İngiltere Maria Puder'i çok sevdi

SERAY ŞAHİNLER / İSTANBUL - Sabahattin Ali’nin başyapıtlarından, ülkemizde her yıl çok okunan listelerinde ilk sıralarda yer alan “Kürk Mantolu Madonna” İngiltere’nin edebiyat gündeminden düşmüyor. 2016’da “Madonna in a Fur Coat” adıyla İngilizcede yayımlanan roman, bu yıl sosyal medyanın etkisiyle satış rekorları yaşıyor. Maria Puder ile Raif Efendi’nin zamansız öyküsü 2025’te yaklaşık 30 bin kopya sattı ve Jane Austen’in “Gurur ve Önyargı”sını geride bıraktı. Kullanıcılar, paylaşımlarında özellikle Maria Puder’den çok etkilendiğini belirtiyor, Raif Efendi ile empati kuruyor. Romanı Penguin Books için Alexander Dawe ile birlikte çeviren Maureen Freely ile konuştuk…

■ ”Kürk Mantolu Madonna”, İngiltere’de çok popüler… Bu ilgiyi neye bağlıyorsunuz?

Kitap neredeyse 10 yıl boyunca Birleşik Krallık’ta mütevazı ama istikrarlı bir satış rakamına ulaştı. Bu, İngilizce yazılmış çoğu romanın aksine bir durumdur! Çoğu romanın raf ömrü sadece bir sezon sürer. Yayıncılar romanın kamuoyunun ilgisini çekmeye devam etmesi için çok çaba sarf ettiler. Londra metrosunda romanın ciltsiz baskısı için posterler bile asıldı! Penguin Classics’in mükemmel editörü David Sayers’ın romanı tarihsel bağlamda ele alan bilimsel bir giriş yazısı ile ikinci bir baskı yayımlandı ve bu, romanın üniversitelerde incelenmesinin önünü açtı. Her halükârda, kitap yıllar boyunca kitapçılarda yerini korudu. Satışlarda son zamanlardaki âni artışın nedeni, her ülke için bir kitap okuyan önemli bir kitap influencer’ı olan Jack Edwards olabilir. TikTok’ta 750 binden fazla, YouTube’da ise 1.5 milyon takipçisi var. “Ana karakterin özlemi ve kalp kırıklığına” anında âşık olduğunu söyledi ve onun tavsiyesi Madonna’ya birçok yeni okuyucu kazandırdı.

■ İngiltere’deki okurlar hem romanla hem Sabahattin Ali ile nasıl bir bağ kurdu sizce?

Bazıları bunun nedeninin, Madonna’nın farklı bir dönemde geçmesine rağmen bizim çalkantılı zamanlarımızı yansıtması olduğunu söylüyor. Bir üniversite öğretim üyesi olarak bu ülkedeki gençlerin, kendi yollarını özgürce seçmeyi arzularken ailelerine finansal güvenlik sağlayan meslekler seçmeleri için benzer bir baskı altında olduklarını biliyorum. Ancak, onları bu kitaba en çok çeken şeyin, toplum onu yok edene kadar kendi dilini bulan bir aşkın tasviri olduğunu düşünüyorum.

■ Türk edebiyatının en çok sevilen eserlerden biri bu kitap… Siz ilk okuduğunuzda neler hissetmiştiniz? 

İlk okuduğum sayfadan itibaren yazarın üslubunu çok sevdim. Beni nereye götürürse götürsün, hikâye beni ne kadar üzmüş olursa olsun, onun üslubu melodik kalacak ve güzelliğiyle beni yatıştıracaktı.

‘İÇİMİZDEKİ ŞEYTAN’ ÇEVİRİYE GİRDİ

■ “Kürk Mantolu Madonna”yı çevirirken neler yaşadınız, neler hissettiniz? Sizin için zor muydu?

Alexander Dawe ile birlikte çevirdik, bu sayede her bölüm üzerinde tartışma fırsatı bulduk. Hikâye ve karakterler üzerinde düşünme fırsatı bulmak çok güzeldi. Onların bizim dünyamıza değil kurgu dünyasına ait olduklarını hatırlamak zorlaşmaya başladı! Madonna’yı ilk kez yayımlayan editörün isteği üzerine, şu anda Sabahattin Ali’nin “İçimizdeki Şeytan” adlı eserini çeviriyoruz. 

Sabahattin Ali’nin 1943’te yayımladığı romanın İngiltere’deki duyurusunda “Değerli bir şeyi kaybetmenin acısı zamanla unutulabilir. Ama kaçırdığımız fırsatlar asla bizi terk etmez ve her geri döndüklerinde canımızı yakarlar” alıntısı yapılıyor.