ABD - İran görüşmelerinde 3. tur sona erdi! Sonraki durak: Viyana

Umman Dışişleri Bakanı Seyid Bedir bin Hamad Al-Busaidi, ABD-İran arasındaki müzakerelerin 3'üncü turunun sona erdiğini belirterek, "ABD ile İran arasındaki müzakerelerde önemli ilerlemeler kaydedilen bir günü geride bıraktık. İlgili başkentlerdeki istişarelerin ardından müzakerelere kısa süre içinde yeniden başlayacağız. Teknik düzeydeki görüşmeler önümüzdeki hafta Viyana'da yapılacak" dedi.

İran-ABD müzakerelerine aracılık yapan Umman'ın Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamed el-Busaidi, Cenevre'de yapılan görüşmelerde önemli ilerlemeler sağlandığını ve tarafların ülkeleriyle istişarelerden sonra yeniden bir araya geleceğini bildirdi.

Dışişleri Bakanı Busaidi, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından, İran ve ABD heyetleri arasında İsviçre'nin Cenevre kentinde üçüncü turu yapılan nükleer müzakerlere ilişkin açıklamada bulundu.

Busaidi, "ABD ve İran arasındaki müzakerelerde önemli ilerlemeler kaydedildikten sonra günü tamamladık. İlgili başkentlerde yapılacak istişarelerin ardından kısa süre içinde görüşmelere devam edeceğiz. Teknik düzeydeki görüşmeler önümüzdeki hafta Viyana'da gerçekleşecek. Müzakerecilere, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'na ve ev sahibimiz İsviçre hükümetine emekleri için teşekkür ederim." ifadelerini kullandı.

İRAN İLE ABD ARASINDAKİ MÜZAKERE SÜRECİ

İsrail ve ABD'nin Haziran 2025'te İran'a yönelik saldırılarıyla kesintiye uğrayan İran-ABD arasındaki nükleer müzakereler, başta Türkiye olmak üzere bölge ülkelerinin girişimleri ve Umman'ın arabuluculuğunda yeniden canlandırılmıştı.

ABD'nin saldırı tehditleri ve devasa askeri yığınağı devam ederken taraflar, 6 Şubat'ta Umman'da dolaylı müzakereler için bir araya gelmiş ve temasların sürdürülmesi konusunda mutabakata varmıştı. Daha sonra görüşmeler, 17 Şubat'ta Cenevre'de devam etmişti. Taraflar, görüşmelerde ilerleme kaydedildiğini bildirmiş ve daha sonra Cenevre'de 26 Şubat'ta yeniden bir araya gelinmesi konusunda anlaşmıştı.

Taraflar, bu sabah yerel saatle 09.00'da başlayan ve 3 saat civarında gerçekleşen toplantının ardından ara vermiş ve akşam saatlerinde yeniden bir araya gelmişti.

İran, nükleer programını atom bombası üretimini engelleyecek sınırlamalar çerçevesinde sürdürme karşılığında yaptırımların kaldırılmasını talep ediyor. ABD ise Tahran'ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini tamamen durdurmasını ve elindeki yüksek düzeyli zenginleştirilmiş uranyum stokunun ülke dışına çıkarılmasını istiyor.

'MÜZAKERECİLER YENİ FİKİRLERE AÇIK'

Umman Haber Ajansı'na göre Bakan Al-Busaidi görüşmede, ABD heyetine İran tarafının bakış açılarını ve önerilerini iletti. Görüşmede, İran tarafının görüş ve önerilerinin yanı sıra ABD müzakere ekibinin İran'ın nükleer programının temel unsurlarına ve bu konuda anlaşmaya ulaşmak için gerekli garantilere ilişkin yanıtları ve sorularının ele alındığı belirtildi.

Al-Busaidi ise açıklamasında, "Müzakereciler, yeni fikir ve çözümlere eşi görülmemiş bir açıklık göstererek, ilerleme için destekleyici bir ortamda sürdürülebilir güvenceler içeren adil bir anlaşmaya varılmasını sağlamak amacıyla titiz ve yapıcı bir şekilde çalışmalarını sürdürüyor" ifadelerini kullandı.

'İLK SALDIRIYI YAPACAKLAR'

Öte yandan ABD merkezli haber sitesi Politico’dan dikkat çeken bir iddia geldi. Politico’nun adını gizli tutan 2 hükümet kaynağına dayandırdığı habere göre; ABD Başkanı Donald Trump’ın danışmanlarının, İran’a ilk saldırıyı İsrail’in yapmasından yana olduğu bildirildi. İran’ı misillemeye sevk edecek bir İsrail saldırısının mantıklı görüldüğü ve bunun muhtemel bir Amerikan askeri harekatı için ABD kamuoyunda destek oluşturmaya yardımcı olacağı aktarıldı.

'İRAN'I MİSİLLEME İÇİN HAREKETE GEÇİRECEK'

Bir kaynağın, "Yönetim içinde ve çevresinde, İsrail'in önce tek başına harekete geçmesinin ve İran'ın bize karşı misilleme yaparak, bize harekete geçmek için daha fazla neden vermesinin siyasi açıdan çok daha iyi olacağı düşüncesi hakim" görüşlerine yer verildi.

'SALDIRI ARTIK KESİN'

Kaynakların her ikisinin de İran’a karşı ortak bir ABD-İsrail operasyonunu muhtemel gördüğü aktarılan haberde, Trump'a en yakın kişilerin İran’a saldırıya kesin gözüyle baktığı ifade edildi.

'NE YAPACAĞINI YALNIZCA TRUMP BİLİR'

Beyaz Saray sözcüsü Anna Kelly, konuyla ilgili yorum talebi üzerine, "Medya başkanın düşünceleri hakkında spekülasyon yapmayı sürdürse de, Başkan Trump'ın ne yapıp ne yapmayacağını yalnızca kendisi bilir" açıklamasında bulundu. Washington'daki İsrail Büyükelçiliği ise konuyla ilgili yorum yapmaktan kaçındı.

'SÜRESİZ OLARAK YÜRÜRLÜKTE KALSIN'

Öte yandan dünyanın Axios haber sitesinin ABD'li bir yetkiliye ve konuya aşina iki kaynağa dayandırdığı haberine göre, Trump yönetimi, İran ile yapılacak herhangi bir nükleer anlaşmanın "süresiz olarak" yürürlükte kalmasını talep ediyor.

Kaynaklar, Trump'ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff'un özel bir toplantıda İran'a, önemli nükleer kısıtlamaların son bulacağı bir tarihin yer almadığı bir sözleşme imzalatma düşüncesini dile getirdiğini öne sürdü.

Habere göre Witkoff, ABD yaklaşımının, İran'ın nükleer üretmeme konusunda kalıcı taahhüde bağlı kalması gereğinden yola çıktığını ve bu durumun zamana dayalı kısıtlamaları fiilen dışladığını söyledi.

Trump, eski Başkan Barack Obama döneminde müzakere edilen ve İran'ın nükleer programına ilişkin sınırlamaları 8 ila 25 yıllık bir süre içinde kademeli olarak kaldıran hükümler içeren anlaşmayı eleştiriyordu.

ABD Başkanı ilk döneminde, Tahran yönetiminin nükleer programıyla ilgili sorumluluklarının bir zaman dilimiyle kısıtlanmasının, bu konuda verilen sözlerin kalıcı olmamasına yol açtığını gerekçe göstererek, Obama döneminde imza edilen anlaşmadan çekilmişti.

Axios'a göre, İranlılar nükleer anlaşma konusunda uzun zamandır beklenen taslak öneriyi sundu.