Bacaklardaki varisler için skleroterapi

DİDEM SEYMEN - Bacaklarda kıvrımlı, kabarık ya da mor-mavi renkte görülen varisler, birçok kişi tarafından yalnızca estetik bir problem olarak değerlendirilse de aslında toplardamar sistemindeki dolaşım bozukluğunun önemli işaretlerinden biri olabilir. Özellikle uzun süre ayakta kalanlar, genetik yatkınlığı olanlar, kadınlar, gebelik yaşamış bireyler ve hareketsiz yaşam süren kişilerde daha sık görülen varisler; bacaklarda ağrı, ağırlık hissi, yanma, kaşınma, gece krampları ve yorgunluk gibi yakınmalara yol açabilir. Medicana Çamlıca Hastanesi Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Doç. Dr. Bahar Temur, varis tedavisinde kullanılan yöntemlerden biri olan skleroterapi hakkında bilgiler verdi…

Kontrollü tahriş oluşturur

Skleroterapi, özellikle kılcal damarlar, örümcek ağı görünümündeki damarlar ve küçük-orta çaplı yüzeyel varislerin tedavisinde uygulanan ameliyatsız bir uygulamadır. İşlem sırasında problemli damarın içine çok ince iğneler yardımıyla girilerek özel bir sklerozan madde enjekte edilir. Bu madde damar iç yüzeyinde kontrollü bir tahriş oluşturarak damarın kapanmasını sağlar. Kapanan damar zaman içinde vücut tarafından işlevsiz hâle gelir ve görünürlüğü büyük ölçüde azalır.

Skleroterapi sıvı veya köpük formunda uygulanabilir. Köpük formu oluşturmak için sklerozan ilaç basit bir yöntemle hava ile karıştırılır. Küçük kılcal damarlar için ilacın sıvı hâliyle tedavi yeterli olurken, daha geniş damar yapılarında köpük skleroterapi tercih edilebilir. İşlem genellikle poliklinik ortamında yapılır, hastanede yatış ve anestezi alınmasını gerektirmez ve çoğu zaman 15 ile 45 dakika içinde tamamlanır. Skleroterapi genellikle seanslar hâlinde yapılır. Ara dönemde işlem yapılan damarların kaybolması ve cildin iyileşmesi beklenir. Her seansta hastanın kilosuna göre belirli bir miktar ilaç damarlara enjekte edilir.

Tedavi sırasında hastalar genellikle hafif bir batma ya da yanma hissedebilir ancak ciddi bir ağrı duymaz. Seans sonrası kişi günlük yaşamına dönebilir. Seans sonrası yürüyüş önerilir ve hastanın uzun süre hareketsiz kalmaktan kaçınması istenir. Doktor önerisine göre kompresyon çorabı kullanılması, tedavi başarısını artıran önemli bir unsurdur. Bu çoraplar damarların kapanma sürecini desteklerken morluk, ödem ve pıhtı riskini azaltabilir.

Her hasta için uygun olmayabilir

Her varis hastası için skleroterapi uygun olmayabilir. Özellikle bacaktaki ana yüzeyel toplardamar olan safen venin yetmezliği yani venöz reflü ya da derin ven sistemine ait sorunlarda öncelikle venöz Doppler ultrasonografi ile ayrıntılı değerlendirme yapılmalıdır. İleri venöz reflüsü olan hastalarda skleroterapi yapılırsa sonuç alınamayabilir veya damarlar kısa sürede tekrar oluşabilir. Bazı hastalarda lazer, radyofrekans ablasyon veya yapıştırıcı madde ile ablasyon gibi cerrahi yöntemler daha uygun seçenekler olabilir. Cerrahi tedavilerden sonra kalan küçük damarlara yine skleroterapi uygulanabilir. Bu nedenle tedavi planı kişiye özel yapılmalıdır.

Skleroterapide kesi olmaması, iz bırakmaması, hızlı iyileşme süreci ve başarılı sonuçlar öne çıkar. Ancak her tıbbi işlem gibi bunun da bazı riskleri vardır. Geçici morarma, enjeksiyon bölgesinde kızarıklık, ciltte kahverengi lekelenme, ince yeni damar oluşumu ya da nadiren pıhtı gelişimi görülebilir.

Varis çorabı kullanılması önerilir

Varis tedavisinde yalnızca görünür damarları değil, altta yatan nedenleri de değerlendirmek gerekir. Fazla kilo, uzun süre ayakta kalma, hareketsizlik ve hormonal değişiklikler varis oluşumunu artırabilir. Düzenli yürüyüş, pilates, yüzme gibi sporlar, kilo kontrolü, akşamları bacakları yüksekte dinlendirme koruyucu önlemler arasında yer alır. Özellikle gün içinde çok uzun saatler ayakta duran veya masa başında hareketsiz oturan kişilerde varis çorabı kullanımı önerilir.  Bu önlemler varislerin yol açtığı semptomları da azaltır.

Skleroterapi, uygun hastalarda hem estetik görünümü düzeltmek hem de yaşam kalitesini artırmak açısından etkili bir tedavi seçeneğidir. Erken dönemde kalp ve damar cerrahisi uzmanı değerlendirmesiyle planlanan doğru tedavi, varislerin ilerlemesini önlemede önemli rol oynar. Sağlıklı ve güzel bacaklar için bilinçli yaklaşım, erken tanı ve kişiye özel tedavi yönteminin zamanında uygulanması büyük önem taşır.