Molatik Sözlük: 24 - Günlük hayattaki kelimeler

Günlük hayatımızda onlarca yüzlerce sözcüğü kullanıyoruz. Peki, hangi kelime ne anlama geliyor? Biz düşündük ve Molatik olduk günlük hayattaki kelimelerin anlamlarına. Bakalım hangi kelime ne anlama geliyor.

Molatik Sözlük: 24 - Günlük hayattaki kelimeler

Daire

Daire
Ev kiralarken, alırken “Daire almaya niyetlendim” deriz. Peki, neden eve daire diyoruz? Ev yuvarlak mı? Daire Arapça kökenli bir kelime. ‘Döngü, dönüş, çember, halk’ manasında kullanılan ‘dāˀira’ sözcüğünün Türkçeye geçmesiyle oluştu. Konut manasında kullanılması da eski Türklerin yuvarlak çadırlarından gelmiş olabilir.

Bedava

Bedava
Bedavayı duyunca herkes heyecanlanır. Gerçi bedava olan bir şeyden şüphelenmek de lazım. Neyse konumuz kelimenin manası. Farsça kökenli bedava kelimesi. ‘Yel getirdi’ manası taşıyan ‘bād-āvard’ sözcüğünün dilime geçmesi sonrası oluşmuştur. ‘bād - rüzgar, yel’, ‘āvardan - getirmek’ anlamında.

Akbil

Akbil
1990’ların ortasından itibaren hayatımıza giren bir kelime de Akbil oldu. Çoğu kişi de kullanıyor Akbil kelimesini. Gerçi artık İstanbul Kart oldu ama adı bi kere Akbil olarak kaldı. Akbil’in anlamı ise ‘Akıllı Bilet’ kelimelerinin birleşmesiyle oluştu.

Hadi

Hadi
Gün içinde gaza gelmek için kullandığımız kelimelerden birisi de hadi. ‘Hay de’ sözcüğünün zaman içinde evrilmesiyle ‘hadi’ ortaya çıkmış.

Asayiş

Asayiş
Farsça kökenli bir kelime asayiş. ‘Huzur, esenlik’ manası taşıyan ‘asayiş’i biz de dilimize almışız. Berkemal ise ‘kusursuz’ demek. ‘Asayiş berkemal’ ‘kusursuz huzur’ demek.

Laptop

Laptop
Teknolojinin gelişmesiyle hayatımıza giren bir kelime laptop. İngilizce ‘lap’ ‘kucak, ‘top’ ‘üstü’ anlamına gelmekte. İki sözcük birleşip ‘kucak üstü’ olmuş ancak biz dilimize tam olarak ‘diz üstü’ olarak çevirdik kelimeyi.

Akut

Akut
Hastalıklar sırasında duyabileceğimiz bir kelime akut. Peki, anlamını biliyor muyuz? Latince köklere sahip akut daha sonra İngilizceye de geçmiş. Latincede ‘sivrilmek, sivri veya keskin olmak’ anlamında kullanılan ‘acutus’ sözcüğü İngilizceye ‘acute’ olarak geçmiş. ‘Keskin uçlu sivri,ani (ağrı)’ olarak kullanmışlar. Bizler de akut demişiz.


selcuk.bulut@milliyet.com.tr

 
Bu makaleye ifade bırak