medyanın yarattığı “mükemmel hayat” illüzyonuna karşı gençleri uyaran Yıldırım, yüksek lisans tezinde de incelediği üzere, sürekli karşılaştırma yapmanın ve gösterişçi tüketimin benlik saygısını nasıl zedelediğini vurguluyor. Gençlere en büyük tavsiyesi, dış dünyanın gürültüsünden uzaklaşıp kendi ritimlerine güvenmeleri ve kendilerine karşı daha şefkatli olmaları yönünde oluyor. Herkesin çiçek açma mevsiminin farklı olduğunu savunan Yıldırım; hayattan, ilişkilerden veya başarıdan yorulmuş herkese seslenerek, “Bizi en çok yoran şey yaşadıklarımız değil, o anlarda kendimize takındığımız sert ve yargılayıcı tavrımızdır” diyerek şefkatin dönüştürücü gücüne işaret ediyor.

Akran zorbalığı

Son dönemde toplumsal duyarlılığın arttığı akran zorbalığı konusuna da değinen Yıldırım, bu deneyimin çocuklar ve ergenler üzerinde ömür boyu sürebilecek duygusal izler bırakabildiğine dikkat çekiyor. Zorbalığa uğrayan çocuğun kendini değersiz, yalnız ve güvensiz hissetmesinin kaçınılmaz olduğunu belirten Yıldırım, bu durumun küçümsenmemesi gerektiğini vurguluyor. “Boş ver” veya “sen de karşılık ver” gibi telkinlerin çocuğun yalnızlık hissini pekiştirdiğini, bunun yerine çocuğun duygusunun ciddiye alınarak güvenli bir alan açılmasının şart olduğunu söylüyor. Ailelerin, öğretmenlerin ve uzmanların bir iş birliği içinde hareket ederek çocuğun duygusal güvenlik alanını yeniden inşa etmelerinin, sağlıklı bir birey olma yolundaki en hayati adım olduğunu belirterek sözlerini noktalıyor.