Geri Dön

Amerika gerçekten şeffaf fırsatlar ülkesi

Hakkında ciltlerce kitap yazılabilecek ‘Yeni Dünya’yı Keşfeden Türkler’ yazı dizimizi okurlardan gelen mesajlar nedeniyle bir gün daha uzatıp sözü ‘Amerikan Rüyası’nı yaşayan Türklere verdik

Amerika gerçekten  şeffaf fırsatlar ülkesi

Amerika’daki Türklerin hikayesini anlattığımız ‘Yeni Dünya’yı Keşfeden Türkler’ yazı dizisini üç günle sınırlamıştık. Aksi takdirde hakkında ciltlerce kitap yazılabilecek bu konuyu gazeteye sığdırmamız mümkün değildi. Ancak okurlardan gelen mesajlarda son dönemde Amerika’ya gelen ve burada büyük başarı elde eden Türklerden bahsedip bahsetmeyeceğimiz defalarca sorulunca dizimizi bir gün daha uzatmaya karar verdik. Bugün ‘Amerikan Rüyası’nı yaşayan Türklerin hikayelerini anlatacağız...
İzmirli iş adamı ve araştırmacı Melih Gürsoy, 1947 yılında yayınlanan ‘Amerika’daki Türk Müesseseleri’ başlıklı makalesinde ABD’de o dönemde Türklere ait yalnızca dört şirket olduğunu yazmıştı. Bugün hemen hemen tüm Amerikan kentlerinde Türklere ait irili ufaklı şirketler var.
Ekim Alptekin, New Mexico’da dünyanın ilk çift motorlu hafif jetini üretiyor. Eren-Fatih Özmen çifti Nevada’daki Sierra Nevada Corporation isimli şirketleriyle Pentagon ve NASA’dan ihaleler alıyor. Hamdi Ulukaya ise Chobani şirketiyle Amerika’da Türk/Yunan yoğurdu pazarının yüzde 40’ını kontrol ediyor. Onlar gibi irili ufaklı onlarca, belki yüzlerce örnek var.
Türk Amerikan İşadamları Derneği (TABA/Amcham) Başkanı Ekim Alptekin, Hollanda’da 400 bin, Almanya’da 2 milyon Türk yaşadığı halde “Koskoca Avrupa’da bir tane böyle örnek olmadığını” hatırlatıyor. Amerika’dan nasıl olup da böyle başarı hikayeleri çıktığını “Amerika’da gerçekten liyakata çok önem veriliyor, aristokrasisi yok.
Gerçek anlamda şeffaf bir fırsatlar ülkesi” diye yorumluyor. Avrupa’nın aksine Amerika’ya göç edenlerin kendini yabancı gibi hissetmediğini, bunun da başarıda çok büyük payı olduğu söyleyen Alptekin, “Muhtar Kent, Mehmet Öz, Ahmet Ertegün... Bütün bu isimlerin Amerika’da başarılı olmuş olması tesadüf değil” diyor.

Amerika’da jet üreten Türk

Ekim Alptekin (37) Amerika’da yalnızca bir yıl yaşadığı halde ülkenin en başarılı Türk girişimcileri arasında anılıyor. Zira, Amerika’ya sanayi yatırımı yapan ilk Türk iş adamı sayılıyor. New Mexico’nun Albuquerque kentinde iflas etmek üzereyken satın aldığı uçak fabrikasında çift motorlu Eclipse 500 jetlerini üretip satıyor. Aslında Hollanda’da büyümüş. Anne babası öğretmenlik yaparken üniversite dahil tüm eğitimini burada almış. “Hollanda’da 20 yıl yaşadım. Amerika’da sadece 1-1.5 yıl kaldım. Ama o süre içinde Avrupa’da hiç hissetmediğim kadar Amerikalı hissettim” diyor.

Fabrikayı satın alıyor
Alptekin’in yolu Amerika’ya ilk kez 2002’de düşüyor. Hollanda meclisinde çalışırken eski bir üniversite hocası vasıtasıyla prestijli bir “fellowship” programıyla Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi’ne giriyor. O dönemde komite başkanı ile sık sık Beyaz Saray’a giden Alptekin, dönemin ABD Başkanı George W. Bush’la da tanışıyor, hatta toplantıların bitmesini beklerken Bush’un köpeği Barney ile de bolca vakit geçiriyor.
Amerika’dan sonra Hollanda meclisindeki işine dönen Alptekin, bir yıl da Fransa’da Interpol’da çalışıyor. Sonunda 2005’te Türkiye’ye kesin dönüş yaparak savunma ve güvenlik çözümleri sunan bir şirket kuruyor. Aynı dönemde Eclipse 500’ün temsilciliğini alıyor. Atasay Kuyumculuk’un sahibi Cihan Kamer’i ortak olmaya ikna ederek 2007’de Türkiye merkezli bir filo işletim şirketi kurmak için 120 uçak siparişi veriyor. Ancak proje Eclipse Aviation’ın iflas etmesiyle proje ölü doğuyor. Alptekin de fabrikayı satın almaya karar veriyor.
“Şirketin iç yüzünü çok iyi biliyordum. 1.5 milyar dolar yatırımı olan fabrikayı iflastan 40 milyon dolara satın aldık. Fırsat ülkesi dedikleri şey biraz da bu... Sırf bilgi sahibi olmak beni fabrikanın ortağı haline getirdi” diyor.
Fabrika iflasını istedikten sonra 2.5 ay içinde çeşitli iş adamları ve bankalardan 20 milyon dolar topluyor, ortağı Mason Holland da diğer 20 milyon doları koyunca fabrikanın sahibi oluyor. Alptekin “Şimdi geri dönüp baktığımda nasıl yapmışım şaşırıyorum, rüya gibi geliyor” diyor.
Yoğun ve zorlu bir çalışma döneminden sonra şirket iki yıl içinde tekrar ayağa kalkıyor. Öyle ki meşhur Sikorsky firması 2011’de Eclipse Aerospace’in yüzde 40’ını satın alıyor. Bugün dünyaca ünlü aktör John Travolta, eski F1 pi-
lotu Ralph Schumacher, Abu Dhabi’de Şeyh Mansur gibi isimler Eclipse 500 jetlerini kullanıyor. Bu uçaklar gerektiğinde İstanbul’daki bakım merkezine geliyor. Alptekin havacılıkta edindiği deneyimi Türkiye’ye taşımak istiyor.
“Hollanda’da doğup büyümüşken bütün bu işleri orada yapmak daha kolay olmaz mıydı” diye sorunca Avrupa’da iki kimlikli olma kavramının bir türlü oturmadığını, üçüncü nesil Türklere bile yabancı gözüyle bakıldığını hatırlatıyor. Amerika’da ise kültürel altyapıdan vazgeçmeden başarılı olmanın mümkün olduğunu söylüyor.
“Türk iş adamları Amerika’da o nedenle çok başarılı olabiliyor, yeter ki orayı keşfetsinler.”

Bush’tan mektup aldı

Ekim Alptekin’in Temsilciler Meclisi’nde çalıştığı dönemde tanıştığı eski ABD Başkanı George W. Bush Bush, 2005 yılında Hollanda’yı ziyaret ettiğinde bir toplantıya genç adamı da davet etti. Hatta buradaki görüşmelerinden sonra Alptekin’e bir teşekkür mektubu iletti.

ABD’nin konuştuğu Türk girişimciler

* Yalçın Ayaslı:
Yalçın Ayaslı (68) elektrik mühendisliği eğitimini ODTÜ ve MIT’de (Massachusetts Institute of Technology) tamamladı. Amerika’ya 1979 yılında yerleşen Ayaslı, Raytheon firmasında mikrodalga teknolojileri üzerinde çalıştı. Ayaslı, cebinde 15 patentle 1985 yılında Hittite Microwave Corp firmasını kurdu. Kablosuz teknolojiler üreten şirketin ürünleri bugün Amerika’da 3 binden fazla şirkete satılıyor. 500 çalışanı olan şirketin satışları 250 milyon doları geçiyor. Ayaslı ise servetini Türkiye’yi tanıtan kurum ve kuruluşlara harcıyor. Ayaslı 2007 yılında 30 milyon dolarlık bir bağışla “Turkish Coalition of America” yı kurmuştu.
* Fatih-Eren Özmen:
Konyalı iş adamı Fatih Özmen, Sierra Nevada Corporation’da 1981 yılında çalışmaya başladı. Şirketi 1994 yılında satın aldıktan sonra eşi Eren Özmen ile birlikte adım adım büyüttü. Sierra Nevada bugün elektronik, uzay, havacılık, uydu, iletişim sistemleri ve güneş enerjisi dahil farklı iş kollarında faaliyet gösteriyor. Fatih-Eren Özmen çiftinin ürettiği savunma teknolojileri Pentagon tarafından kullanılıyor. Sierra Nevada, son dönemde ise adından uzay taksi projesiyle söz ettiriyor. NASA’dan bu proje için 300 milyon dolara yakın yardım alan Sierra Nevada’nın üç bin çalışanı ve yaklaşık 1.5 milyar dolar cirosu var.
* Hamdi Ulukaya:
Hamdi Ulukaya (42) Amerika’ya 1994 yılında taşındı. Yüksek öğrenimden sonra önce 2002 yılında beyaz peynir işine girdi. Ancak kaderi 2005 yılında karşısına çıkan bir gazete ilanı ile değişti. Kraft’in New York eyaletin de bir yoğurt fabrikasını satışa çıkardığını görünce borç harç burayı satın aldı. Ulukaya’nın 2007 yılında kurduğu Chobani bugün Amerika’da Türk/yunan yoğurdu pazarının yüzde 40’ını elinde tutuyor. Cirosu ise 1 milyar doları geçiyor. Ulukaya, geçen yıl ABD Başkanı Barack Obama tarafından Beyaz Saray’a davet edilen girişimciler arasındaydı.

BİTTİ

Sevgilisiyle aynı evde kalan genci ayaklarından astılarEndonezya’da Mario Natriti (23) adlı genç, sevgilisi Desiana (20) ile aynı evde kalmaya başladı. Kızın ailesi bu durumu öğrenince genci bacaklarından ters bir şekilde yarım saat kadar asılı bıraktı.

İlginizi Çekebilecek Diğer Haberler

Sıradaki Haber