'Filtreden' geçen 22 şirket nasıl?

ZEYNEP AKTAŞ - Finansal piyasaların karmaşık labirentinde, borsada işlem gören şirketler arasında belirlediğimiz kriterleri sağlayabilen 22 hisse bulunuyor. Reel üretim gücü, döviz girdisi ve iskontolu çarpanlarla desteklenen bu şirketler, fırtınalı ekonomik iklimde güvenli bir sığınak inşa edebilirler mi?

Para trafiğini gösteren ekranlara sırayla bakıyorum. Piyasa oyuncularının kısa vadeli fiyat hareketlerinin peşinden coşkuyla veya korkuyla koştuğu bu günlerde, verileri mercek altına alıyorum. TÜİK’in verilerine göre, inşaat maliyet endeksi nisan ayında önceki aya göre yüzde 2.73 artarken, yıllık bazda yüzde 28.58 seviyesine ulaştı. Bu tırmanış, maliyet baskısı altındaki şirketlerin gerçek değerini bulmanın önemini hatırlatıyor. Gürültülü kalabalıkların heyecanlı çığlıklarından uzaklaşıp, bilançoların satır aralarına saklanan asıl gücü araştırıyorum.

Bilançoları incelerken, önümdeki karmaşık veri yığınını anlamlı kılmak için belirlediğim filtreleri devreye alıyorum. Spekülasyonun kör noktasını elemek adına, F/K oranı 30’un altında kalan ve PD/DD çarpanı 3 seviyesini aşmayan şirketleri ayıklıyorum. Bu kriterlere yatırımcısını enflasyon karşısında korumuş olan yüzde 20’lik asgari yıllık getiri şartını ve net kâr üretkenliğini belgeleyen 1 TL üzerindeki hisse başına kâr sınırını ekliyorum. En kritik hamle ise makroekonomik fırtınalara karşı dalgakıran görevi üstlenen, ihracat yetisine sahip olma koşulunu arıyorum.

Döviz izini takip

Bu sert eleme sürecinin sonunda listeye sadece 22 şirket girebildi. Tesadüfi rüzgârlardan uzak, operasyonel gerçeklerle ayakta kalan bu firmaları şimdi biraz daha yakından inceleyelim.

Listeye girmeyi başaran 22 şirketin dış pazarlarda kazandıkları direnç yeteneği oldukça önemli. İç pazardaki daralma sinyallerine karşı küresel pazarlara satış yapabilen firmalar, döviz bazlı nakit akışları sayesinde kurdaki artışı avantaja dönüştürme yeteneğine sahip olabilmekte.

• Özsu Balık, yüzde 78.14 seviyesindeki rekor ihracat oranıyla bu özelliğe sahip firmalardan. Dış pazar gücüne rağmen F/K çarpanı yalnızca 10.56 seviyesinde bulunuyor. Şirketin mali koruma gücünü rasyoları gösteriyor.
• Lila Kağıt yüzde 66.48 ihracat oranıyla listedeki gücünü gösteren bir diğer firma olarak öne çıkıyor. Dış ticaret dengesindeki başarılar, adeta firmaların finansal bağımsızlık ilanını işaret ediyor.

Daralan sektörde kapasite

ODMD tarafından yayınlanan haziran raporu, toplam otomotiv pazarının geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 11.4 daraldığını söylüyor. Bu süreçte otomobil pazarı yüzde 10.4 ve hafif ticari araç pazarı yüzde 15.5 küçüldü. Mayıs ayındaki yüzde 22.5’lik sert çöküşün ardından haziranda gerilemenin hafiflemesi teselli olsa da, sektörün ciddi talep daralmasıyla sınandığı gözleniyor.

• Tofaş Otomotiv, daralan pazar koşullarına meydan okuyan bir performans sergiliyor. Şirket, 23.05 TL seviyesindeki hisse başına kârı ve 12.92 düzeyindeki F/K çarpanıyla temel analiz dengesini koruyor. Üstelik Bursa’daki tesisinde gerçekleştirilen verimlilik artırıcı çalışmalar ve boya birimindeki optimizasyonlar sayesinde fiili yıllık araç üretim kapasitesini 50 bin artışla 500 bin seviyesine ulaştırdı. Kapasite artışı, iç pazardaki dönemsel yavaşlamayı küresel pazarlarla ikame edebilecek üretim esnekliğinin ve kurumsal özgüvenin en belirgin kanıtı. Kriz anlarında yatırıma devam edenler, geleceğin de en güçlü liderleri olmaya aday.

Cam sektöründe iskonto

• Cam sektöründe yer alan Şişecam, güçlü yapısıyla öne çıkıyor. Şirket, piyasanın bazen en bariz değerleri görmezden gelebildiğinin somut kanıtı niteliğinde. Firma, 0.5 seviyesindeki PD/DD oranıyla belirgin bir iskontoya sahip. Yüzde 41.15 seviyesindeki güçlü ihracat oranı, küresel rekabetin getirdiği riskleri yönetebildiğinin göstergelerinden biri. Şirketin yöneticisi açtıkları hatlardan geri dönüş beklediklerini ifade ediyor.

Şişecam’ın haziranda tamamlanarak devreye alınan Tarsus’taki kaplamalı cam hattı yatırımı, toplam 25 milyon euro yatırım bedeline sahip. Yıllık 7 milyon metrekare brüt üretim kapasitesi sunarak Türkiye’deki toplam yerleşik kaplamalı cam üretim kapasitesini 21 milyon metrekareye taşıdı. Bu hamleyle birlikte küresel kaplamalı cam üretim gücü yüzde 17 artış göstererek 48.1 milyon metrekareye ulaştı. Genel müdürün güneş enerjisi camları tarafında rotayı ABD pazarına çevirdiklerine yönelik beyanı, gelecekteki döviz girdilerinin stratejik yönünü ortaya koyuyor. Fiziki varlıkların bu denli akıllıca büyütülmesi, geçici borsa fiyatlarının ötesinde değer yaratıyor.

Enerjide dönüşümün şifreleri

Yenilenebilir kaynakların, özellikle de hidroelektrik santrallerinin tüm zamanların en dominant seviyesine ulaştığı 2. çeyrekte, toplam elektrik üretimi yatay seyrederken üretim kompozisyonu değişti.

Yenilenebilir kaynakların toplam üretimdeki payı yüzde 50 seviyesinden yüzde 67’ye çıkarken, tek başına hidroelektrik payı yüzde 27’den yüzde 46’ya yükseldi. Bu durum, portföyünde hidroelektrik varlıkları bulunduran firmaların üretimini daha güçlü artırmasını sağladı. Doğa koşullarına uyum sağlayan mali yapılar, bu dönemi hasarsız atlattı.

• Sektörel rüzgârı arkasına alan CW Enerji ile Aksa Enerji, büyüme hikâyelerini performanslarıyla destekliyor. CW Enerji, yıllık bazda yüzde 178.28 getiri oranıyla listenin fiyat zirvesine oynarken, Almanya merkezli Fraunhofer Enstitüsü (ISE) ile yeni nesil güneş enerjisi teknolojileri geliştirmek adına bağlayıcı olmayan mutabakat zaptı imzalayarak teknolojik araştırma geliştirme gücünü gösteriyor. Maliyet azaltımı ve hücre verimliliğini optimize etmeyi amaçlayan iş birliği, şirketin gelecekteki marjlarını korumaya alıyor.
• Aksa Enerji yüzde 170.68’lik yıllık yükseliş oranıyla rasyonel temellerin fiyat grafiklerinde nasıl kalıcı yükselişlere dönüştüğünü somutlaştırıyor.

Büyüklerin nakit döngüsü

• Sanayi şirketleri, nakit üretme disiplinleriyle listeye giren firmaların omurgasını inşa ediyor. Zirvede 537.6 milyar TL piyasa değeriyle Enka İnşaat yer alırken, hemen ardından 494.2 milyar TL piyasa değeriyle Tüpraş geliyor.

Tüpraş’ın yüksek ölçeği ve hantallık riskine rağmen yıllık yüzde 97.64 getiri oranına imza atmış olması, paranın neden bu hisseye sığındığını açıklıyor. Büyük ölçekli sanayi firmalarının hantal yapılardan sıyrılarak yüksek operasyonel getiri sunabilmesi, piyasada nadiren rastlanan cinsten başarı hikâyesidir. Tüpraş ile ilgili yakın tarihli gelişme ise ana ortak Koç Holding’in yüzde 2.1 payı kurumsal yatırımcılara toplam 9.32 milyar TL’ye satması oldu. Satış sonrası ana ortak Koç Holding, yüzde 50.7’lik hakimiyet payını koruyor.

Çarpan sınırındakiler

• Alarko Holding listeye giren bir diğer şirket. Şişecam gibi 0.5 seviyesinde cazip PD/DD çarpanına sahip. Yüzde 39.53 seviyesindeki ihracat oranıyla dış pazar gücünü koruyor. Holdingin bağlı ortaklığı Alarko Enerji, İstanbul Tuzla’daki 23.571 metrekarelik gayrimenkulün satışı için 1.74 milyar TL bedelle nihai sözleşmeyi imzaladı. Varlık yönetimindeki nakit yaratma stratejisi, şirketin likidite gücünü yukarı taşıyor. Likidite bolluğu, zorlu dönemlerde firmalara hareket serbestliği sağlıyor.
• Tablonun uç noktasında Forte Bilgi İletişim duruyor. Şirket, 2.6 gibi hayli düşük F/K oranı ile 35.57 TL seviyesindeki hisse başına kâr rakamını aynı potada eritmeyi başardı. Firma, yurt içinde yerleşik bir savunma sanayi şirketinden 2.46 milyon dolar tutarında donanım siparişi aldı.
• Listenin mikro ölçekli sınırında yer alan 1.9 milyar TL piyasa değerli ve 6.99 F/K oranlı Kristal Kola da filtrenin dengeli parçası olarak duruyor.

Reel ekonomi ayak izi

• Reysaş Lojistik, tarım ve gıda zincirinde alan açmak gayesiyle Sarayköy İhtisas OSB’den 75.852 metrekarelik arsayı 57.5 milyon TL’ye satın aldı ve üzerine 64.000 metrekarelik sera inşa edecek.
• Operasyonel verimlilik peşindeki Ofis Yem Samsun’daki yeni silo yatırımı için inşaat ruhsatını aldı. 2027 yılının ilk çeyreğinde faaliyete geçme hedefine daha da yaklaştı.
• Çağdaş Cam, yüzde 1.300 bedelsiz sermaye artırım yoluna gidiyor; 168 milyon TL olan sermayeyi 2.35 milyar TL’ye çıkarıyor.
• Coca Cola İçecek, yüzde 60.98 ihracat oranı ve 6.3 TL hisse başına kârıyla içecek sektörünün güçlü firmalarından biri olarak öne çıkıyor.

Değer yatırımcılığının pusulası

Belirlediğimiz kriterleri sağlayan bu şirketler, dönemsel kâr sıçramalarının aldatıcı cazibesine kapılmadan, ana faaliyet alanında sürdürülebilir nakit akışı üretirken küresel pazarlarda döviz geliri inşa ediyorlar. Değer yatırımcılığının kurucusu Benjamin Graham’in fiyattan ziyade değer arayışına yönelik öğretisi, bu şirketlerin sunduğu güvenli alanda tam anlamıyla vücut bulmuş görünüyor. Yatırım gurusu Peter Lynch’in belirttiği gibi bilançosu sarsılmaz, kârı ve ihracatı güçlü olan bir şirket borsa hengamesinde bir süreliğine gözden kaçsa da, sonunda yatırımcısı tarafından keşfedilmesi kaçınılmazdır.