Beyin gücüyle rota Türkiye

AHENK BAYAZIT - Dünyanın dört bir yanında yaşayan Türkler, gerek iş dünyası gerek akademi, sanat, bilim veya toplumsal alanda önemli başarılara imza atıyor. Kriz çözebilme, adaptasyon, dayanıklılık, az kaynakla çok iş yapabilme yetenekleriyle öne çıkan Türkler, yurtdışındaki başarı hikayelerine rağmen global ölçekte hak ettikleri ölçüde tanınmıyor, karar alma mekanizmalarında çok az yer buluyor, birbirlerini tanımıyor veya kendi ülkelerine faydalı olmak istediklerinde nereden başlayacağını bilemiyor.

Bu açığı kapatmak için yola çıkan Global Turks Vakfı, dünya genelindeki Türk liderler ile anavatanları arasında bir köprü oluşturmayı hedefliyor. Vakfın kurucusu Ayşegül Dicle Aydın, uzun yıllar kaldığı Amerika’dan işte bu hedef doğrultusunda dönmüş ve yola koyulmuş durumda. Kendisini beyin avcısı olarak tanımlayan Aydın, “Çok iyi işler yapmış, çok başarılı Türk liderler, iş insanları var ama bu insanların birbirlerini tanımadığını, dünyada da yeterince tanınmadıklarını yani arada bir köprü olmadığını fark ettim. Dünyaya zannettiklerinden çok daha fazla global ölçekte başarılı Türk olduğunu nasıl öğretebiliriz? 20 yıl bunun üzerine çalıştım” diyor.

Aydın’ın bu vizyonu sadece bir hayalden ibaret değil. 2021 yılında AmCham Türkiye ve YASED iş birliğiyle gerçekleştirilen kapsamlı araştırma, beş kıtada binden fazla Türk lidere ulaşılarak somut verilere dönüştürüldü. İki yıllık titiz çalışmanın sonunda ortaya çıkan tablo oldukça çarpıcı.

 Global Turks Vakfı’nı kurma fikri nasıl ortaya çıktı?

Aslında benim yetiştiriliş hikayemden doğdu bütün bunlar. Benim annem ve babam ABD’de işletme ve ekonomi profesörü. Onların eğitimleri ve işleri dolayısıyla biz dünya vatandaşı olarak büyüdük. Ama biz ailece her yaz Türkiye’ye gelirdik, yabancıları Türkiye’ye getirirdik, onlara Türkiye’yi öğretmek için canla başla çalışırdık. Ne kadar yurtdışında olsam da içimde daima ülkem için bir şeyler yapma isteği vardı. Biz Türkler çok uzağa çekip gitsek de mutlaka arkamıza bakıyoruz, ülkemizle bağlarımızı koparmıyoruz.

Ben de masterımı bitirir bitirmez Amerika’da kalmamaya, Türkiye’ye dönmeye çoktan karar vermiştim. Aklıma koyduğum bir meslek vardı, beyin avcılığı ama en üst düzeyde çalışan, stratejik bir beyin avcılığı. Çok iyi işler yapmış, çok başarılı Türk liderler, iş insanları var ama bu insanların birbirlerini tanımadığını, dünyada yeterince tanınmadıklarını yani arada bir köprü olmadığını fark ettim. Bu insanların Türkiye’ye fayda sağlamasını, yeni yetişecek nesile el uzatmalarını nasıl sağlayabiliriz? Daha da önemlisi bir dünyaya zannettiklerinden çok daha fazla global ölçekte başarılı Türk olduğunu nasıl öğretebiliriz? 20 yıl bunun üzerine çalıştım, en sonunda 2021 yılında AmCham Türkiye ve YASED (Uluslararası Yatırımcılar Derneği) olarak 140 bin dolar para ile kapsamlı bir Türk liderliği araştırması yaptık.

5 kıtada 2 yıl içinde binin üzerinde Türk liderden detaylı veri topladık. 2023 yılında araştırma tamamlandığında elimize müthiş bir data geçti. Bu araştırmayla birlikte önümüzde yol açıldı, araştırmaya katılanlardan destek mesajları aldık, onların da ülkelerine fayda sağlamak için bir platform aradıklarını gördük. Araştırmamızda önemli bir soru vardı, “Güzel bir fırsat olsa Türkiye’ye dönmek ister misiniz?” diye, yüzde 82.5 oranında evet yanıtı geldi.

Global Turks Vakfı’nın hedeflerini nasıl tanımlarsınız? Dünyanın farklı ülkelerinde yaşayan Türk profesyonelleri bir araya getirme yaklaşımınızda sizi ayrıştıran temel unsur nedir?

GlobalTurks Community Building, yani Global Türk topluluğu inşa ettik önce. Türk liderlerin küresel görünürlüğünü, etkisini ve kolektif üretim gücünü artırmak bizim misyonumuz. Araştırmamızda lider konumundaki Türklerin, 21. yüzyıla bizim ümit ettiğimiz kadar hazır olmadığını gördük. Kendimize stratejik bir üniversite ortağı seçelim ve onlarla birlikte Türk liderleri 21. yüzyıla hazırlama misyonunu kucaklayalım istedik ve buradan da ikinci misyonumuz doğdu, onun da ismi Global Liderlik Akademisi.

Özyeğin Üniversitesi ile bir yıl çok sıkı çalıştık çok özgün bir akademik program yarattık. Global Liderlik Akademimiz aracılığıyla yeni nesil Küresel Türk Liderleri yetiştireceğiz. Dünyada ne kadar çok sayıda başarılı Türk olduğunu ve bu Türklerin ne kadar hızlı öğrenen, adaptasyon gösterebilen insanlar olduğunu duyurmak için bir yapılanma daha olsun dedik ve buradan da diğer misyonumuz doğdu. Onun da ismi Global Turks for Global Good hareketi. Asıl vizyonumuz orta ve uzun vadede dünyaya küresel başarılı Türk lider gerçeğini kabul ettirmek.

TÜRKİYE’NİN DAVOS’U İÇİN GERİ SAYIM

Geçen yıl eylül ayında New York’ta Meta ofisinde global lansman gerçekleştirdiniz, bu lansman vakfın dünyaya açılan yüzü açısından ne ifade ediyor? Böyle bir başlangıcı tercih etmenizin nedeni neydi?

Dünyada her şey hızla değişiyor, görüyorsunuz. Böyle bir süreçte global ölçekte var olmaktan başka bir çıkış yolu ben göremiyorum.

Hikayemizde İstanbul’da başlayıp İstanbul’da kalsaydık asıl amacımıza ulaşamazdık. Global bakış açısının altını çizmek için New York’ta lansman yaptık. Buluşmalarımıza Avrupa’nın birçok noktasında ve Ortadoğu’dan Dubai’de devam edeceğiz.

Vakıf çatısı altında öncelik verdiğiniz odak alanları neler? Global Turks Vakfı, insanlara neler sunuyor?

Vakfımızı aslında dört ayaklı bir yapı üzerine kurduk, birinci ayağı networking, yani topluluğu bir araya getirmek ve onların el ele tutuşup birlikte üretim yapmasını sağlamak. Bence diğer Türk derneklerinden farkımız bu olacak. Dünyanın birçok noktasında buluşmalar düzenliyoruz ve adım adım bu insanların birbirlerini bulmalarını sağlıyoruz. Bunun dışında bazı komiteler kurduk.

Yurtiçinde ve yurtdışında farklı üniversitelerle ve vakıflarla önemli konu başlıklarında, girişimcilik, kadın liderliği gibi, araştırmalar yapılacak. Bu komiteler aracılığıyla Türkleri değişik projelerde çalışmaya ve yer almaya zorlayacağız. İkinci ayağımız eğitim ve gelişim. Onun ilk adımı Özyeğin Üniversitesi ile birlikte hayata geçirdiğimiz Global Liderlik Akademisi. Şu an ilk sınıf 22 öğrenciden oluşuyor. Üçüncü ayak global mentorluk ayağı.

Mesela Nijerya’da sıfırdan iş kuran bir Türk’ün bunu nasıl yaptığını anlatarak bir Türk holdingin orada yatırım yapmasına destek olması... Dördüncü ayak ise forum dediğimiz çok iddialı bir yapı. Bunu birkaç yıl içinde ancak tam arzu ettiğimiz kurguya getirebiliriz. Türkiye’nin Davos’unu yaratmak gibi bir hedefimiz var.

Seçkin, uluslararası, başarı hikayesi yazmış Türklerin içinde olacağı, birlikte düşünülüp tartışılacak, birlikte fikirler üretilecek az sayıda insanların içinde olacağı bir düşünce kuruluşu...

Bugün dünyanın farklı ülkelerinde yaşayan Türk topluluklarının en güçlü yanları ve en çok gelişime açık alanları sizce neler?

Türkler iniş çıkışa maruz kalmış ve sürekli kriz çözmeyi öğrenmiş insanlar. Hep önlerindeki az kaynakla çok iş başarmış insanlar dolayısıyla Türklerin dayanıklılığı ve adaptasyonu çok yüksek. Şu an çok farklı bir süreçteyiz, dünya değişiyor, büyük bir öngörülemezlik var bir yandan da yeni krizler yeni fırsatlar doğuruyor.

Bizler Türkleri dünyanın gözü önüne getirebilirsek fırsat kapısını zorlayabiliriz. Türklerin hızlı öğrenme, krizi yönetme kasları çok gelişmiş. Dayanıklılığımız çok yüksek ama stratejik plan yapmakta zayıfız.

Yani her şeyi çok hızlı kurtarabiliyoruz fakat yola çıkmadan, kolları sıvamadan önce yeterince detaya bakmayabiliyoruz ve bu da uzun vadede ikna edici plan ve program sunmamızı engelliyor.

Beyin avcılığından vakıf liderliğine

Ayşegül Dicle Aydın, Boğaziçi Üniversitesi Psikoloji Bölümü mezuniyetinin ardından yüksek lisansını New York Üniversitesi’nde (NYU) endüstriyel psikoloji alanında tamamladı. Kariyerinin 20 yıla yakın bölümünü ABD’de üst düzey yönetici araştırmaları ve stratejik liderlik danışmanlığı yaparak geçirdi. Dünyanın önde gelen beyin avcılığı firmalarından Heidrick & Struggles çatısı altında yönetici ortak olarak görev alarak küresel şirketlerin yönetim kurullarına danışmanlık verdi.

2021 yılında Türkiye’ye dönerek AmCham Türkiye ve YASED gibi kuruluşlarla Türk liderliği üzerine kapsamlı araştırmalar yürüttü. Global Turks Vakfı’nın kurucusu olarak dünya genelindeki Türk profesyonelleri anavatanlarıyla buluşturan bir platform inşa etti.