Eames House Yeniden Ziyarete Açıldı

Pasifik Palisades semtinde yer alan ve Case Study House No. 8 olarak da bilinen Eames House, modernist tasarımın öncü isimlerinden Charles ve Ray Eames’in bir dönem ana ikametgahıydı. Günümüzdeyse kültürel bir simge yapı olarak kabul ediliyor. Geçtiğimiz yıl yaşanan Palisades yangını sırasında, çevresindeki birçok yapıyla birlikte yanma tehlikesi geçiren ev, 7.000’den fazla yapının yok olduğu bu felaketten kıl payı kurtuldu. Yangında, Richard Neutra ve Ray Kappe gibi modernist mimarların ikonik evleri de yok olmuştu. Temmuz ayında yapılan yeniden açılış ana yapının temizlenip restore edilmesini, ayrıca arazide yer alan ve Eames çiftinin yaratıcı stüdyosu olarak kullandığı daha küçük bir yapının da ilk kez ziyarete açılmasını kapsıyor. Daha önce ofis olarak kullanılan bu yapı ilk kez halka açılıyor ve artık sergilere, atölyelere ve panel tartışmalarına ev sahipliği yapacak esnek bir alan olarak değerlendirilmesi planlanıyor.

Bursa Kentsel Tasarım Fikir Yarışması

Mimarlar Odası Bursa Şubesi tarafından düzenlenen “Setbaşı–Yeşil–Emirsultan Kentsel Tasarım Fikir Yarışması” için başvurular başladı. Son teslim tarihi 18 Kasım 2025 olan yarışma, Bursa’nın tarihsel belleğini taşıyan en karakteristik kentsel akslardan birinde, yaratıcı, nitelikli ve sürdürülebilir kentsel çözümler geliştirmeyi amaçlıyor. Setbaşı Caddesi’nden başlayarak Yeşil ve Emirsultan Caddesi boyunca uzanan yarışma alanı; tarihi yapıları, topoğrafik yapısı ve kültürel katmanlarıyla kentin ruhunu yansıtan önemli bir güzergah olarak öne çıkıyor.

Bu yarışmada, korunarak yeniden işlevlendirilen alanların çağdaş yaşama entegre edilmesi, kamusal mekanların canlandırılması ve sosyoekonomik potansiyelin artırılması bekleniyor. Yarışmacı ekiplerden hem tarihsel dokuyu gözetmeleri hem de çağdaş yaşamı kapsayan yaratıcı kentsel deneyim önerileri geliştirmeleri isteniyor. Yarışma sonucunda elde edilecek projeler, Yıldırım Belediyesi tarafından hazırlanacak koruma amaçlı imar planına temel teşkil edecek.

Yarışmanın değerlendirme sürecinde alanında deneyimli  jüri üyeleri görev alıyor: Prof. Dr. Celal Abdi Güzer (ODTÜ), Prof. Dr. Handan Türkoğlu (İTÜ), Prof. Dr. Gül Sayan Atanur (BTÜ), Prof. Dr. Tülin Vural Arslan (BUÜ), Mimar Ali Çalışkan, Şehir Plancısı Can Kubin ve Mimar ve Koruma Uzmanı Aslı Özbay. Yarışmada 3 eşdeğer birinci projeye 1.000.000 TL, 3 mansiyon projesine 500.000 TL ödül verilecek. Ayrıca en fazla 10 projeye kadar satın alma yapılması planlanıyor. Yarışmaya tüm mimarlık, kentsel tasarım ve ilgili disiplinlerden ekiplerin katılımı bekleniyor.

Haydarpaşa Garı’nda Tahliye Başladı

Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararına rağmen Haydarpaşa Garı’nda tahliye süreci başlatıldı. 1909’da hizmete açılan gar, 2005’ten bu yana çeşitli rant projelerinin hedefinde. Gökdelen ve liman projeleri gibi girişimler, Haydarpaşa Dayanışması ve meslek odalarının açtığı davalarla çoğunlukla iptal edildi.

2019’da gar alanındaki depolar, kamu yararına aykırı olduğu gerekçesiyle iptal edilen bir ihale sonucu Hazerfen Danışmanlık’a kiralanmıştı. Sonrasında Kültür ve Turizm Bakanlığı aracılığıyla alan, “özel proje alanı” ilan edildi. Ancak bu karar, CHP’li vekillerin başvurusuyla Anayasa Mahkemesi’ne taşındı ve 26 Ekim 2023’te iptal edildi. Karar, 27 Şubat 2024’te Resmi Gazete’de yayımlandı ve Kasım 2024’te yürürlüğe girdi.

Buna rağmen, Ağustos 2024’te Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile imzalanan protokolle Haydarpaşa Garı, 29 yıllığına Kültür ve Turizm Bakanlığı’na devredildi. Protokole dayanılarak 23 Temmuz 2025’te lojmanların 1 Nisan 2026’ya kadar boşaltılması kararı alındı. Yargı kararına rağmen tahliye süreci devam ediyor.

Yarının Bahçe Kentleri

Ebenezer Howard’ın “Yarının Bahçe Kentleri” adlı ikonik kitabı, Arketon tarafından Türkçe olarak yayınlandı. Kitabın çevirisini Selin Tosun, editörlüğünü ise Aykut Köksal gerçekleştirdi. “Yarının Bahçe Kentleri,” Howard’ın “Bahçe Kent” ütopyası ile bu ütopyanın hayata geçmiş hali olan Letchworth’u peş peşe sunan iki bölümden oluşuyor. Yarının Bahçe Kentleri (Garden Cities of To-morrow) adını taşıyan metnin yer aldığı ilk bölüm, kitabın ana gövdesini oluşturuyor. Kitabın ikinci kısmında ise, okurun, “bahçe kent” kuramının nasıl hayat bulduğunu görmesini sağlayacak ek bir bölüm bulunuyor. Bu bölüm, Robert Fishman’ın “Bahçe Kent’i İnşa Etmek” başlıklı metniyle başlıyor ve bunu, Letchworth’un mimarlarının tasarladığı yerleşim planından ev projelerine, inşa sürecinde ve çeşitli dönemlerde çekilmiş fotoğraflara, tanıtım ve iletişim çalışmalarına, hatta Letchworth’daki yaşamı anlatan dokümanlara uzanan görsellerin yer aldığı sayfalar izliyor. Kitabın girişinde ise, Garden Cities of To-morrow‘un 1946 basımı için Lewis Mumford’un kaleme aldığı “Bahçe Kentler ve Modern Kent Planlaması” başlıklı metnin Ruşen Keleş tarafından yapılmış çevirisi yer alıyor.

Erdoğan Elmas Arşivi Salt Araştırma’da

Garanti BBVA tarafından kurulan Salt, Mimar Erdoğan Elmas’ın arşivini erişime açtı. Çalışmaları Kalebodur desteğiyle yürütülen Salt Araştırma Mimarlık Arşivi’ne eklenen koleksiyon, Erdoğan Elmas’ın mesleki belgelerini içeriyor. 1938 yılında Ankara’da doğan Elmas, 1962’de İTÜ Mimarlık Bölümü’nden mezun oldu. Kariyerinin başında Turgut Cansever ile çalıştıktan sonra İTÜ Şehircilik Kürsüsü’nde asistanlık yaptı; İstanbul Belediyesi ve Turizm ve Tanıtma Bakanlığı’nda plancı ve mimar olarak görev aldı. 1968’de başladığı serbest mimarlık kariyerini 1969–2005 yılları arasında Zafer Gülçur ve Ertur Yener ile birlikte sürdürdü. Bu ortaklık kapsamında Devlet Yatırım Bankası, Bayındırlık Bakanlığı, TRT Genel Müdürlük Kompleksi, Çimento Sanayi Genel Müdürlüğü, Merkez Bankası İzmir Şubesi ve Süleyman Demirel Üniversitesi gibi pek çok önemli kurum için projeler üretti. 130’u aşkın mimari proje tasarlayan Elmas, dönemin mimari söylemine teknik ve düşünsel katkılarda bulundu. Mimarlık kariyerinin büyük bir kısmında Zafer Gülçur ve Ertur Yener ile YEG çatısı altında projeler üreten Elmas’ın 1960’lardan 2000’lere dek tasarladığı mimari yarışma projeleri, arşiv malzemeleri arasında öne çıkıyor. Arşivde yer alan belgeler arasında Elmas’ın YEG mimarlık bürosu çatısı altında Zafer Gülçur ve Ertur Yener ile yürüttüğü yarışma projeleri öne çıkıyor. Ayrıca; Ankara Esenboğa Havalimanı terminalleri, Muş Göğüs Hastalıkları Hastanesi, Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Şişli’de bir cami, Side Turizm Planlaması gibi önemli projelere dair çizimler, maket fotoğrafları, yazılı metinler ve proje listeleri bulunuyor. Arşiv, mimarlık, şehircilik ve topluma dair tarihi belgeleri kapsayan SALT Research mimarlık koleksiyonunun bir parçası ve yaklaşık 180.000 dökümanın yer aldığı geniş bir portföyün içinde yer alıyor. Çizimlerden sözleşmelere, fotoğraflardan haritalara kadar birçok belge türü, Elmas’ın mesleki ve yaratıcı sürecine dair zengin veriler sağlıyor.

“Güç İçin Tasarım”

UIA, 2025 Dünya Mimarlık Günü için belirlediği “Design for Strength (Güç İçin Tasarım)” temasıyla mimarları, krizler karşısında dayanıklı, sürdürülebilir ve eşitlikçi bir yapılaşmış çevre yaratmaya çağırıyor. UIA tarafından 1985 yılında başlatılan Dünya Mimarlık Günü, her yıl Ekim ayının ilk Pazartesi günü Birleşmiş Milletler’in Dünya Habitat Günü ile paralel olarak kutlanıyor. 2025 Dünya Habitat Günü’nün teması, kentsel krizlere müdahale ile ilişkilendirilecek. Bu bağlamda, UIA Konseyi 6 Ekim 2025 Pazartesi günü kutlanacak olan bu yılki Dünya Mimarlık Günü için “Design for Strength” temasını seçti. Bu tema aracılığıyla UIA, dünyanın dört bir yanındaki mimarları kısa vadeli çözümlerin ötesine geçmeye ve yapılaşmış çevrenin dayanma, uyum sağlama ve yeniden inşa edilme kapasitesini güçlendiren yaklaşımları benimsemeye çağırıyor.

“Mimarlık yalnızca barınak sağlamamalı; aynı zamanda eşitliği, sürekliliği ve dayanıklılığı da desteklemelidir; özellikle de kesinti ve kriz zamanlarında” cümleleriyle kavramsallaştırılan temanın ana mesajları “tasarımda güç”, “direnç için bir platform”, “sürdürülebilir yeniden inşa” başlıklarına sahip. Dünya Mimarlık Günü için seçilen bu tema ile insan kaynaklı afetler ya da doğal afetler sonrasında toplulukları koruma ve yeniden inşa etmede yapılı çevrenin önemli bir rol oynadığı ve güç için tasarımın çevreye duyarlı malzeme ve yöntemlerle yapılaşmış çevremizi onarma, yeniden kurma ve uyarlama becerisini kapsadığı vurgulanıyor.

Aşıklar Tepesi Proje Yarışması

Gebze Teknik Üniversitesi ve Çayırova Belediyesi iş birliğiyle düzenlenen GençTasarım Aşıklar Tepesi Öğrenci Yarışması için başvurular başladı. Yarışma, Avrupa İnovasyon ve Teknoloji Enstitüsü (EIT) Co-Create NEB çağrısı kapsamında desteklenen YOUrban (KentSenin) – Youth Empowerment in Urban Decision Making projesi çerçevesinde gerçekleştiriliyor. Son başvuru tarihi 26 Eylül 2025 olarak belirlenen yarışmanın asil jüri üyeleri Dr. Mimar Ali Dostoğlu, Prof. Dr. Kutlu Sevinç Kayıhan (GTÜ), Y. Mimar Melike Altınışık (MAA), Prof. Dr. Nurbin Paker (İTÜ) ve Prof. Dr. Tuğrul Yazar’dan (Bilgi Üniversitesi) oluşuyor. Yedek jüri üyesi olarak ise Dr. Öğr. Üyesi Elif Özer Yüksel (GTÜ) görev yapacak.

Yarışma, Çayırova Atatürk Mahallesi’nde bulunan Aşıklar Tepesi çevresinde, sürdürülebilir ve katılımcı kentsel vizyonlar geliştirmeyi hedefliyor. Katılımcılardan, eğitim, kamu ve belediye hizmetlerinin entegre çalıştığı, kentte gıda erişimini destekleyen, açık ve yeşil alanlara dayalı yaratıcı fikir projeleri sunmaları bekleniyor. Finalist projeler sanal gerçeklik ortamında halkın deneyimine sunulacak ve kamuoyuna açık oylamayla değerlendirilecek.

İki aşamalı olarak planlanan yarışma, mimarlık, şehir ve bölge planlama, peyzaj mimarlığı ve inşaat mühendisliği öğrencilerine açık. İlk aşamada dijital pafta ve kısa video sunumlarıyla başvurular alınacak; jüri tarafından seçilen 10 ekip ikinci aşamaya geçecek. İkinci aşamada sunumlar sonucunda 3 eşdeğer ödül, 3 mansiyon ve jüri özel ödülleri belirlenecek.

18. İstanbul Bienali İçin Geri Sayım Başladı

İstanbul Kültür Sanat Vakfı (İKSV) tarafından 2007–2036 Bienal Sponsoru Koç Holding’in desteğiyle düzenlenen 18. İstanbul Bienali’nde yer alacak sanatçılar açıklandı. Christine Tohmé küratörlüğünde düzenlenen “Üç Ayaklı Kedi” başlıklı bienalin ilk ayağında sekiz farklı mekanda, 30’u aşkın ülkeden 50’ye yakın sanatçının eserleri sergilenecek.

18.İstanbul Bienali, 2025’ten 2027’ye yayılan üç ayaklı bir yapıya sahip. Bienalin, 20 Eylül–23 Kasım 2025 tarihleri arasında ücretsiz olarak ziyaret edilebilecek olan ilk ayağı, “kendini koruma” ve “gelecek olasılıkları” temaları etrafında kurgulanıyor.

Bienal kapsamında İstanbul’un Beyoğlu-Karaköy hattında birbirine yürüme mesafesinde konumlanan sekiz farklı mekanda dünyanın dört bir yanından 47 sanatçının eserleri izleyicilerle buluşacak. Açılış haftasında canlı performanslar, film gösterimleri ve DJ setleri içeren bir kamusal program da sunuluyor.

18.İstanbul Bienali’ne davet edilen sanatçılar, atölye ziyaretleri ile sanatçı buluşmalarının yapıldığı ve 31 Ekim–15 Aralık 2024 tarihleri arasındaki açık çağrıya gelen dosyaların değerlendirildiği kapsamlı bir araştırma sürecinin sonucunda belirlendi. Bienalin ilk ayağına Türkiye’den de altı sanatçı katılıyor.

Chicago Mimarlık Bienali 2025

19 Eylül 2025’te açılacak olan Chicago Mimarlık Bienali, “Shift: Architecture in Times of Radical Change” teması ile onuncu yılında ziyaretçileri mimarlığın sosyal, ekolojik, kültürel ve teknolojik dönüşümlere nasıl tepki verebileceğini şehir genelinde düzenlenen sergi ve etkinliklerle keşfetmeye davet ediyor.

Onuncu Chicago Mimarlık Bienali, 19 Eylül 2025’te Chicago Kültür Merkezi’nde başlayacak ve 28 Şubat 2026’ya kadar devam edecek. Bienalin ilk Latin Amerikalı Sanatsal Direktörü olan Florencia Rodriguez’in küratörlüğündeki program, mimarlığın kolektif konut, göç, ekolojik krizler ve değişen kültürel normlar gibi küresel dönüşümlere nasıl uyum sağlayabileceğini ve yanıt verebileceğini araştırıyor.

6 kıtadan gelen 100’ün üzerinde mimar, tasarımcı, sanatçı ve disiplinler arası yaratıcıyı bir araya getiren bu edisyon; sergiler, yerleştirmeler, kentsel müdahaleler, konuşmalar, atölyeler, podcast’ler ve daha fazlasına uzanan projeler sunuyor.  Aralarında SO–IL (New York), MASS Design Group (Kigali/Boston), Johnston Marklee, Michael Maltzan Architecture gibi tanınmış isimler ve Chicago’dan çeşitli kolektifler (ör. The Bittertang Farm, WAI Architecture Think Tank) yer alıyor. Latin Amerika, Afrika, Avrupa, Asya ve diğer bölgelerden gelen katılımcılar, şehir genelinde uluslararası bir mimarlık ve tasarım diyaloğu oluşturuyor. Program, “merkezsizleştirilmiş” formatıyla birden çok Chicago mahallesinde gerçekleşerek halk katılımını teşvik ediyor ve şehrin mimari anlatısını yeniden tanımlıyor.