Hangi mesleği seçmeliyim: Yapay Zeka

Şükrü Andaç  Şu sıralar sıkça duyduğumuz bir cümle var: “Yapay zekâ insanların işlerini ellerinden alacak.” Haksız da sayılmazlar. İlk bakışta oldukça gerçekçi görünen bu tahminin peşi sıra listeler hazırlanıyor; hangi meslekler yok olacak, hangileri ayakta kalacak, hangilerinin yıldızı parlayacak... Bilinmeyen yerlerden bir şeyler gelecek ve bir anda o meslekler acaba buhar mı olacak!..

Snooker hakemliği biter!

Hemen söyleyelim, “Yapay zekânın hakimiyetiyle birlikte insanların işi ölmeyecek. Sadece değişecek.”

Evet buradaki sihirli kelime bu, “Değişim”.

Ve bu değişim tarihte ilk kez de olmuyor. Aslında buna “Yeniden değişecek” diyecek olsak, pek yanılmış sayılmayız.

İnsanoğlu sadece bugün değil, binlerce yıldır bu değişimin içinden geçiyor. İnsanlar bir dönem hiç elinden gitmeyecekmiş gibi görünen işleri kendi elleriyle binlerce kez yok etti bile.

Bu akşam evdeki yemeğiniz için tavşan avından geleniniz pek yoktur; yemekleriniz önünüzde hazır. Evde elektrikle aydınlandınız, mum ile değil, sadece bir düğmeye basmanız yeterli oldu. At arabasına binmediniz, belki de elektrikli otomobille eve ulaştınız. Yiyeceğinizi, giyeceğinizi, kullandığınız hemen her şeyi başkaları üretti. Aslında duruma şu yönüyle de bakılabilir: “Yapay zekânın yok edeceği meslekler aslında insanların hiç yapmaması gereken işler miydi acaba...” Snooker hakemi, kule vinç operatörü, motokurye, mali müşavir, mühendis, bilim insanı, öğretmen, profesör, avukat, doktor ve dahası... Konuyu bir de bu yönüyle düşünmekte yarar var.

Yapay zekâ sihirli mi?

Son dönemde yapay zekâyı sadece en son emek devrimi olarak nitelendirenlerin sayısı oldukça fazla.

Peki bu yapay zekâ sihirli mi? Pek değil. Veri ile besleniyor ve mükemmel teknolojiler sayesinde on binlerce hatta bir zaman gelecek milyonlarca, milyarlarca beynin yapabileceği işi tek başına üstlenebiliyor. Bu da beraberinde bizleri, değişimin hemen sonrasındaki bir diğer kilit noktaya taşıyor, o da “ekonomi”.

Yapay zekâ ile yeni bir ekonomik düzen kurulacak ve işte bu dünya bizleri bekliyor olacak.

Bu düzende geride kalmak, insanoğlu için inanın geçmişte hiç olmadığı kadar “sarsıcı” olabilir. Bu yıkıcı etkiden kaçınmak için yapay zekânın insanın elinden alacağı işlere değil, yapay zekâ ile uyum içinde ve birlikte kafa patlatmaya çok daha ihtiyaç var.

Yapay zekânın gelişim hızına bakılırsa bu radikal değişim için öyle on yıllar değil; birkaç yıl yeterli olacak gibi görünüyor. Bunu dünyanın şu sıralar en değerli şirketi olan Nvidia’nın (yapay zekâ işlemcilerinin 1 numaralı üreticisi) patronu Jensen Huang söylüyor.

Devletler, şirketler ve son olarak biz insanlar için yapay zekâ değişim ve dönüşümün içinde üstlenilecek rol oldukça önemli. Yapay zekâyı ‘iyi kullanmak’ gelecekteki meslek yarışına 1-0 önde başlamak için ilk adım olabilir.