Ramazan’ın asırlık geleneği: Camilerde mukabele halkaları
15.03.2026 - 12:59 | Son Güncellenme:
AA
Ramazan ayının manevi atmosferi Türkiye’nin birçok kentinde olduğu gibi Siirt, Şırnak ve Batman’daki camilerde de mukabele geleneğiyle yaşatılıyor. Hazreti Muhammed’in sünnetine dayanan bu asırlık gelenekte vatandaşlar camilerde bir araya gelerek hafızların okuduğu Kur’an-ı Kerim’i dikkatle takip ediyor. Siirt’teki 494 yıllık Şeyh Halef Camisi başta olmak üzere birçok tarihi camide Ramazan boyunca her gün bir cüz okunurken, cemaat de yanlarında getirdikleri Kur’an-ı Kerim’lerle okunan ayetlere eşlik ediyor. Manevi atmosferin yoğun şekilde hissedildiği mukabele halkaları, Ramazan ayının en anlamlı ibadetlerinden biri olarak camileri dolduruyor.
Siirt, Şırnak ve Batman'daki camiler, Hazreti Muhammed'in sünnetine dayanan mukabele geleneğine ev sahipliği yapıyor. Ramazan ayının feyzinden yararlanmak isteyen vatandaşlar, dini vecibelerini yerine getirdikten sonra mukabeleye iştirak ediyor.
Mukabeleyi takip etmek isteyen vatandaşlar dinleyerek veya yanlarında getirdikleri Kur'an-ı Kerim'le okunan ayetlere eşlik ediyor. Siirt'te Ülkü Mahallesi'ndeki 494 yıllık tarihi Şeyh Halef Camisi'nde cemaat, ikindi namazlarından sonra dört hafız tarafından her gün Kur'an-ı Kerim'den okunan cüzleri takip ediyor.
Camide görevli imam hatip Zeki Akdemir, AA muhabirine, 1532'de inşa edilen ve 40 yıl önce mevcut halini alan camide 39 yıldır görev yaptığını ve yüzyıllardır burada ramazan aylarında mukabele geleneğinin yaşatıldığını söyledi. Kur'an-ı Kerim'in bu ayda indirilmeye başlandığını ve Hazreti Peygamber ile Cebrail Aleyhisselam'ın ramazan ayında karşılıklı Kur'an okuduğunu anlatan Akdemir, kentin uzak mahallelerinden de vatandaşların mukabeleye katıldığını belirtti.
Bu geleneğin yoğun ilgi gördüğünü ve caminin dolduğunu ifade eden Akdemir, şunları kaydetti: "Camimizin cemaati her zaman kalabalıktır. Genelde burası hep doluyor. Özellikle öğle ve ikindi namazları 200 kişinin altına düşmüyor. Özellikle ramazanda daha da fazla oluyor. Mukabelenin birçok faydası var. Kur'an-ı Kerim'i okumuş olanlar hafızlar okuyunca takip ediyor ve yanlışları varsa düzeltiyor. Kur'an-ı Kerim'i okumamış olanlar da dinliyor. Onlar da bu mukabelenin sevabına iştirak ediyor. Ramazanda mukabelede her gün bir cüz okuyoruz, ramazan bitiminde bir hatim indirmiş oluyoruz."
Vatandaşlardan Cemal Alp de yaklaşık 30 yıldır ramazan ayını tarihi camide geçirdiğini ve mukabeleye katıldığını dile getirdi. "Ramazanı burada geçiriyoruz. Burada ramazanı geçirmenin bir başka manevi bir boyutu var." diyen Alp, hafızların okuduğu Kur'an-ı Kerim'i dikkatlice takip ettiğini belirtti. Hüseyin Eren (64) de 7 yaşından bu yana her ramazan ayında mukabele için bu camiye geldiğini anlattı.
Eren, ramazanın ayrı bir maneviyatının olduğunu dile getirerek, "Bu camide hafızları dinliyoruz, okunan cüzleri takip ediyoruz. Bir eksiğimiz varsa onu gideriyoruz. Okuyamayanlar da dinliyor." dedi.Feremez Tepe de 20 yıldan bu yana mukabeleye katıldığını belirterek, "Bu camimizin her zaman doludur. Özellikle ramazan ayında mukabele için daha da ilgi oluyor. İş çıkışı gelenler, dua etmek, dini vecibelerini yerine getirmek isteyenler ramazanı burada geçiriyor." ifadelerini kullandı.
Şırnak'ta da mukabele geleneğinin yaşatıldığı İsmet Paşa Mahallesi'nin sembol camilerinden olan Ulu Cami'de vatandaşlar, halka oluşturarak Kur'an-ı Kerim okuyor. İl Müftülüğü Din Hizmetleri Uzmanı Abdullah Tekdal, il genelinde 585 camide mukabelenin yapıldığını söyledi.
Caminin cemaat durumuna göre mukabelenin öğle ya da ikindi vakti yapıldığını, sesi güzel hafız ya da imamın Kur'an okuduğunu, halkaya katılanların da takip ettiğini belirten Tekdal, şunları kaydetti: "Buradaki ana amaç kişinin kulağı ile dinlemesi diliyle söylemesi kalbi ile bunu tatbik etmesi ve bununla amel etmesidir. Nitekim Kur'an amel edilmesi için indirilmiştir. Bu Kur'an-ı Kerim'i beraber okunmasının ve tekrar edilmesinin hususu da şudur, kişinin okumasını geliştirir, okumayı düzeltir. Bazı kardeşlerimiz nerede hata yaptığını bilmeyebilir, bu tekrar okumayı güzelleştirir ve okumayı düzeltir. Yaptığı hataları bu sayede telafi eder. Mukabele insana manevi olarak destek verir, tabii en önemli konu Peygamber Efendimizin sünnetini yerine getirmiş oluruz. Peygamber Efendimiz vefat edinceye kadar bu mukabele geleneğini sürdürmüştür."
Mukabeleye katılan vatandaşlardan Abdullah Kılınç da ramazana kavuşmanın heyecanının yaşadıklarını, her gün Ulu Cami'de mukabeleye katıldığını ifade etti. Mehmet Şerif Anık ise ramazan ayının aynı zamanda Kur'an ayı olduğunu, bundan faydalanmaya çalıştıklarını belirtti.
Batman'da Ulu Cami de de mukabele geleneği devam ediyor. Camide görevli imam hatip Selahattin Rüzgar, mukabele geleneğini her ramazan ayında sürdürdüklerini söyledi. Öğle namazının ardından cami cemaati ile her gün bir cüz Kur'an okuduklarını belirten Rüzgar, "Katılım da yüksek, hem erkeklerimiz hem arka tarafta bayanlarımız bu sünnete iştirak ediyor. Camimizde her zaman ramazanda mukabele yapıyoruz. Rabbim hepimizden tüm Müslümanlardan bu sünneti bu ibadeti kabul buyursun." diye konuştu.
