Depremde en çok zarar gören kat! Balıkesir'deki 6.1'lik sarsıntı sonrası gündemde: Vatandaşlara uyarı
Balıkesir’in Sındırgı ilçesinde akşam saatlerinde meydana gelen 6,1 büyüklüğündeki deprem sonrası yıkılan bir binada enkaz altında kalan 81 yaşındaki Nihat Önbaş, tüm müdahalelere rağmen kurtarılamadı. İlçede yıkılan binalar arasında yer alan ve alt katında daha önce pide salonu bulunan 3 katlı yapının kolonlarının kesildiği yönündeki iddialar, bölge sakinleri ve yetkililer tarafından merak konusu oldu. Peki, altında dükkan olan binalar depremde daha mı riskli, kolon kesimi gibi yapısal değişiklikler nasıl denetleniyor? Merak edilenleri Yıldız Teknik Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç, Dr. Yurdakul Aygörmez anlattı.
Balıkesir’in Sındırgı ilçesinde 10 Ağustos akşamı saat 19.53’te merkez üssü Sındırgı olan 6,1 büyüklüğünde şiddetli bir deprem meydana geldi. Deprem, Balıkesir başta olmak üzere çevre iller İstanbul, İzmir, Kocaeli, Kırklareli, Aydın, Manisa ve Denizli gibi birçok bölgede de güçlü şekilde hissedildi. Yerin derinliklerinden gelen sarsıntı, bölge halkında büyük paniğe yol açarken, 237’si 4,0 ve üzerinde olmak üzere toplamda çok sayıda artçı deprem yaşandı. Ayrıca önceki geceden itibaren 43 öncü deprem kaydedilmesi, sarsıntıların devam edeceğine işaret ediyor.
Sındırgı merkez ve çevresindeki köylerde depremin etkisiyle 16 bina yıkıldı. Enkaz altında kalanlar için hemen arama kurtarma çalışmaları başlatıldı. Ancak maalesef, yıkılan binalardan birinde enkaz altında kalan 81 yaşındaki Nihat Önbaş, tüm çabalara rağmen kurtarılamayarak hayatını kaybetti. Bunun yanı sıra 29 kişi ise çeşitli yerlerinden yaralanarak hastanelere kaldırıldı ve tedavi altına alındı.
Özellikle yıkılan binalardan birinin alt katında daha önce pide salonu faaliyet gösterdiği, binanın kolonlarının kesildiğine dair iddialar bölgedeki halk ve yetkililer arasında büyük endişe yarattı.
DEPREMDE YIKILAN BİNAYLA İLGİLİ KOLON KESME İDDİASI
Balıkesir'in Sındırgı ilçesinde 6,1 büyüklüğündeki depremde bir bina yıkıldı, 81 yaşındaki Nihat Önbaş yıkılan binada hayatını kaybetti. Yıkılan binanın alt katında daha önce pide salonu olduğu ve ve binanın kolonlarının kesildiği iddia edildi.
Camikebir Mahallesi sakinleri, Sındırgı ilçe merkezinde yıkılan 3 katlı binanın 1998 yılında yapıldığını, altında 5 yıl önce pideci bulunduğunu, daha sonra da eczane açıldığını belirtti. Önbaş, dün saat 19.53'te Balıkesir'in Sındırgı ilçesinde meydana gelen 6,1 büyüklüğündeki depremde yıkılan 3 katlı binanın enkazında kalmış, arama kurtarma ekiplerinin çalışması sonucu kurtarılmış ve sağlık görevlilerince kaldırıldığı hastanedeki müdahaleye rağmen kurtarılamamıştı.
ALTINDA DÜKKAN OLAN BİNALAR DEPREMDE DAHA MI RİSKLİ?
Yıldız Teknik Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Yurdakul Aygörmez, altında dükkan bulunan yapıların deprem riski açısından daha savunmasız olduğunu belirtti. Dr. Aygörmez, "Bu tip binalarda zemin katta açık alanlar, yüksek tavanlar ve geniş vitrinler tercih edildiği için taşıyıcı kolon sayısı azalmakta, bu da zayıf kat düzensizliğine yol açmaktadır. Deprem anında en çok zarar gören de bu katlar oluyor." dedi.
KOLON KESİMİ DEPREM DAYANIKLILIĞINI OLUMSUZ ETKİLİYOR
Binaların taşıyıcı kolonlarının kesilmesinin yapının dayanıklılığını önemli ölçüde zayıflattığını aktaran Aygörmez, "Kolonlar yapının yükünü temele aktaran ana elemanlardır. Kolonlarda kesim yapılması durumunda yük diğer kolonlara düzensiz şekilde dağılır ve bu da ani göçme riskini artırır. Sonuçta tüm bina çökmeye yatkın hale gelir" ifadelerini kullandı.
TİCARİ ALANLARDA ÖZEL YAPI STANDARTLARI ŞART
Doç. Dr. Aygörmez, ticari alanların bulunduğu zemin ve bodrum katların deprem yönetmeliğine göre daha yüksek taşıma kapasitesine sahip olacak şekilde tasarlanması gerektiğinin altını çizdi. Mimari tasarım aşamasında taşıyıcı sistemlerin ön planda tutulmasının önemine vurgu yaptı.
Güçlendirme çalışmalarının mühendislik açısından doğru ve yetkin ekiplerce yürütülmesinin şart olduğunu belirten Aygörmez, "Mantolama, karbon fiber gibi yöntemlerle performans ciddi oranda artırılabilir. Ancak yanlış yapılan güçlendirme projeleri fayda yerine zarar verebilir" dedi.
YAPISAL DEĞİŞİKLİKLERİN DENETİMİ YETERSİZ KALIYOR
Taşıyıcı sistemde değişiklik yapılması için belediyeden onay alınması gerektiğini hatırlatan Aygörmez, "Ancak uygulama sürecinde denetim zorlaşıyor, ihbar olmadığı sürece müdahale edilemiyor. Bu yüzden denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi ve cezaların caydırıcı olması gerekiyor" diye konuştu.
EN ÇOK CAN KAYBI YAPISAL HATALARDAN KAYNAKLANIYOR
Depremde yaşanan can kayıplarının genellikle beton ve demir donatısının yetersiz olması, projeye uyulmaması, zayıf kat sorunları ve taşıyıcı sistemdeki eksikliklerden kaynaklandığını aktardı.
VATANDAŞLAR BİNA SAĞLAMLIĞINI NASIL ÖĞRENEBİLİR?
Doç. Dr. Aygörmez, vatandaşlara yetkili mühendislik firmalarına başvurarak binalarının deprem performans analizini yaptırmaları tavsiyesinde bulundu.
EN ÇOK OKUNANLAR
KEŞFETYENİ