‘İşaret dili, Anayasaya girmeli’

EVRİN GÜVENDİK / ANKARA - Dünya genelinde hızla yayılan işitme kaybı, uzmanlara göre artık ertelenemez bir halk sağlığı sorunu. OKSUD (Odyologlar ve Konuşma Bozuklukları Uzmanları Derneği) Başkanı Prof. Dr. Meral Didem Türkyılmaz, TBMM Engelli Bireylerin Sorunlarını Araştırma Komisyonu’nda yaptığı sunumda, işitme kaybının dünya çapında ciddi biçimde arttığını belirtti. Türkiye’de kapsamlı bir çalışma bulunmadığını söyleyen Türkyılmaz, Dünya Sağlık Örgütü verilerini hatırlatarak, şunları dedi:

“2012-2013 yıllarında işitme kaybından etkilenecek kişi sayısının 1.3 milyar olacağı tahmin ediliyordu. Bugün ise 2050’de 2.5 milyar kişinin farklı düzeylerde işitme kaybı yaşayacağı, en az 700 milyon kişinin rehabilitasyona ihtiyaç duyacağı öngörülüyor. Oysa bu vakaların yüzde 50-60’ı önlenebilir.” 

Sağırlar Konfederasyonu Yönetim Kurulu Başkanı Orkun Utsukarcı da Türk İşaret Dili’nin (TİD) Anayasada bağımsız bir iletişim dili olarak tanımlanmamasının ciddi hak kayıplarına yol açtığını belirtti. Utsukarcı, şunları dedi:

’Hakkını öğrenemiyor’

“Adalette ifade hakkı, sağlıkta bilgilendirme, eğitimde fırsat eşitliği ve afet anında iletişim gibi temel haklar bu nedenle tam anlamıyla kullanılamıyor. Sağır yurttaşlar hem kurumsal yaşama erişemiyor hem de çoğu zaman kendi haklarını öğrenemiyor. TİD anayasal güvence altına alınmadıkça eşit yurttaşlık sağlanamaz.”

Okul öncesi tarama önerisi 

Sahada yaptıkları çalışmalarda toplumun işitme sağlığını yeterince önemsemediğini gözlemlediklerini aktaran Prof. Dr. Meral Didem Türkyılmaz, “Dünya nüfusunun yaklaşık yüzde 10’unda işitme kaybı görülüyor ve bunun yarısı gürültüye bağlı. Toplantılarda ‘Hiç işitme testi yaptırdınız mı?’ diye sorduğumuzda çoğu zaman ‘Hayır’ yanıtını alıyoruz. Oysa işitme testleri de rutin sağlık kontrolünün bir parçası olmalı” diye konuştu. Gürültülü ortamlarda çalışanların kulak koruyucusu kullanması, ilaçların hekim kontrolü dışında alınmaması ve yılda 2 kez işitme testi yaptırılmasının önemini vurgulayan Türkyılmaz, okul öncesi ve okul dönemindeki çocuklar için taramaların zorunlu hale getirilmesi gerektiğini ifade etti.