RAMAZAN HİLALİ GÖRÜNDÜ MÜ? 🌙 Ramazan Hilali ne zaman görünecek? Oruca başlamak için hilalin gözle görülmesi şart mıdır?

Ramazan ayına sayılı günler kala Ramazan hilali göründü mü? sorusu gündemin en çok araştırılan konuları arasında yer aldı. Hicri takvime göre yeni ayın başlangıcını simgeleyen hilalin tespiti, oruç ibadetine başlanacak tarihi doğrudan etkiliyor. Diyanet’in takvim hesaplamaları ve hilal gözlem çalışmaları merak ediliyor. Ramazan hilali ne zaman görünecek? Oruca başlamak için hilalin gözle görülmesi gerekir mi? Ramazan hilali henüz görünmedi. Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu tarafından açıklama ilerleyen günlerde yapılacak. ORUCA BAŞLAMAK İÇİN HİLALİN GÖRÜLMESİ ŞART MI? Kamerî aylar, adından anlaşıldığı gibi başlangıcı ve bitişi ayın hareketlerine göre belirlenen aylardır. Ramazan orucu, Ramazan ayında tutulduğundan ve Ramazan ayı da ay takvimine göre her sene değiştiğinden, oruca başlayabilmek için öncelikle, Ramazan ayının başladığını tespit etmek gerekir. Hz. Peygamber (s.a.s.) “Hilali (Ramazan hilalini) görünce oruca başlayın ve hilali (Şevval hilalini) görünce bayram edin. Hava bulutlu olursa içinde bulunduğunuz ayı otuza tamamlayın.” (Müslim, Sıyâm, 19-20 [1081]; bk. Buhârî, Savm, 5, 11 [1900, 1909]) buyurmuştur. Bu hadis ilk bakışta hilali çıplak gözle görmedikçe oruca başlanmayacağı ve bayram edilmeyeceği fikrini uyandırmaktadır. Konu ile ilgili diğer rivâyetler değerlendirildiğinde, bu hadislerin amacının günün şartları içinde en uygun uygulamanın öğretilmesi olduğu anlaşılmaktadır. Nitekim bir rivâyette Hz. Peygamber (s.a.s.), “Biz ümmî bir toplumuz; hesap ve okuma yazma bilmeyiz. Şunu biliriz ki ay ya 29 ya 30 gündür.” (Buhârî, Savm, 13 [1913]; Müslim, Sıyâm, 15 [1080]) buyurarak, kamerî aybaşlarının belirlenmesinde hesap yöntemine de başvurulabileceğine işaret etmiştir. Çıplak gözle görülsün ya da görülemesin, ay mutat hareketlerine devam etmektedir. Kur’ân-ı Kerîm’de güneş ve ayın bir hesaba göre hareket ettiği (er-Rahmân, 55/5), bunların, diğer fonksiyonlarının yanında aynı zamanda birer hesap ölçüsü kılındığı (el-En'âm, 6/96), yılların sayısını ve hesabı bilmemiz için aya menziller tayin edildiği (Yûnus, 10/5), gökler ve yer yaratıldığı zaman on iki ay meydana gelecek şekilde bir nizam konduğu (et-Tevbe, 9/36), ayın yeryüzünden hilal şeklinde başlayıp kademe kademe farklı şekillerde görülmesinin insanlar ve hac için vakit ölçüleri olduğu (el-Bakara, 2/189) ifade edilmektedir. Buna göre Hz. Peygamber (s.a.s.), kamerî aybaşlarının belirlenmesi konusunda çıplak gözle görmeyi, başvurulacak yegâne yöntem olduğu için değil, belki o günkü şartlar içinde en sağlıklı sonuç veren yöntem olduğu için öngörmüştür. Hilali gözlemlemenin amacı Ramazan ayının girip girmediğini belirlemektir. Bu sebeple, hilali çıplak gözle görme dışında, bizi bu amaca ulaştıracak başka yöntemlerden yararlanmak da mümkündür. Bugün, insanoğlunun ulaştığı teknolojik gelişmişlik, ayın hareketleri konusunda en ince ayrıntıyı bile izleme imkânı sunmaktadır. Artık ince astronomik hesaplar yoluyla, gelecek birkaç yıllık namaz vakitlerini gösteren takvimleri hazırlama imkânı bile doğmuştur. Dolayısıyla kamerî ayların başlangıçlarını hesap yöntemiyle belirlemek meşrudur. Kameri ayların başlangıçlarını belirlerken, 1978 yılında İstanbul’da yapılan Ruyet-i Hilal Konferansı Kararlarında alınan kriterler kullanılmaktadır. Bu kriterlere göre hilal’in görülebilmesi için; “İçtima’dan sonra Güneş ile Ayın açısal uzaklığı en az 8°, Güneşin batışı anında Ayın ufuk yüksekliğinin en az 5° olması esasa bağlanmış ve bu şartlara göre normalde hilalin çıplak gözle görülebileceği” ifade edilmiştir. Ayrıca, “hilalin dünyanın herhangi bir yerinde görülmesiyle kameri ayın başladığına hükmetmenin doğru olacağı” karar altına alınmıştır. Ay yörünge hareketini yaparken bir an dünya ile güneş arasına girer ve dünya, ay, güneşin bir doğrultuda bulunmasına İçtima (Conjunction) denir. Bu anda ayın karanlık yüzü dünyaya dönük olduğundan dolayı dünyanın hiçbir yerinden görülemez. Yukarıda bahsedilen kriterler esas alınarak yapılan hesaplamalarla İçtima anının tarihi ve saati çok hassas olarak Greenwich saatine göre belirlenmektedir. Bu bilgiler çizelgelerde Conjunction satırı ile verilmektedir. İçtima anından itibaren ayın koordinatları ile güneşin koordinatları kontrol edilerek ilk defa yukarıda belirtilen kriterleri yakaladığı an belirlenmektedir. Bu belirlenen an ise, yeryüzünde hilalin ilk defa insan gözü ile görülebileceği yer, tarih ve zaman bilgilerini vermektedir. Bu bilgiler First Visibility sütununda Ay ve Güneş ile ilgili bazı parametrelerle yeryüzünde ilk defa görülecek noktaların bilgileri verilmektedir. Bu ilk görülme anından sonraki değişimleri bulabilmek için 6’şar saat arayla Ay ve Güneşin koordinatlarından yararlanılarak yeryüzünün nerelerinden görülebileceğini belirleyecek koordinatlar hesaplanmış ve beş sütunda verilmiştir. Yapılan hesaplamalardan yararlanılarak yeryüzünden hilalin ilk defa nereden görülebileceğini belirlemek için dünya haritası üzerinde bulunan noktaların koordinatları işaretlenir. İşaretlenen noktalar birleştirilerek haritada kırmızı çizgi ile gösterilen hat oluşturulmaktadır. Bu hattın içinde kalan ve sarı ile belirtilen yerlerde hava şartları müsait ise güneş battıktan sonra hilal insan gözü ile görülecek duruma gelmiş demektir. Hilalin görünürlük alanı, haritada gösterilen kırmızı hattın batıya doğru ilerleyişiyle zamana paralel olarak artacaktır. Kırmızı hattın dışında kalan kesimlerde ise hilalin o gün için insan gözü ile görülmesi mümkün değildir. Bu bölgelerde hilal ancak 2. gün görülebilmektedir. Haritanın içerisinde bulunan Güneş ve Hilal sembolleri; hilalin ilk göründüğü anda Güneş ve Ayın dünya üzerindeki konumlarını göstermektedir. Kameri ay başları haritasındaki; İçtima ve Ru’yetin tarih, saat ve dakikası Greenwich saatine göre yazılmıştır.