Kulak ağrısı deyip geçmeyin!

Prof. Dr. Haluk Çokuğraş - Özellikle sık üst solunum yolu enfeksiyonu geçiren çocuklarda görülen bu tablo, erken tanı ve doğru tedaviyle büyük ölçüde kontrol altına alınabiliyor. Ailelerin belirtileri erken fark etmesi ise oldukça önemli.

Çocukların kulağı neden daha hassas?

Kulak; dış kulak, orta kulak ve iç kulak olmak üzere üç bölümden oluşur. Orta kulak ile boğaz arasında bağlantıyı sağlayan “Östaki tüpü”, orta kulağın havalanmasını ve sıvının temizlenmesini sağlar.

Çocuklarda bu kanal erişkinlere göre daha kısa ve daha düz yapıdadır. Bu nedenle mikroplar orta kulağa çok daha kolay ulaşır. Ayrıca çocukların bağışıklık sisteminin henüz tam gelişmemiş olması ve geniz eti büyümeleri de kulak enfeksiyonlarına yatkınlığı artırır.

Yapılan çalışmalar, 5 yaşına kadar her dört çocuktan üçünün en az bir kez orta kulak enfeksiyonu geçirdiğini göstermektedir.

Bu belirtiler kulak enfeksiyonunu düşündürebilir

Orta kulak iltihabının en belirgin belirtisi kulak ağrısıdır. Çoğu zaman bu tabloya ateş de eşlik eder. Ancak özellikle bebekler ve küçük çocuklar ağrılarını ifade edemedikleri için ailelerin farklı belirtilere dikkat etmesi gerekir.  Bunlar:

● Sürekli ağlama ve huzursuzluk

● Nedeni açıklanamayan ateş

● Uyku bozukluğu

● Kulak çekiştirme davranışı

● Kulaktan sıvı gelmesi

● Seslere karşı ilgisizlik

● Televizyonu yüksek sesle veya yakından izleme

● Çevreye ilgisizlik ve dikkat azalması

“Nasıl olsa geçer” demeyin…

Orta kulakta biriken sıvı, enfeksiyon olsun ya da olmasın işitmeyi olumsuz etkileyebilir. Özellikle küçük yaşlarda yaşanan işitme kaybı, çocukların konuşma gelişimini yavaşlatabilir. Daha büyük çocuklarda ise okul başarısında düşüş, dikkat eksikliği ve iletişim problemleri görülebilir.

İltihabın ilerlediği bazı durumlarda enfeksiyon çevre dokulara yayılabilir ve nadiren de olsa menenjit gibi ciddi tablolar ortaya çıkabilir. Bu nedenle kulak enfeksiyonu belirtileri görülen çocukların mutlaka bir hekim tarafından değerlendirilmesi gerekir.

Zeytinyağı, sarımsak suyu damlatmayın

Tanıda en sık kullanılan yöntem, doktorun otoskop adı verilen özel bir ışıklı cihazla kulağı muayene etmesidir. Eğer akut orta kulak enfeksiyonu saptanırsa tedavide çoğunlukla antibiyotik kullanılır. Buna ek olarak ağrı kesici, ateş düşürücü ve burnu açık tutmaya yardımcı tedaviler uygulanabilir.

Ailelerin en sık yaptığı yanlışlardan biri ise kulağa evde çeşitli maddeler damlatmaktır. Zeytinyağı, sarımsak suyu ya da kulaktan dolma yöntemler çocuklarda daha ciddi problemlere yol açabilir. Bu nedenle doktora danışılmadan kulağa hiçbir madde uygulanmamalıdır.

Orta kulakta sıvı aylarca kalabilir

Enfeksiyon düzelse bile orta kulakta biriken sıvının tamamen kaybolması zaman alabilir. Bazı çocuklarda sıvı birikimi 3 aydan uzun sürebilir ve işitme kaybına neden olabilir.

Bu gibi durumlarda kulak zarına küçük bir tüp yerleştirilmesi gerekebilir. Bu tüpler orta kulağın havalanmasını sağlayarak sıvının dışarı atılmasına yardımcı olur. Genellikle 6-12 ay içinde kendiliğinden düşerler. Bazı çocuklarda aynı anda geniz eti ameliyatı da önerilebilir.

Kulak tüpü varsa suya dikkat!

Kulak zarında tüp bulunan çocuklarda, özellikle banyo ve yüzme sırasında kulağa su kaçmaması önemlidir. Bu nedenle koruyucu kulak tıkacı kullanılması önerilir.

Çocuğu kulak enfeksiyonlarından korumak mümkün

Kulak enfeksiyonlarını tamamen önlemek her zaman mümkün olmasa da, şu noktalara dikkat ederek risk azaltılabilir. 

● İlk aylarda anne sütü ile beslenme

● Bebeği yatar pozisyonda beslememek

● Biberon verirken başın yukarıda tutulması

● Çocukları sigara dumanından uzak tutmak

● Aşı takvimini eksiksiz uygulamak

● Özellikle pnömokok aşısını ihmal etmemek.

Son söz

Çocuklarda kulak enfeksiyonları işitmeden okul başarısına kadar pek çok alanı etkileyebiliyor. Erken tanı ve doğru tedaviyle çocukluk çağı kulak enfeksiyonlarının büyük bölümü kalıcı bir sorun bırakmadan tedavi edilebilmektedir. Bu nedenle ailelerin belirtileri hafife almaması büyük önem taşır.

Sağlıklı günler dilerim.