Diyabet yönetiminde teknolojik yaklaşımlar

DİDEM SEYMEN- Uluslararası Diyabet Federasyonu (IDF) verilerine göre, bugün 20-79 yaş aralığında 589 milyon kişi diyabetle yaşıyor. 2050 yılında bu sayının 852,5 milyona ulaşması bekleniyor. Türkiye’de ise diyabetli sayısının 9,6 milyondan 14,1 milyona yükseleceği öngörülüyor. Medicana Kadıköy Hastanesi İç Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. Enver Şükrü Göncüoğlu, diyabet tedavisi hakkında bilgiler verdi…

Kan şekeri düzeyinin sabit kalması, diyabet tedavisinde temel hedeflerden biridir. Parmak delme yöntemi, ölçüm sıklığının sınırlı olması nedeniyle hastalığın seyrini tam olarak yansıtamayabilir. Yeni nesil sürekli glukoz izleme sistemleri (CGM) ile cilde yerleştirilen küçük sensörler, her 5 dakikada bir ölçüm yaparak günde yaklaşık 288 veri topluyor. Bu veriler mobil cihazlara aktarılıyor ve kan şekeri değişimleri anlık olarak izlenebiliyor.

CGM sistemleri özellikle tip 1 diyabet, gebelik diyabeti ve cerrahi süreçlerde kullanılabiliyor. Kan şekeri ani düşüp yükseldiğinde hasta yakınları da uyarı alabiliyor. Böylece kişi dünyanın neresinde olursa olsun uzaktan takip edilebiliyor.

Veri akışı sayesinde hipoglisemi ve hiperglisemi atakları önceden tahmin edilerek önleyici tedbirler alınabiliyor.

İnsülin pompa sistemleri

Diyabet teknolojilerindeki yeniliklerden biri de insülin pompa sistemleri. Halk arasında “yapay pankreas” olarak bilinen bu cihazlar, insülini cilt altına sürekli ve programlanabilir dozlarda veriyor. Pompalarda mikroişlemci kontrollü mekanizma sayesinde bazal (sabit) ve bolus (yemek öncesi) dozlar kişiye göre ayarlanabiliyor. Bu sayede kan şekeri çok daha stabil seyrediyor.

İnsülin pompaları hastanın yaşam tarzına göre ayarlanabilir. Böylece hem hipoglisemi riski azalır hem de kan şekeri değişkenlikleri en aza iner. Yeni nesil pompalar, CGM sensörleriyle entegre çalışarak “hibrit kapalı döngü sistemleri” oluşturuyor. Bu sistemlerde cihaz, glukoz değerlerini analiz ederek gerektiğinde insülin dozunu otomatik ayarlıyor. Özellikle okula giden çocuklar, genç yetişkinler ve aktif yaşam süren bireyler için kolaylık sağlıyor.

İnsülin uygulama aparatları

Çoklu enjeksiyon tedavisi, diyabetli bireyler için hem fiziksel hem psikolojik yorgunluk yaratabiliyor. Bu noktada enjeksiyon aparatları ve port sistemleri, tedaviye uyumu artıran çözümler olarak öne çıkıyor. Bu aparatlar, enjeksiyonun aynı bölgeye tekrar tekrar yapılmasını önleyerek cilt sağlığını koruyor. Özellikle çocuklar ve ileri yaşlı hastalarda enjeksiyon korkusunu azaltmada etkili oluyor.

Hekimler, hastanın verilerine uzaktan erişebiliyor

Diyabet teknolojileri, yalnızca hastalar için değil sağlık profesyonelleri için de hastalığın takibi açısından  kolaylık sunuyor. CGM ve insülin pompa sistemlerinden gelen gerçek zamanlı veriler, hekimlere hastanın glisemik seyri hakkında bilgi sağlıyor. Bu sistemler ile hekimler, hastanın verilerine uzaktan erişip tedavi planını kişiselleştirebiliyor. Veri tabanlı takip, uzun vadede tedavi optimizasyonunu kolaylaştırıyor; hekim hastanın ilaç dozlarını, beslenme planını ve egzersiz programını düzenleyebiliyor.