Liderlik en tepede mi yoksa altta mı başlar?

ÇAĞDAŞ ERTUNA- Microsoft kurucusu Bill Gates, dünyanın en zengin isimlerinden... Ancak Gates kızının girişimi Phia’ya yatırım yapmaktan kaçındı ve sermaye koymadı.

Geçen ay LinkedIn hesabından paylaştığı videoda bir müşteri destek hattında oturmuş, kulaklıkla mesajlara cevap veriyordu. Kim için mi? Kızı Phoebe Gates’in kurucu ortağı olduğu Phia için. Ve bu kare, milyarlarca dolarlık serveti olan bir babanın verebileceği en pahalı dersi içeriyordu: Gerçek liderlik, en tepede değil, en dipte başlar.

Bill Gates, sadece dünyanın en zengin insanlarından biri değil, aynı zamanda teknoloji devrimi deyince akla gelen ilk isimlerden. Ama bu kez karşımıza çıkan isim, 22 yaşındaki kızı Phoebe Gates. Stanford Üniversitesi’nden mezun olduktan sonra, oda arkadaşı Sophia Kianni ile birlikte moda ve yapay zekayı bir araya getiren bir girişim kurdu: Phia. “Moda için Google Flights” diye tanımladıkları bu uygulama, kullanıcıların farklı perakendecilerdeki fiyatları karşılaştırmasını sağlayarak sürdürülebilir ve bilinçli tüketimi teşvik ediyor.

Peki ama Bill Gates bu girişimin neresinde? Ne yatırımcılar arasında, ne danışmanlar kurulunda. Hatta Phoebe, babasından yatırım istemediğini açıkça söyledi. Bill Gates ise bir röportajda bu tercihi saygıyla karşıladığını, kızı kendisinden yatırım isterse “iyi bir sunum yapması ve ikna etmesi gerektiğini” söyledi. Baba - kız ilişkisini profesyonel alanda zorlamamayı seçmişler. Ama sonra o video geldi... Gates, müşteri destek hattında gülümseyerek mesajlara yanıt veriyor. Bu görüntü sadece bir tanıtım mıydı? Belki. Ama aynı zamanda milyonlarca doların satın alamayacağı bir liderlik mesajıydı.

Bizzat işin içinde olmak...

Zengin babaların çocuklarına yatırım yapması şaşırtıcı değil. Hatta bazen bu yatırımlar, girişimin ömründen bile uzun sürüyor. Ama Phoebe Gates farklı bir yol seçti. Evet, babasının soyadını taşıyor. Ama o soyadın ağırlığını “çekip taşımak” yerine, “eğip bükmeden” kullanmayı tercih etti. Phia’ya yatırım yapmayan bir baba figürü, kamuoyunda ilk bakışta soğuk ya da mesafeli algılanabilir. Ama gerçek şu ki Bill Gates, sermayesini değil, zamanını koyarak çok daha değerli bir şey yaptı. Hem kızı için, hem de izleyen milyonlar için.

Zaman, özellikle de bir milyarderin takviminden ayrılan zaman, paradan daha kıymetli. Bill Gates’in müşteri destek hattına oturması, aslında bir işin en kritik yerinin mutfakta olduğunu vurgulayan sessiz bir ders niteliğinde. Bu, Harvard Business School’da öğretilen bir teori değil; bizzat işin içinde olmakla ilgili.

Gates’in bu jesti, modern liderlik anlayışının da bir örneği. Uber CEO’su Dara Khosrowshahi’nin pandemide Uber Eats kuryeliği yapması, Medtronic’in eski CEO’su Bill George’un her yöneticinin sahaya inmesini savunması ya da Onefinestay’in kurucusu Demetrios Zoppos’un her çalışana müşteri desteği yaptırması gibi... Bu liderler, ofis katlarından sahaya indiler.

Bill Gates de aynı şeyi yaptı. Kızının kurduğu şirketi anlamak için, müşteriyle ilk temas noktasına oturdu. Böylece yalnızca kızına değil, tüm liderlere “Bir işin gerçeğini anlamak için en parlak raporlara değil, en sinirli müşteriye kulak verin” mesajı verdi.