Düetlerin gücü adına

YAVUZ HAKAN TOK - Dünyada değil belki ama Türkiye’de müzikte star kavramının önemini yitirdiği bir dönem yaşıyoruz. Her yaptığı şarkı ilgi gören çok az isim kaldı müzik piyasasında. Bir şarkıyla listelerin zirvesine oturan biri, bir diğer şarkısıyla o listelere giremeyebiliyor mesela. Kimse ne söylerse söylesin çok dinleneceğinden emin olamıyor. Hâl böyle olunca da yakın zamana dek bir araya gelmesi pek de mümkün olmayacak isimler beklenmedik düetlere imza atarak daha fazla dinlenmenin yollarını arıyor.

Bunun en çarpıcı örneğini Demet Akalın-Sefo iş birliğinde gördük. Her yaptığı şarkı/albümle pop müzikte uzun yıllar en çok ilgi görenlerin başında gelen Demet Akalın, epeydir ne yapsa olmuyordu. Sefo’nun söz ve müziğini yazdığı ve 32 saniyesinde sesiyle yer aldığı, iki dakika 28 saniye süreli “Yerinde Dur” adlı şarkı çıkar çıkmaz hit oldu ve Akalın’ı uzun yıllar sonra liste başlarına taşıdı. Bu şarkı düetlerin kurtarıcılığını bir kez daha ispat etti. Nasıl ki bir kuşak için günün meşhur rap’çileri ve onların ürettikleri pek bir şey ifade etmiyorsa, bir başka kuşak için de bir dönemin meşhur popçuları bir şey ifade etmiyor. Her genç kuşak gibi onlar da anne babalarının dinledikleri ve sevdikleriyle ilgilenmiyorlar. Onların bir kısmı belki de Demet Akalın’ı ilk defa bu Sefo düetiyle tanıdı. Peki, şimdiden sonra Demet Akalın’ın eski şarkılarını da merak eder, açıp dinlerler mi? Ya da 40 yıllık Demet Akalın hayranları bu düetten sonra Sefo’yu bağırlarına basarlar mı? Onun bir garantisi yok.

ARABESKLE RAP’İN KAÇINILMAZ KARDEŞLİĞİ

Birkaç yıl öncesine kadar Ebru Gündeş’le Norm Ender’i aynı şarkıda hayal edebilir miydik? Ya da Kamuran Akkor’la Sagopa Kajmer’i? “Bir Çift Göz” adlı şarkı arabeskle rap’in artık kaçınılmaz kardeşliğini bir kez ispatlarken, 40 yıllık “Bir Ateşe Attın Beni” bu kez rap’le karışık düet versiyonuyla bir kez daha liste başlarına çıktı. Murat Boz, belki kimilerinin adını ilk defa duyduğu ama sırf Spotify’da aylık dinleyici sayısı beş milyonu aşmış Poizi’yle iş birliğine giderken, yıllardır hiçbir şarkısıyla ulaşamadığı kadar çok dinleyiciye ulaşacağını muhakkak tahmin etmişti. ‘90’lar ve 2000’lerin bir kısmında pop müziğe damgasını vurmuş Serdar Ortaç da bir başka rap’çi Çakal’la düete imza atarak modaya uymaktan geri kalmayacaktı elbet. Bir dönemin starları belki de hiçbir zaman yapmayı tercih etmeyecekleri, etseler bile tek başına yaptıklarında asla kabul görmeyeceklerini bildikleri müzik türlerine, bir başka deyişle kendi semtlerinin epey dışındaki mahallelere sızmanın yolunu böylece bulmuş oldu. Tam aksi örnekler de vardı öte yandan. Henüz yolun başlarındaki Semicenk’in Funda Arar’la düet seslendirdiği “Al Kalbimi” şarkısıyla geniş kitlelerin dikkatini çekmesi gibi. Semicenk demişken, onun da yakın zamanda Sefo’yla düet yaptığı “Sabrettim” adlı şarkı da şimdiden milyonu aşan bir dinlenmeye erişti. Tabii beklendiği üzere bu şarkıda Sefo’nun eğlenceli zıpırlığı değil, Semicenk’in ağır abiliği baskın çıkıyor. Semicenk’in daha önce Reymen, Doğu Swag ve Rast gibi isimlerle yaptığı düetler de epeyce dinlenmişti.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİRDemet Sağıroğlu: Bir zaman makinesi olsa ‘90’lara dönmek isterdimHaberi Görüntüle

EMRE ALTUĞ VE MİRKELAM DÜETTE BULUŞTU 

Düetlerin gücü sadece ayrı dünyaların insanlarını bir araya getirmekle sınırlı değil. Misal bir dönemin cover kraliçesi Zeynep Bastık, dün Emir Can İğrek, bugün Aleyna Tilki, yarın Rıza Tamer, öbür gün Edis’le düet yaparak, her birinin görünürlüğünden nasibini alabiliyor. Dedublüman zaten tek başına yüksek dinlenme oranları yakalayabildiği hâlde “Sana Güvenmiyorum” gibi geçmişin saklı kalmış bir hitini Aleyna Tilki’nin arabesk damarıyla soslayıp başarısına başarı katabiliyor. Son dönemin yükselen isimlerinden Selin, kariyerinin ilk albümünün 10 şarkısından üçünde düetlerle dinleyici karşısına çıkmakta bir mahsur görmüyor. Oğuzhan Koç ve Merve Özbey “Geçsin Yıllar” adlı şarkıda düet yapıp hiç de fena sayılmayacak bir dinlenme yakalıyor. 2000’lerde öyle kolay kolay aynı stüdyoya sokamayacağınız Emre Altuğ ve Mirkelam şimdilerde bir düette tereddütsüz bir araya gelebiliyor. Böyle böyle bu zamanda düetler, popüler müzik tarihimizde daha önce hiç olmadığı kadar büyük bir yer kaplıyor.

YENİ ŞARKI ÇIKARMAYAN DIŞARIDA KALIYOR

Kuşkusuz düetler her dönem vardı. Ancak star sisteminin hâkim olduğu günlerde sözgelimi Sezen Aksu’nun Nükhet Duru’yla ya da Barış Manço’nun Cem Karaca’yla birlikte bir şarkı kaydetmeleri pek çok sebeple zor, hatta imkânsızdı. Yıllarca birlikte çalışan Kayahan ve Nilüfer’in düet bir şarkı kaydetmemiş olmaları, birlikte söyledikleri birkaç şarkının da sadece televizyon programlarında kalmış olması buna en güzel örnektir. Böylesi buluşmalar ancak kırk yılda bir, sahnede, özel konserlerde, televizyon programlarında olur ve büyük haber değeri taşırdı. Gelin görün ki bugünün müzik sektöründe çarkların dönüşü üç-dört haftada bir yeni şarkı çıkarmayanı sistemin dışına atıveriyor. O kadar sıklıkla şarkı yayınlanınca da işi profesyonel tanıtım yapmak olanlar bile basın bültenlerine yazacak bir şey, haber değeri taşıyacak bir cümle bulamıyor. O noktada düetler rutinin dışına çıkarak dikkat çekiyor. Yani bugün hâlâ düetlerin bir haber değeri, dijital platformların sıradan kalabalığı içinde bir dikkat çekiciliği, merak uyandırıcılığı var.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİRBazıları sıcak renkler severHaberi Görüntüle

Rap doğası gereği iş birliklerine çok açık bir müzik türü. Kimi kez “Senin rap’in böyle, benim rap’im şöyle,” diye diye birbirlerine ‘diss’ atsalar da rap’çiler popçulardan çok daha sık birlikte işler yapıyorlar. Ati 242’yle BLOK3’ün, Batuflex’le Narco’nun, Era7capone’nin bir araya gelmesi şaşırtıcı değil ama hayranları, dinleyenleri için iştah uyandırıcı olmalı ki rap’te bu tür iş birlikleri hep yüksek dinlenme oranları yakalıyor. Misal bu son üç ismin birlikte yaptıkları “Çıstak”, 2024’ün en çok dinlenenleri arasındaydı.

İLK AKLA GELEN DÜETLER

Popüler müziğin yakın ya da uzak geçmişinde yapılmış ve bugün de hafızalardan silinmemiş düetlerden bahsetmek gerekirse ilk akla gelenler arasında şunlar sayılabilir:

* “Ateşle Oynama”  Erol Evgin & Sıla

* “Bile Bile”  Aşkın Nur Yengi & Harun Kolçak

* “Küçük Bir Aşk Masalı”  Sezen Aksu & Özdemir Erdoğan

* “İki Yabancı”  Teoman & Şebnem Ferah

* “Bağdat”  Ayla Çelik & Beyazıt Öztürk

* “Alla Beni Pulla Beni”  Barış Manço & Deniz Tüney

* “Gelsin Hayat Bildiği Gibi”  Sezen Aksu & Ceza

* “Seni Unutmaya Ömrüm Yeter mi?”  Ümit Besen & Pamela

* “Bu Kalp Seni Unutur mu?”  Fikret Kızılok & Sibel Sezal

* “Durum Leyla”  Ayşegül Aldinç & Gökhan Türkmen

Bu liste, yine geçmişten başka düetlerle çok daha uzun olabilir ama ileride bu listeye bugünlerde yapılmış hangi düetler girer, sözgelimi şu günlerde listelerden inmeyen Lvbel C5 ve AKDO düeti “Tak Tak Tak” ya da Demet Akalın ve Sefo düeti “Yerinde Dur” girer mi, onu zaman gösterecek.

GELİR NASIL PAYLAŞILACAK?

Düet bir şarkıda iki şarkıcının buluşması her zaman çok kolay olmuyor. Ses tonlarının uyumundan birlikte fotoğraf çektirmeye, klip çekmeye, konser sahnelerinde şarkının seslendirilmesine ve dahi şarkının gelir paylaşımına dek pek çok mesele ver. Örneğin yakın zamanda Emir Can İğrek “Ruj” adlı şarkısını Gülşen’le düet yapmak istemiş ama tonları tutmayınca Gülşen şarkıda sadece vokal yapmıştı. Düet teklilerin kapak fotoğrafında iki şarkıcıyı yan yana göremediğimiz ya da teknoloji marifetiyle, fotoğraf düzenleme programlarıyla yan yana getirilmiş hâlde gördüğümüz çok oldu. Erol Evgin ve Sıla klip çekimi için ortak bir zamanlama yapamamış ve o dönem büyük ilgi gören “Ateşle Oynama” şarkısı konser videosuyla servis edilmişti. Sefo’nun kendi konserlerinde “Yerinde Dur” söylenir, daha doğrusu çalınırken şarkının büyük kısmında sesi olan Demet Akalın’ın orada olmaması ve sesinin gaipten gelmesi ister istemez gülümseten bir görüntü ortaya çıkardı. Akalın’ın şarkıdan para kazanmadığı beyan edip, tek kazancının klipte giydiği eşofman olduğunu söylemesi de düetlerin gelir paylaşımı meselesini şakayla karışık ortaya koyuyordu.