Geri Dön

Koronavirüs sözlüğü

Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) “pandemi” ilan ettiği, 123 ülkede 130 bini aşkın kişiye bulaşan yeni koronavirüs (Covid-19) ile birlikte günlük lügatımız güncellendi. Karantinadan sosyal mesafelenmeye, pandemiden koronafobiye, işte koronavirüs mücadelesinde yeniden dolaşıma giren sözcükler:

Koronavirüs sözlüğü
CEYDA ULUKAYA

İzolasyon

Virüsü taşıdığı kesinleşen kişi veya kişilerin tedavi altına alınarak bu süreçte sağlıklı insanlarla teması olmayacak şekilde ayrı bir yerde tutulması anlamına geliyor. Ancak salgınların yayılmasını önlemede kilit önem taşıyan izolasyonun etkili olması, hasta kişilerin semptom öncesi dönemde yakın temasta olduğu kişilerin de takip altına alınmasına bağlı. Böylece hem virüsün kaynağına hem de enfeksiyon riski taşıyan diğer kişilere gerekli şekilde müdahale etmek mümkün hale geliyor.

Karantina

Virüse maruz kalmış olma ihtimaline dayanarak enfekte olduğundan şüphe edilen ancak henüz hastalık belirtisi göstermeyen kişileri, diğer insanlarla etkileşimlerini sınırlamak amacıyla belli bir yerde tutmak anlamına geliyor. Bu, kişinin kendi evi olabileceği gibi seyahat özgürlüğü kısıtlamasına bağlı olarak kentleri kapsayan daha geniş bölgeler de olabilir. İtalyanca “quarante” (40) kelimesinden türeyen bu sözcük, ismini 15. yüzyılda veba salgını sonrası Venedik’e gelen tüm gemilerin başka bir adada 40 gün bekletilerek dezenfekte edilmesi uygulamasından alıyor. 

Sosyal mesafelenme

Virüsün yayılma hızını azaltmak amacıyla okulların kapanmasından dinî, kültürel ya da sportif kitlesel etkinliklerin iptaline, tokalaşmamaktan iki kişi arasındaki uzaklığın en az bir metre olarak korunmasına çok sayıda uygulama sosyal mesafelenme kapsamına giriyor. Karantina ve izolasyondan farkı, virüs şüphesiyle belli kişilere değil, toplumun tamamına uygulanması.

Pandemi

DSÖ pandemiyi, insanların bağışıklığa sahip olmadığı ve dünya genelinde beklentilerin çok üzerinde bir hızla geniş kitlelere yayılan virüsleri tanımlamak üzere kullanıyor. Bu anlamda DSÖ’nün pandemi ilanı, söz konusu virüsün halk arasında kolaylıkla ve hızla yayılacağı uyarısıyla birlikte hükümetler ve sağlık sistemlerinin buna hazırlıklı olması ve zorunlu önlemleri alması gerektiği mesajını taşıyor. DSÖ, 2009’da da domuz gribi olarak bilinen H1N1 virüsünü pandemi ilan etmişti. Pandemiye benzer biçimde hızla yayılan ancak belli bir ülke ya da toplulukla sınırlı kalan hastalıklar ise epidemi olarak adlandırılıyor.

Koronafobi

Koronavirüse yakalanma korkusu olarak özetlenebilecek koronafobi, aşırı düzeyde yaşanan her korku gibi psikolojimizi olumsuz etkiliyor. Her öksürüğün bizi paniğe sürüklemesi ya da endişe içinde eve erzak depolamak, korkunun virüsten daha bulaşıcı olduğunun göstergesi. Uzmanlar, stresin bağışıklık sistemine zarar verdiğine işaretle koronavirüse karşı önlem odaklı davranmayı öneriyor.

 

Yıldız Tilbe: Ellerimi yıkıyorumCorona virüs sebebiyle kendisini önlem amaçlı evde karantinaya alan Yıldız Tilbe, ellerini yıkadığı videoyu sosyal medya hesabından paylaştı.

İlginizi Çekebilecek Diğer Haberler

Sıradaki Haber