Ormanlarda sessiz tehlike; çam kese tırtılı uyarısı

Antalya ve çevresinde baharın gelmesiyle birlikte kızılçam ağaçlarında çam kese tırtılı yoğunluğu arttı. Çam ağaçlarının iğneli yapraklarıyla beslenen zararlı türün orman ekosistemine zarar verdiğini kaydeden Akdeniz Üniversitesi'nden (AÜ) Prof. Dr. Hüseyin Çetin, "Tırtıllar ağacı zayıf ve savunmasız hale getirir. İnsanlar ve hayvanlar üzerinde alerjik reaksiyonlara yol açabilir" dedi.

Çam kese böcekleri, mart ve nisan ayında çam ağaçlarının üzerine ördükleri tülsü koza ile çoğalmaya başlıyor. Tüylü yapılarıyla dikkati çeken böcekler, insanlarda alerjik reaksiyonlara yol açarken, temas halinde hayvanlarda da çeşitli hastalıklara neden oluyor. Belediyeler ve Orman Genel Müdürlüğü, çam kese tırtılına karşı biyolojik mücadele kapsamında çeşitli çalışmalar yürütüyor. Ayrıca Türkiye'nin çeşitli noktalarındaki laboratuvarlarda çam kese tırtıllarını yiyerek beslenen Calosoma böcekleri üretilerek doğaya salındı.

'AĞACI ZAYIF VE SAVUNMASIZ HALE GETİRİRLER'

Çam kese tırtıllarının döneminin başladığını belirten AÜ Fen Fakültesi'nden Prof. Dr. Hüseyin Çetin, "Özellikle Antalya gibi çam ağaçlarının yoğun olduğu bölgelerde bu canlıları sıkça görmeye başladık. Çam kese tırtılları aslında bir kelebeğin larvalarıdır. Çam ormanlarında, kızılçam ormanlarında yayılış gösterir ve çam ağaçlarının iğne yapraklarıyla beslenirler. Bu tırtıllar çam ağaçlarını doğrudan öldürmez. Ancak o yılki yaprakları tamamen tüketerek ağacı zayıf ve savunmasız hale getirirler. Bu durum verim kaybına neden olur ve ilerleyen dönemlerde ağacın hastalıklara daha açık hale gelmesine yol açabilir" dedi.

'ÇAM KESE TIRTILI GENÇ AĞAÇLAR ÜZERİNDE YAYGINDIR'

Çam kese tırtıllarının iki türü olduğunu kaydeden Prof. Dr. Çetin, "Bunlardan biri halk arasında çam kese tırtılı olarak bilinen pul kanatlı Thaumetopoea pityocampa türüdür. Bu tür genellikle Akdeniz, Ege ve Marmara kıyı şeridinde görülür. Özellikle çam ormanlarında ve genç ağaçlar üzerinde yaygındır. Vatandaşlarımız bu tırtılları genellikle ağaçların üzerinde gördükleri ipeksi yuvalardan tanır. Mart ayına kadar ağaç üzerinde gelişen larvalar, mart ve nisan aylarından itibaren yavaş yavaş toprağa iner. Bu sırada arka arkaya dizilerek oluşturdukları 'katar' şeklindeki yürüyüşleri dikkat çekici bir görüntü oluşturur ve insanlar ile hayvanların ilgisini çekebilir" ifadelerini kullandı.

İNSANLAR VE HAYVANLAR ÜZERİNDE OLUMSUZ ETKİ

Tırtılların insanlar ve hayvanlar üzerinde olumsuz etkilerinden bahseden Çetin, "Vücutlarında bulunan küçük kıllar (setalar) oldukça alerjiktir. İnsanlar veya hayvanlar bu tırtıllara temas ettiğinde alerjik reaksiyonlar ortaya çıkabilir. Bu nedenle vatandaşların bu tırtılları gördüklerinde dokunmamaları ve temas etmemeleri gerekir. Özellikle köpek ve kedilerin bu canlılara temas etmemesine dikkat edilmelidir. Çünkü merak eden hayvanlar bazen bu tırtılları ağızlarına alabilir. Böyle bir durumda köpeklerin dili şişebilir, solunum yolları tıkanabilir ve ciddi sağlık sorunları ortaya çıkabilir" diye konuştu.

'CALOSOMA BÖCEKLERİ YUVALARINA GİREREK ONLARI AVLAR'

Piknik sezonuna dikkati çeken Prof. Dr. Çetin, "Çam ormanlarında vakit geçiren vatandaşların da dikkatli olması gerekir. Çam ağaçlarının altında oturmak bazen sorun oluşturabilir. Bu tırtılların alerjik kılları vücudumuzla temas ettiğinde kaşıntı ve tahrişe neden olabilir. Tarım ve Orman Bakanlığı bu zararlıya karşı özellikle doğal ormanlarda biyolojik mücadele yöntemlerine önem vermektedir. Bu kapsamda çam kese tırtılıyla mücadele eden faydalı Calosoma böcekleri laboratuvarlarda üretilerek doğaya salınmaktadır. Avcı ve oldukça faydalı bir böcektir. Doğal ortamında tırtılların yuvalarına girerek onları tek tek avlar. Bir çam kese tırtılı yuvasında yaklaşık 200-300 larva bulunabilir. Ayrıca belediyeler de mesire alanları, piknik alanları, kreşler, okullar ve cami bahçeleri gibi vatandaşların yoğun bulunduğu yerlerde mücadele çalışmaları yürütmektedir" dedi.