Dünyanın en derin yeri: Mariana Çukuru
27.09.2026 - 18:20 | Son Güncellenme:
Hiç düşündün mü, okyanusların en dibinde neler var? Hadi beraber dünyanın en derin ve en gizemli yerine, Mariana Çukuru'na yolculuk yapalım!
Dünyanın en yüksek dağı Everest'i (8.848 metre) alıp Mariana Çukuru'nun dibine bıraksak, zirvesi hâlâ suyun 2 kilometre üzerinde kalırdı! İşte bu kadar derin. Mariana Çukuru tam 10.994 metre derinliğinde ve Büyük Okyanus'ta, Guam Adası'nın yakınında bulunuyor.
Bu koca çukur nasıl oluştu?
Dünyamızın kabuğu aslında büyük, kocaman parçalardan oluşuyor. Bilim insanları bunlara "levha" diyor. İki büyük levha -Pasifik Levhası ile Mariana Levhası- birbirine doğru hareket edip çarpışmış. Ağır olan Pasifik Levhası, hafif olan Mariana Levhası'nın altına doğru kaymış ve Dünya'nın sıcak iç kısımlarına inmiş. Bu itiş kakış sırasında okyanus tabanında dev bir çukur oluşmuş. İşte karşınızda Mariana Çukuru!
Bu derinliği kim keşfetti?
Çok eskiden, 1872 yılında İngiliz bilim insanları HMS Challenger adlı bir gemiyle denizlere açılmış. O zamanlar sonar diye bir alet henüz yokmuş, bu yüzden bilim insanları ipin ucuna ağırlık bağlayıp denize sarkıtarak ölçüm yapmışlar. 4 yıl boyunca denizleri araştırmışlar ve tam 4.000 yeni canlı türü bulmuşlar! En büyük keşifleri ise Mariana Çukuru olmuş.
Yıllar sonra, 1951'de bilim insanları daha gelişmiş bir alet olan sonarı kullanarak çukurun en derin noktasını ölçmüşler. Bu noktaya, keşfi yapan geminin adına saygıyla "Challenger Deep" (Challenger Derinliği) adını vermişler.
Peki orada yaşayan var mı?
Evet! Işığın hiç ulaşmadığı, buz gibi soğuk ve inanılmaz basınçlı bu karanlık dünyada bile canlılar yaşıyor. İşte oradaki ilginç sakinlerden bazıları:Goblin Köpekbalığı – Kafasında kılıca benzer garip bir çıkıntısı var. Milyonlarca yıldır değişmediği için "yaşayan fosil" olarak biliniyor.Dumbo Ahtapotu – Küçük ve çok sevimli bir görünümü var. Bazı türleri 7.000 metre derinlikte bile yaşayabiliyor, bu da bilinen en derinde yaşayan ahtapot!Fırfırlı Köpekbalığı – Yılan gibi uzun bir vücudu var ve o da tıpkı Goblin köpekbalığı gibi bir "yaşayan fosil".Balta Balığı – İnce, sıska ve gümüş rengi parlak bir vücudu var.Bentokodon – Minicik, kırmızı renkli bir canlı. Tam 1.500 tane ince dokunacı var!
Bu derin dünyada yaşamın sırrı, volkanlardan çıkan ve 300 dereceye kadar ulaşan sıcak sudaki kükürdü besin olarak kullanabilen özel bakteriler. Bilim insanları hatta 2023 yılında, 8.336 metre derinlikte yüzen bir salyangoz balığını bile görüntülemişler.
