Macaristan'da Viktor Orban'ın 16 yıllık iktidarı devrildi! 'Avrupa için oyunun kurallarını değiştiren gelişme'

Macaristan'da yapılan genel seçimde 16 yıl sonra iktidardan düşen eski Başbakan Viktor Orban'ın rakibi Saygı ve Özgürlük Partisi (Tisza) lideri Peter Magyar zaferini ilan etti. Yapılan genel seçimlerde göre yarışı Orban, seçimi büyük farkla önde götüren Saygı ve Özgürlük Partisi lideri Peter Magyar'ı telefonla arayarak seçimi kazanmasından dolayı tebrik ettiğini belirtti.

Orban’ın 16 yıllık iktidarının devrilmesi, dünya basınında geniş yankı uyandırdı. New York Times’a göre Viktor Orban uzun süredir Avrupa Birliği için hem bir meydan okuma hem de bir hayal kırıklığı kaynağıydı. Habere göre Macaristan’daki pazar günkü seçimde aldığı yenilgi, Brüksel ile Budapeşte arasında yıllardır süren gerilimlerin ardından bir dönüm noktası olabileceği düşüncesiyle AB liderleri tarafından memnuniyetle karşılandı.

Uzmanlara göre Orbán, Ukrayna’ya verilecek kredi paketini engellemek ve Rusya’ya yönelik yaptırımları bloke etmek dahil olmak üzere Avrupa Birliği’nin kritik politika hedeflerinin önünde sık sık engel olmuştu. Yönetiminin, Kremlin ile görece yakın ilişkileri nedeniyle hassas toplantılarda bir güvenlik riski olarak görüldüğü ifade edildi.

AVRUPA'DA OYUNUN KURALLARINI DEĞİŞTİREN GELİŞME

Eurasia Group Avrupa Direktörü Mujtaba Rahman, Orban’ın yenilgisini, “Avrupa için oyunun kurallarını değiştiren bir gelişme” olarak nitelendirdi.

ABD basını, Orban döneminde Macaristan’ın AB içinde tek başına sorun çıkaran bir aktör olduğunu yazdı.

‘ETKİSİ BUDAPEŞTE’NİN ÇOK ÖTESİNDE’

Axios’a göre, seçimin son günlerinde JD Vance’in Orbán için kampanya yapmak üzere gönderildiği Macaristan’daki siyasi deprem, etkisini Budapeşte’nin çok ötesinde hissettirecek.

Haberde nüfusu 10 milyonun altında olan bir Orta Avrupa ülkesi için seçimlerin önemi oldukça büyük olarak gösterildi.

ORBAN'IN ABD, RUSYA VE AB İLİŞKİLERİ...

Peki Orban döneminde Macaristan’ın diğer ülkelerle arası nasıldı?

İşte Axios’a göre Orban’ın ve diğer ülke liderleriyle ilişkileri…

ABD: Orban, Başkan Donald Trump’ın yakın müttefikiydi. Trump’ın MAGA hareketi, Macaristan’ın göç karşıtı ve Hristiyan milliyetçi yönetimini bir model olarak benimsedi. Trump, kampanyanın son günlerinde bizzat devreye girerek Vance’i Budapeşte’ye gönderdi ve Orban’ın kazanması halinde ABD’nin “tüm ekonomik gücünü” Macaristan ekonomisini güçlendirmek için kullanacağını söyledi.

Rusya: Orban, Vladimir Putin’in AB içindeki en yakın ortaklarından biriydi ve Ukrayna’nın işgalinden sonra bile Moskova ile sıcak ilişkilerini sürdürdü. Seçimleri kaybetmesinin, Kremlin’in önemli bir müttefikini kaybetmesi anlamına geldiği ve Rusya’nın Avrupa’yı içeriden bölme çabalarını zorlaştırdığı ifade edildi.

Ukrayna: Orban, Kiev’e yönelik AB yardımlarını defalarca engelledi veya geciktirdi ve daha derin askeri desteğe karşı çıktı.

Avrupa Birliği: Habere göre Orban, hukuk devleti, göç ve demokratik normlar konularında Brüksel ile yıllarca çatıştı. Yenilgisinin, Macaristan’ın AB ile ilişkilerinde bir “reset” ihtimalini doğurduğu, yaptırımlar ve güvenlik gibi kritik başlıklarda birlik içi uyumu da güçlendirebileceği ifade edildi.

YENİLGİSİ AB'DE MEMNUNİYETLE KARŞILANDI

The Guardian’a göre ise Avrupa genelinde liderler sonucu memnuniyetle karşıladı. Birleşik Krallık Başbakanı Keir Starmer, sonucu “sadece Macaristan için değil, Avrupa demokrasisi için de tarihi bir an” olarak nitelendirdi.

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, “Avrupa’nın kalbi bu gece Macaristan’da daha güçlü atıyor. Bir ülke Avrupa yolunu yeniden kazanıyor. Birlik güçleniyor” dedi.

Polonya Başbakanı Donald Tusk ise Magyar’ı tebrik ederek Macarca “Ruslar, evinize dönün!” mesajını paylaştı.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Magyar ile telefonda görüştüğünü belirtirken, Almanya Başbakanı Friedrich Merz birlikte çalışmayı sabırsızlıkla beklediğini ifade etti.