7 bin yıllık kentte büyük gizem! Kazı başkanı: Yeni bulgular geliyor, 12 ay boyunca kazılacak
14.09.2025 - 10:17 | Son Güncellenme:
Nazif Cemhan ŞEN-İpek YAVAŞ/DHA
Çanakkale’nin Ayvacık ilçesindeki en iyi korunmuş Helenistik Çağ kentlerinden olan ve Paleolitik dönemden bugüne kesintisiz yaşamın devam ettiği Assos Ören Yeri'nde Geleceğe Miras Projesi kapsamında kazılar devam ediyor. Kazı Başkanı Prof. Dr. Nurettin Arslan, kazılarda cadde ağının araştırılıp, liman yönündeki nekropolisteki ölü gömme geleneği ve kronolojisinin belirleneceğini söyledi.
Aristoteles başta olmak üzere Platon'un öğrencilerinin faaliyette bulunduğu, Yunan şehir devletinin en güzel modelleri arasında gösterilen 7 bin yıllık Assos Ören Yeri'ndeki kazılar, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi (ÇOMÜ) İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Nurettin Arslan başkanlığında, yurt içi ve dışından gelen toplam 25 kişilik ekiple sürdürülüyor. Assos'ta bu yıl devam eden kazı çalışmalarında kentin en önemli giriş yönündeki nekropolis alanının izleri araştırılacak.
Assos kazılarının İÇTAŞ AŞ sponsorluğunda, Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın Geleceği Miras Projesi kapsamında 12 ay boyunca devam ettiğini belirten Kazı Başkanı Prof. Dr. Nurettin Arslan, "Çalışmalar kentin farklı bölgelerinde ve farklı dönemlerine ait yapı ve alanlarında devam edecek. 2025 yılında Agora'da kentin belki de en büyük yapılarından biri olan Kuzey Stoa'da kazılarımız sürecek.
Buradaki amacımız aslında bu büyük yapının doğu kısmını da açığa çıkarıp, ileriki yıllarda ise bu yapının da bir köşesinin restorasyonunu yapıp, özellikle ziyaretçilerin bu yapı hakkında daha fazla bilgi almalarını sağlamak" dedi.
Kazı Başkanı Prof. Dr. Arslan, "Bunun dışında yine bugüne kadar araştırma yapılmamış olan kentin doğusunda yer alan, 2 kuleyle desteklenen ve limandan gelen caddeye bağlanan bir ana kapı var. Bu kapı da bu yıl içinde çalışma alanlarımızdan biri.
Bu kentin en önemli giriş yönündeki nekropol alanının varlığı konusundaki izler araştırılacak. Bu iki alan dışında kentin özellikle iç kısmında batı kapısının gerisinde yer alan ve Bizans döneminin özellikle plan açısından dikkate çeken bir diğer binası olan 'Ksenodokhion' misafirhane olarak adlandırabileceğimiz bir yapı. Bu yapı MS Erken Bizans döneminde milattan sonra 5’inci yüzyılda inşa edilmiş ve 7’nci yüzyıla kadar kullanıma devam edilmiş.
Kompleks bir yapı. Şapel, fırınlar, taverna, depolar gibi küçük atölyeler şeklinde çok sayıda mekandan oluşuyor ve bu yılda bu kompleksin bir mekanında da kazılara devam etmekteyiz" diye konuştu.
'YENİ BULGULARIN ELDE EDİLMESİ PLANLANMAKTA'
Doğu kapısında başlayacak kazı çalışmalarıyla ilgili de bilgi veren Prof. Dr. Arslan, "Kent planlanırken ana kapıları, genellikle ana yollarının geldiği yönlere doğru inşa ediliyor. Bunlardan biri de batı kapısı. Zaten önünde büyük bir nekropol alanı var. Doğu kapısı dediğimiz gibi Antandros tarafından gelen ve aynı zamanda limanla bağlanan bir cadde.
Caddenin kullanımı, kente ve agoraya bağlandığı rota belirlenerek açığa çıkarılması ve bu önemli kapı önündeki alandaki nekropollerin ya da mezarların dönemleri ve evreleri araştırılarak burada yeni bulguların elde edilmesi planlanmakta. Sözünü ettiğimiz sur duvarları ya da kapılar milattan önce 4’üncü yüzyılda inşa edilmiş. Erken Helenistik dönemin en dikkati çeken yapıları arasında yer almakta. Bu alanlar dışında yine akropoliste sondaj çalışmalarımız devam edecek. Bilindiği üzere akropolis her ne kadar Arkaik dönemde ülkemizin tek örneği olan dor düzende yapılmış Athena Tapınağı yer almakta.
Fakat bu alan özellikle Bizans döneminde etrafında yuvarlak ve kare kulelerle desteklenmiş olan bir kaleye dönüştürülmüş. Bu surların büyük bölümü ayakta. Buradaki amacımız aslında akropolisin Bizans döneminde bir kaleye dönüştürme sürecini araştırmak. Bu kalenin ne zaman inşa edildiği ve buradaki Bizans dönemi evrelerinin açığa çıkarılması için küçük sondajlar şeklinde araştırmalarımız olacak.
Geçen yıl yaptığımız bir araştırmada burada erken Osmanlı dönemine ait bir hamam ortaya çıkarılmıştı. Bu yıl da muhtemelen bu hamamın yine sarnıcının nerede olduğu konusunda da araştırmalarımız devam edecek" diye konuştu.
