Çocuklarda ağız kokusu diş sorunu olmayabilir

DİDEM SEYMEN - Ağız kokusu, çocukluk çağında ailelerin en sık fark ettiği ancak çoğu zaman önemsemekte geciktiği belirtilerden biri olarak kabul ediliyor. Sabah uyandığında kısa süreli hissedilen hafif koku genellikle fizyolojik kabul edilirken, gün içinde devam eden, çevre tarafından fark edilen ve haftalar boyunca süren ağız kokusu altta yatan bir sağlık sorununa işaret edebiliyor. Özellikle okul çağındaki çocuklarda sosyal ilişkileri etkileyebilen bu durum, özgüven kaybına kadar uzanan sonuçlar doğurabiliyor.

Medicana Kadıköy Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. Belgin Özbek, çocuklarda ağız kokusunun her zaman diş çürüğü veya yetersiz diş fırçalama ile açıklanamayacağını belirterek, “Ağız kokusunun süresi, eşlik eden belirtiler ve çocuğun genel sağlık durumu birlikte değerlendirilmelidir. Bazı durumlarda ağız kokusu, üst solunum yolu hastalıklarından sindirim sistemi sorunlarına kadar farklı nedenlerin ilk bulgusu olabilir” dedi.

Geniz eti ve ağız açık uyku önemli ipuçları

Çocuklarda uzun süreli ağız kokusunun en sık nedenlerinden biri geniz eti büyümesi olarak gösteriliyor. Burun tıkanıklığı nedeniyle ağızdan nefes alan çocuklarda ağız içi kuruluğu gelişiyor ve bu durum kötü koku oluşumunu kolaylaştırıyor. Gece horlama, ağız açık uyuma, sık üst solunum yolu enfeksiyonu ve sabah belirgin ağız kokusu geniz eti açısından uyarıcı olabiliyor.

Uzm. Dr. Belgin Özbek, “Burun solunumu bozulduğunda ağız içinin doğal temizlenme mekanizması da etkilenir. Tükürük akışının azalması bakterilerin çoğalmasını kolaylaştırır ve kalıcı ağız kokusuna yol açabilir” açıklamasında bulundu.

Sinüzit sadece burun akıntısı yapmaz

Sinüzit, çocuklarda gözden kaçabilen bir diğer neden olarak öne çıkıyor. Özellikle geniz akıntısının yoğun olduğu durumlarda kötü kokulu salgılar ağız kokusuna neden olabiliyor. Uzun süren burun akıntısı, öksürük, baş ağrısı, yüz bölgesinde dolgunluk hissi ve ağız kokusunun birlikte görülmesi sinüziti düşündürebiliyor.

Bazı çocuklarda burun akıntısı belirgin olmasa bile geniz akıntısı devam edebildiği için ağız kokusu tek dikkat çeken bulgu olabiliyor.

Reflü ve sindirim sistemi sorunları da etkili olabilir

Ağız kokusu yalnızca kulak burun boğaz bölgesinden kaynaklanmıyor. Mide içeriğinin yemek borusuna geri kaçtığı gastroözofageal reflü hastalığında ekşi veya asidik kokulu nefes görülebiliyor. Özellikle yemeklerden sonra artan koku, göğüste yanma hissi, geğirme, kronik öksürük veya gece huzursuzluğu reflü açısından değerlendirilebiliyor.

Kabızlık da çocuklarda ağız kokusuyla ilişkilendirilen durumlardan biri. Bağırsak hareketlerinin yavaşlaması, karın şişkinliği, iştahsızlık ve ağız kokusunun birlikte görülmesi halinde sindirim sistemi değerlendirmesi gerekebiliyor.

Uzm. Dr. Belgin Özbek, “Kabızlık tek başına her çocukta ağız kokusu yapmaz; ancak uzun süren ve belirgin sindirim şikayetleriyle birlikte olan durumlarda etkili olabilir” dedi.

Nadir ama önemli: Diyabet ve diğer hastalıklar

Çocuklarda diyabet daha nadir görülse de bazı durumlarda ağız kokusu önemli bir ipucu olabiliyor. Özellikle meyvemsi veya aseton benzeri koku, aşırı su içme, sık idrara çıkma, kilo kaybı ve halsizlik belirtileriyle birlikteyse zaman kaybetmeden tıbbi değerlendirme gerekiyor.

Bunun yanında bademcik taşları, ağız içi enfeksiyonlar, bazı metabolik hastalıklar ve kullanılan bazı ilaçlar da ağız kokusuna yol açabiliyor.

Hangi durumlarda değerlendirme gerekir?

Uzm. Dr. Belgin Özbek, ağız kokusunun iki haftadan uzun sürmesi, düzenli diş fırçalamaya rağmen devam etmesi ve burun tıkanıklığı, horlama ya da ağız açık uyuma gibi belirtilerle birlikte görülmesi durumunda ayrıntılı değerlendirme gerektiğini belirtti. Karın ağrısı, şişkinlik veya kabızlığın eşlik ettiği durumlarda sindirim sistemi kaynaklı nedenlerin de araştırılması gerektiğini ifade eden Özbek, yemeklerden sonra artan ekşi kokunun reflü açısından önemli bir ipucu olabileceğini söyledi. Ayrıca kilo kaybı, aşırı susama, halsizlik, ağız içinde yara veya iltihap bulunması ya da bademciklerde beyaz birikim görülmesi halinde yalnızca diş kaynaklı nedenlerle yetinilmemesi gerektiğini vurguladı. 

Çocuklarda ağız kokusu nasıl önlenebilir? 

Korunmada düzenli ağız ve diş bakımı temel adım olarak görülüyor. Günde iki kez diş fırçalama, dil temizliği, yeterli su tüketimi ve düzenli diş hekimi kontrolleri önem taşıyor. Burun tıkanıklığının uzun sürmesi, sık enfeksiyon geçirilmesi veya sindirim sistemi şikayetlerinin eşlik etmesi durumunda ilgili uzmanlık alanlarınca değerlendirme yapılması öneriliyor. Uzm. Dr. Belgin Özbek, sözlerini şöyle tamamladı:

“Çocuklarda ağız kokusu çoğu zaman basit nedenlerle ortaya çıksa da, kalıcı hâle geldiğinde vücudun verdiği bir sinyal olarak düşünülmelidir. Erken fark edilen altta yatan sorunların değerlendirilmesi, hem ağız kokusunun giderilmesine hem de çocuğun genel sağlığının korunmasına katkı sağlar.”