The Economist'ten çok konuşulacak İran kapağı! 'Düşmanın hata yaparken asla müdahale etme'

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan ve bir ayı geride bırakan savaş, bölgesel bir çatışmanın ötesine geçerek çok boyutlu bir krize dönüştü. Küresel dengeleri sarsan bu süreçte, Londra merkezli The Economist dergisinin son sayısı dikkat çeken kapağıyla dünya gündemine damga vurdu.

‘DÜŞMANIN HATA YAPARKEN ASLA MÜDAHALE ETME’

Son sayısında dergi, kapağına “Düşmanın hata yaparken asla müdahale etme” sözlerini taşıyarak ABD Başkanı Donald Trump ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in görsellerini ekleyerek Trump yönetiminin İran politikasını sert bir dille eleştirdi.

Derginin analizinde, İran’a karşı başlatılan savaşın başlangıçta “rejimi zayıflatma ve nükleer hedeflerini engelleyerek Orta Doğu’yu dönüştürme” vaadi taşıdığı vurgulandı.

‘HEDEF DÜNYA DÜZENİNİ DEĞİŞTİRMEK’

Ancak analizde, bu stratejinin yalnızca bölgesel değil küresel sonuçlar doğurmasının beklendiği ifade edildi. Savaşın, yükselen güç Çin’i baskı altına alarak dünya düzenini de değiştirmeyi hedeflediği belirtilirken, ABD’nin petrol akışı üzerindeki kontrolünü kullanarak Çin’in kırılganlığını gözler önüne sereceği ve Washington’un askeri üstünlüğünü pekiştireceği değerlendirmesine yer verildi.

‘CİDDİ BİR STRATEJİK HATA’

Dergi, Çin cephesinde ise bambaşka bir bakış açısının hakim olduğunu ortaya koydu. Çinli diplomatlar, danışmanlar, akademisyenler ve mevcut ya da eski yetkililerle yapılan görüşmelere dayandırılan analizde, neredeyse tüm kaynakların bu savaşı ABD açısından “ciddi bir stratejik hata” olarak gördüğü aktarıldı. Bu değerlendirmeye göre Pekin yönetimi, bilinçli şekilde geri planda kalmayı tercih ediyor.

NAPOLYON’UN SÖZÜ

Bu yaklaşımın arkasında ise tarihe uzanan bir stratejik ilke yatıyor. Eski Fransız İmparatoru Napolyon Bonapart’a atfedilen ve Austerlitz Savaşı sırasında dile getirildiği öne sürülen “Düşmanın hata yaparken asla müdahale etme” sözü, Çinli karar alıcıların benimsediği anlayışı özetliyor.

‘SAVAŞ SANATI’NIN TEMEL PRENSİBİ

Derginin kapağında yer verilen bu ifade aynı zamanda, antik Çinli stratejist Sun Tzu’nun “Savaş Sanatı”nda ortaya koyduğu temel prensiplerden birini yansıtıyor. Sun Tzu’ya göre savaşta en büyük erdemlerden biri sabır ve fırsatçılık: Rakibin kendi kendine zarar vermesini beklemek, doğrudan müdahaleden daha düşük maliyetli ve daha etkili bir yöntem.

“Zafer kazanmanın en iyi yolu, düşmanın hatasını beklemektir” anlayışının binlerce yıl öncesine dayandığına dikkat çekilen analizde, bu stratejinin yalnızca savaş alanlarında değil, siyaset, diplomasi ve ekonomi gibi alanlarda da geçerliliğini koruduğu vurgulandı.

‘EN BÜYÜK ZAFER SAVAŞMADAN KAZANILAN ZAFERDİR’

Uzmanlara göre The Economist’in kapağı, bu kadim yaklaşımı günümüz jeopolitiğine uyarlayarak çarpıcı bir mesaj veriyor: Düşmanın kendi hatalarıyla zayıflamasını izlemek, ona doğrudan saldırmaktan daha akıllıca olabilir. Çünkü hata yapan bir düşman, çoğu zaman kendi kendini yenilgiye sürükler, erken müdahale ise bu hataların düzeltilmesine yol açabilir.

Aktarılana göre derginin alt metninde yankılanan temel fikir ise şu: En büyük zafer, savaşmadan kazanılan zaferdir.