ABD saldırıları sonrası İran’dan ‘Hürmüz’ resti! Petrolde korkutan kriz senaryosu

Orta Doğu’da ABD-İran ve İsrail arasında yaşanan çatışmalarla birlikte Hürmüz Boğazı’nda gemi trafiğinin durdurulması bölgede tansiyonu daha da yükseltti. Özellikle Hürmüz Boğazı dünyada toplam petrol ticaretinin %20’si, deniz yoluyla taşınan petrolün de %30’unu oluşturuyor. Peki şimdi ne olacak? Savaş sonrası petrol ve piyasalara ilişkin yeni senaryolar neler?  

İstanbul Topkapı Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Kerem Alkin’in CNN Türk’e yaptığı açıklamalar şu şekilde: “ABD, İran ile masada 5 konu konuşmak istiyordu. İlki Rusya ile olan irtibatını kesmesiydi. İkincisi Çin’e petrol vermeni istemiyorum diyordu. İran buna da yanaşmadı. Üçüncüsü vekil savaşçıları meselesi... ‘Bu bölgede bu zamana kadar desteklediğin vekil savaşçıların var. Hizbullah var. Bunlarla olan irtibatını keseceksin, vekil savaşçıları üzerinden Orta Doğu’yu karıştırma stratejini sonlandıracaksın’ dedi. İran buna da yanaşmadı. 

‘EN KRİTİK KOZ HÜRMÜZ BOĞAZI’NIN KAPATILMASI’ 

Bir diğer konu ise nükleer süreç. İran ‘ben nükleer silah sahibi olma niyetinde değilim, ben nükleer enerjiden yararlanmak için yapıyorum iddiasını ortaya koyuyordu. Bir diğer konu da 2.000 kilometreye kadar ulaşan füze menzilinin 300 kilometreye indirilmesinin istenmesiydi. İran sadece nükleer meseleyi konuşmayı tercih ediyordu. İran’ın elindeki en kritik koz Hürmüz Boğazı’nın kapatılmasıdır. 

PETROL KRİZİ KAPIDA MI? EKONOMİK ALARM UYARISI 

Bütün gelişmeler 2-3 haftalık kapanma ile sonuçlanırsa, yani 2-3 hafta içinde İran’da Hamaney’den sonra gelecek yeni lider ABD ile anlaşmaya karar verdi. O zaman 2-3 haftalık kapanmada petrol 85-90 doları bulur. Geçici şok yaşanır. 

Petrol krizi kapıdan içeri girmiş durumda. 3 ay boyunca Hürmüz Boğazı’nın kullanılamayacak hale gelmesi dünya ekonomisi için bir ekonomik alarm seviyesidir. 

Diyelim ki çatışma devam etti. Hürmüz Boğazı’ndaki kriz 3 ay sürdü. Bu 3 aylık kriz petrol fiyatlarının 90 doların üzerine kalıcı şekilde oturması anlamına gelir. Dünya ekonomisindeki büyümeyi ve 0.5-1 puan kayıp olarak etkileyebilir. ABD-İsrail-İran gerginliği üç ayı da açtı. Yeni göreve gelecek dini lider diyelim ki Hamaney’den daha sert tutum içerisine girdi. İran son noktaya kadar bombalansın asla geri adım atmayacaktır anlamında bir tutum söz konusu oldu. Böyle bir durumda eğer bu gerginlik 3 ayı aşarsa korkarım ki ham petrol fiyatları 100-110 dolar bandına oturur.”