Teknoloji ve tasarımda harita hızlı genişliyor

Duygu Erdoğan - Türkiye’nin dört bir yanında orta ve yüksek teknoloji ürünlerini artırmak için Ar-Ge ve tasarım merkezleri desteği sunuluyor. Bu kapsamda Türkiye’de geçen yıl sonu itibarıyla 58 şehirde toplam Ar-Ge merkezi sayısı 1363’e, tasarım merkezi sayısı 342’ye ulaştı.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı 2025 Yılı Faaliyet Raporu’na göre Türkiye, teknoloji geliştirme bölgelerinin (TGB) faaliyetlerini izlemek, tasarım merkezlerine ilişkin başvuruları yönetmek ve sanayi alanındaki yenilikçi faaliyetleri desteklemek adına Ar-Ge ve inovasyona öncelik veriyor. Ar-Ge ve tasarım merkezlerine sağlanan teşviklerle sanayi güçlendirilirken firmaların da kendi teknolojilerini geliştirmesine imkan tanınıyor.

Bu kapsamda, Türkiye’de geçen yıl 80 yeni Ar-Ge merkezi belgesi verildi ve böylece faaliyette olan Ar-Ge merkezi sayısı 1363’e ulaştı. Geçen yıl Ar-Ge merkezi olan şehir sayısı 58’e yükseldi. Programlar kapsamında destek verilen Ar-Ge personeli sayısı 3 bin 284’ü buldu.

24 yeni belge verildi

Bakanlıkça geçen yıl 24 yeni tasarım merkezi belgesi verildi ve böylece faaliyette olan tasarım merkezi sayısı 342’ye ulaştı. Bu dönemde tasarım merkezleri ülke genelinde 28 şehre yayıldı.

Ayrıca, geçen yıl ilan edilen 8 bölgeyle birlikte TGB sayısı 113’e, 4 TGB’nin faaliyete geçmesiyle de faaliyette olan TGB sayısı 95’e yükseldi. Teknoloji geliştirme bölgesinde faaliyet gösteren firma sayısı 12 bin 408 olarak belirlendi.

Yeni destekler sunuldu

Girişimlere fiziki mekan, mentörlük ve danışmanlık desteğinin yanında stratejik iş modeli geliştirme, finansal kaynaklara erişim, pazarlama stratejileri oluşturma ve globalleşme süreçlerini hızlandırma hizmetleri gibi çok yönlü hizmetler sunacak GO Girişim Ofisi uygulaması da devreye alındı. İlan edilen 7 girişim ofisiyle birlikte bu ofislerin sayısı 104’e ulaştı.

Diğer yandan Kümelenme Destek Programı’nın 4’üncü Çağrısı’na ilişkin değerlendirme süreçleri tamamlandı. Nükleer sanayi, rüzgar enerjisi, iklimlendirme, haberleşme teknolojileri, siber güvenlik, oyun, otonom araç teknolojileri, mobilite, akıllı ulaşım ve hareketlilik, raylı ulaşım sistemleri, havacılık, gemi inşa, ileri malzeme, inşaat ve yapı malzemeleri, biyoteknoloji, gıda, sağlıklı yaşam teknolojileri, teknik tekstil ve mobilya gibi lokomotif sektörlerden oluşan 19 kümelenme birlikteliğinin rekabetçilik ve yenilikçilik faaliyetlerini içeren iş planları desteklenmeye başlandı. Programla 729 firma ile birlikte 23 üniversite, 25 TGB, 4 OSB, 9 araştırma kurumu, 10 oda/borsa, 2 ihracatçı birliği, 22 dernek, vakıf ve kooperatifin yer aldığı toplam 95 kurum/kuruluştan oluşan büyük bir ekosistem destekleniyor.

Çeşitli vergi indirimleri sağlanıyor

Ar-Ge Merkezi, işletmenin organizasyon yapısı içinde ayrı bir birim şeklinde örgütlenmiş, münhasıran yurtiçinde araştırma ve geliştirme faaliyetlerinde bulunan ve en 15 tam zaman eşdeğer Ar-Ge personeli istihdam eden, yeterli Ar-Ge birikimi ve yeteneği olan, aynı bina veya aynı yerleşke içinde yer alan birimler olarak tanımlanıyor.

Tasarım projelerini veya sözleşme çerçevesinde siparişe dayalı olarak yürütülen tasarım faaliyetlerini gerçekleştirmek üzere kurulan ve dar mükellef kurumların Türkiye’deki iş yerleri dâhil, kanuni veya iş merkezi Türkiye’de bulunan sermaye şirketlerinin; organizasyon yapısı içinde ayrı bir birim şeklinde örgütlenmiş, münhasıran yurtiçinde tasarım faaliyetlerinde bulunan ve en az on tam zaman eşdeğer tasarım personeli istihdam eden, yeterli tasarım birikimi ve yeteneği olan birimler ise tasarım merkezi olarak faaliyette bulunuyor. 

Bu merkezler için sağlanan çeşitli teşvik ve destekler de var: Vergi indirimi kapsamında yaptıkları harcamaların yüzde 100’ünü Kurumlar Vergisi matrahından indirebiliyorlar; gelir vergisi stopajı teşviki var; sigorta primi desteği bulunuyor; damga vergisi istisnası var; gümrük vergisi istisnası sağlanıyor; Yeni Makine ve Teçhizat Alımı İçin Katma Değer Vergisi İstisnası var; farklı programlar kapsamında destek alıyorlar.