Türkiye'den 'toryum' hamlesi! TENMAK ile Danimarkalı şirket mutabakat zaptı imzaladı

Türkiye, nükleer enerji ham maddesi olan toryumun, yenilikçi teknolojilerde kullanılmasını sağlayacak önemli bir adım attı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın ilgili kuruluşu Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu (TENMAK) Danimarka merkezli Copenhagen Atomics ile bir mutabakat zaptı imzaladı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar’ın refakatinde atılan imzalarla toryumun yeni nesil nükleer teknolojilerde kullanılmasına yönelik çalışmalar yapılacak. Bu çalışmalar sayesinde toryum bileşiklerinin yerli imkanlarla üretilmesi amaçlanacak.

Mutabakat zaptına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, atılan imzaların farklı bir özelliği bulunduğunu belirterek, “Bu iş birliği, ümit ediyorum netice verecek ve bu alandaki çalışmalar ileride ticarileşebilecek bir ürüne dönüşecek. Farklı bir yakıt, özellikle toryum olması açısından bu iş birliği önemli.” dedi.

AR-GE KAPASİTESİ

TENMAK ile Copenhagen Atomics, yenilikçi nükleer teknolojiler alanındaki Ar-Ge kapasitesini geliştirmek amacıyla mutabakat zaptı imzaladı. TENMAK İstanbul Çekmece Yerleşkesinde gerçekleşen imza törenine Bakan Bayraktar refakat etti.

NÜKLEERİN YENİ ÇAĞI KÜÇÜK MODÜLER REAKTÖRLER

Bakan Bayraktar, törenin ardından mutabakat zaptına ilişkin açıklamalarda bulundu. Büyük ölçekli reaktörlerin yanı sıra son dönemde ‘nükleerin yeni çağı’ olarak ifade ettikleri küçük modüler reaktörlerin çok hızlı bir şekilde geliştirildiğine vurgu yapan Bakan Bayraktar, “Dünyada birçok ülke bu teknolojiyi geliştirmekle alakalı çalışıyor. Türkiye de bu konuda önemli faaliyetler içerisinde ve birçok proje paralel bir şekilde yürüyor. Türkiye'deki yatırımcılar, bizim kamu kurumlarımızla beraber ortak bir şekilde bu projeleri yürütmeye gayret ediyorlar. Onun dışında, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığımızın ortaya koyduğu teşvik programı sayesinde ciddi bir ilgi oluşmuş durumda. Biz de ‘farklı teknolojileri ülkemize nasıl kazandırabiliriz?’ düşüncesinden hareketle çalışıyoruz. Çünkü bu süreçte, bunların hangisi daha ileri gidecek ve gerçekten ticarileşecek önümüzdeki birkaç yıl içerisinde bu belli olacak.” dedi.

TORYUM YAKITI ÖNE ÇIKIYOR

TENMAK ile Copenhagen Atomics arasındaki atılan imzanın farklı bir özelliği olduğunu ifade eden Bakan Bayraktar, “Küçük modüler reaktörlerde, Copenhagen Atomics'in teknolojisinde toryum yakıtı öne çıkıyor. Toryum, çok yoğun bir şekilde ülkemizde bulunan, bu anlamda yakıtın dışa bağımlılığının olmayacağını düşündüğümüz bir teknoloji olduğu için ayrı bir önemi var. Bu iş birliği, ümit ediyorum netice verecek ve bu alandaki çalışmalar ileride ticarileşebilecek bir ürüne dönüşecek. Farklı bir yakıt, özellikle toryum olması açısından bu iş birliği önemli. TENMAK ve ilgili kurumlarımızla beraber bu ilgili şirket bu çalışmaları yürütecek.” değerlendirmesinde bulundu.

YERLİ KATKISI

Varılan anlaşma ile Türkiye’nin sahip olduğu toryum kaynaklarının yüksek katma değerli nükleer teknolojilerde değerlendirilmesine yönelik olarak yerli sanayi ve teknoloji paydaşlarının, araştırmacıların ve mühendislik kapasitesinin sürece dahil edilmesi sağlanacak.

ERGİMİŞ TUZ REAKTÖRLERİ

Çalışmaların öncelikli başlıklarından birini, toryumun yeni nesil nükleer reaktör teknolojilerinden Ergimiş Tuz Reaktörlerinde kullanılabilecek nitelikte Türkiye’de üretilmesine yönelik Ar-Ge ve projelendirme faaliyetleri oluşturacak. Bu doğrultuda, nükleer yakıt standartlarını karşılayan toryum bileşiklerinin yerli imkânlarla üretilmesi ve Türkiye’nin bu alanda uluslararası çapta etkin bir tedarikçi konumuna ulaşması hedefleniyor.

MODÜLER REAKTÖR

Danimarka merkezli Copenhagen Atomics, toryumun nükleer yakıt çevriminde kullanımına imkân sağlayabilecek 4’üncü nesil reaktör konseptlerinden biri olan Ergimiş Tuz Reaktörlerine yönelik Ar-Ge çalışmaları yürütüyor. Onion Core adını verdikleri Modüler Ergimiş Tuz Reaktörü konseptine yoğunlaşan Danimarkalı şirket, TENMAK ile yaptığı iş birliği çerçevesinde söz konusu teknolojisini Türkiye’nin araştırma altyapısı, insan kaynağı ve sanayi kabiliyetleri açısından değerlendirecek.