Zayıf çocuklarda daha sık görülen 'fındıkkıran' sendromuna dikkat!
19.09.2026 - 12:44 | Son Güncellenme:
Çocuğunuz sık sık karnının veya sol yanının ağrıdığını söylüyor ancak yapılan kontrollerde belirgin bir neden bulunamıyorsa, özellikle idrarında kan veya protein de tespit edilmişse daha az bilinen nedenlerin araştırılması gerekebiliyor. Bunlardan biri de ismi oldukça ilginç olan fındıkkıran sendromu.
Fındıkkıran sendromunun adı aslında hastalığın oluşma şeklini oldukça güzel anlatıyor. En sık görülen tipinde sol böbreğin toplardamarı, karındaki ana atardamar olan aort ile bağırsaklara giden önemli damarlardan biri olan üst mezenterik arter arasında sıkışıyor. Damarın iki yapı arasında sıkışması eski tip bir fındıkkıranın arasına yerleştirilen fındığa benzetildiği için hastalık bu isimle anılıyor. Sıkışma nedeniyle sol böbrek toplardamarındaki basınç artabiliyor ve bunun sonucunda farklı belirtiler ortaya çıkabiliyor.
Çocuğun idrarında gözle görülebilen kırmızı veya kahverengimsi bir renk fark edilmesi aileleri doğal olarak endişelendirebilir. Fındıkkıran sendromunda da görülebilen belirtilerden biri idrarda kan olması. Ancak kan her zaman gözle görülecek kadar fazla olmayabiliyor. Bazı çocuklarda idrar tamamen normal görünürken yapılan idrar tahlilinde mikroskobik düzeyde kan hücreleri tespit edilebiliyor. Bu nedenle tekrarlayan şikayetlerde basit bir idrar tahlili bile doktorlara önemli ipuçları verebiliyor.
Karın ağrısı çocukluk çağında oldukça sık karşılaşılan bir şikayet. Bu nedenle her karın ağrısının arkasında fındıkkıran sendromu aramak doğru değil. Ancak uzun süredir devam eden ve özellikle sol yan bölgesinde hissedilen ağrıya idrar bulguları da eşlik ediyorsa doktorlar bu ihtimali değerlendirebiliyor. Ağrının nedeni, sıkışan damar nedeniyle sol böbrek toplardamarındaki basıncın artmasıyla ilişkili olabiliyor. Bazı çocuklarda ağrı zaman zaman ortaya çıkarken bazılarında günlük hayatı etkileyecek kadar rahatsız edici hale gelebiliyor.
Fındıkkıran sendromunda yalnızca kan değil, idrarda protein de görülebiliyor. Özellikle çocuk ve gençlerde ayakta geçirilen saatlerin ardından artan ve dinlenince azalan protein kaçağı bu tabloya eşlik edebiliyor. Bu nedenle çocuğunuzun idrar testinde protein görülmesi tek başına belirli bir hastalığın tanısı anlamına gelmese de doktorun değerlendirmesi gereken bir bulgu. İdrardaki kan, protein ve çocuğun şikayetleri birlikte değerlendirildiğinde hangi incelemelerin gerekli olduğu daha net ortaya çıkıyor.
Fındıkkıran sendromunun özellikle ince yapılı çocuklar ve ergenlerle ilişkilendirilmesinin arkasında anatomik bir neden bulunuyor. Karın içindeki damarların çevresinde bulunan yağ dokusu, damarların arasındaki açının ve mesafenin korunmasına katkıda bulunuyor. Çok ince yapılı kişilerde bu destek daha az olduğunda sol böbrek toplardamarının geçtiği alan daralabiliyor.
