Müzik gruplarının ayrıl barış hikâyeleri

YAVUZ HAKAN TOK - Erhan Güleryüz, Cemil Özeren ve Can Güney tarafından 1996’da kurulan Ayna grubu, 1997’nin hemen başında yayınladığı “Gittiğin Yağmurla Gel” albümüyle müzik dünyasına hızlı bir giriş yapmıştı. O günlerde her yerde “Ceylan” şarkısı çalınıyor, albüm satış rekorları kırıyordu. Çok kısa zaman içerisinde hem albüm satışı hem de verdikleri konser sayısıyla görülmemiş bir başarıya ulaşan grup hem iki solistli olması hem de iki solistin birden sürekli güneş gözlüğü takmasıyla hafızalara yer etmiş, ardı ardına hit olan şarkılarıyla ‘90’ların ikinci yarısına damga vurmuştu. Sonraki yıllarda adlarından çok söz ettirecek mor ve ötesi, Duman, Kargo, Athena ve Kurban gibi gruplar da ilk albümlerini bu dönemde piyasaya çıkardılar. Ayna başından beri daha pop-arabesk bir çizgide yer alıyor, yanı sıra “Ceylan” ve “Kiziroğlu” gibi türkü düzenlemeleriyle yer yer bir dönemin ‘Anadolu-pop’unun izlerini sürüyordu. Bu nedenle tutucu rock müzik çevrelerinde pek kabul görmese de ‘90’larda grup müziğinin geniş kitlelerce sevilmesinde büyük pay sahibi oldu. Denilebilir ki ‘80’lere damgasını vuran Mazhar-Fuat-Özkan’dan sonra bu denli kitleselleşebilen ilk grup Ayna’ydı. Ayna bugünlerde hem bir saygı albümü hem de bir konser serisiyle müzikte 30. yılını kutlamaya hazırlanıyor. Grubun bugünkü kadrosunda ilk kadrodan sadece Erhan Güleryüz var. Ayna’yı Ayna yapan iki solistten birinin, Cemil Özeren’in 2002’de gruptan ayrılmasıyla kabuk değiştirmek zorunda kalan Ayna geride kalan yıllar boyunca çok sayıda eleman değişikliği yaşadı. Grubun şarkılarının önemli bir kısmında imzası ve neredeyse tamamında sesi olan Erhan Güleryüz, bütün bu değişikliklerine rağmen Ayna’yı ayakta tutmayı başardı.

Cici Kızlar’ın ömrü sadece iki yıl sürmüştü

Grup müziğinin yazılmamış kurallarından biri de bu eleman değişiklikleri aslında. İlk gençlik yıllarında aynı ortak duygu ve düşünceyle bir araya gelen müzisyenler, zaman içerisinde değişen müzik anlayışları, hayat görüşleri nedeniyle fikir ayrılıklarına düşmeye başlıyor ve bu da gruplarda değişiklikler yaşanmasına neden oluyor. Bazen kimi grup üyelerinin özel hayatlarındaki değişiklikler gruptan ayrılmasıyla sonuçlanabiliyor. Grup olarak müzik yapmanın ekonomik zorlukları ve gelir paylaşımı meselesi de bu değişikliklerin başlıca sebepleri arasında. Türkiye’de grup müziğinin yaygın olduğu ‘70’li yıllarda bunun örneklerine çokça rastlamak mümkün. O yılların hikâyesi okunduğunda gruplar arası eleman değişikliklerinin âdeta bir müzik borsası gibi işlediği görülüyor. Kimi gruplar tıpkı Ayna gibi yoluna devam edebilmiş, kimi gruplarsa bu değişimlerin getirdiği sarsıntıyı atlatamamış ve bir süre sonra tamamen dağılmış. Misal, Mazhar-Fuat-Özkan’ın ‘80’lerdeki MFÖ olana ve üç kişi kalana dek Kaygısızlar ve İpucu Beşlisi gibi gruplardan geçtiği biliniyor. Üstelik bu durum sadece Anadolu-pop ve rock müziğe mahsus değil. Örneğin Türkiye’nin ilk girlband’i kabul edilebilecek Cici Kızlar’ın ömrü sadece iki yıl sürmüş, aynı dönemde büyük ilgi gören Zafer-Banu-Hülya üçlüsü ise iki yıla bile kalmadan dağılmıştı.

İzel Çelik Ercan ilk albümden sonra dağıldı

‘80’lerde deneyimli dört solisti bir araya getiren vokal grubu Beş Yıl Önce On Yıl Sonra büyük bir çıkış yakaladı. Grup ilk albümün piyasaya çıkmasından çok kısa bir süre sonra ilk eleman değişikliğini yaşamış, buna karşın ‘80’lerin ilk yarısı boyunca fırtınalar estirmişti. 1984’te Türkiye’yi Eurovision Şarkı Yarışması’nda temsil ettiler, Ajda Pekkan’la ortak albüm yaptılar. 1987’de iki kadın solistin birden gruptan ayrılmasından sonra grup eski etkisini bir daha yakalayamadı.

‘90’ların hemen başında bir grup İTÜ konservatuar öğrencisinin elinden çıkmış “Vitamin” kasetinin büyük bir satış yakalaması sonrası o ekipten İzel Çeliköz ve Ercan Saatçi’nin Çelik Erişçi’yle birlikte kurdukları İzel-Çelik-Ercan üçlüsü ortaya çıkmış, ilk albümden sonra Çelik üçlüden ayrılınca İzel-Ercan ikilisi doğmuş ama o ikilinin ömrü de bir albümlük olmuştu. Öte yandan Ercan Saatçi’nin yine ilk Vitamin ekibinden Ufuk Yıldırım’la kurduğu Uf-Er ikilisi de fazla uzun ömürlü olmazken, Grup Vitamin türlü eleman değişiklikleriyle 1998’e kadar yoluna devam etmiş, sonra dağılmış, 2012’de ise tekrar bir araya gelmişti.

Çilekeş yıllar sonra konser verecek

Gökhan ve Hakan Özoğuz kardeşlerin tarafından kurulan ve 1998’de ilk resmi albümünü yayınlayan Athena’nın o günlerdeki dört kişilik kadrosu, 2001’de grup üyesinin birden ayrılmasıyla yeniden şekillendi. Benzer bir şekilde Doğan-Güneş Duru ve İlke-Berke Hatipoğlu kardeşlerden kurulu Redd de 1996’dan 2014’e dek aynı kadroyla devam etmişken 2014’te Hatipoğlu kardeşlerin ayrılmasıyla bir sarsıntı yaşamış, o dönemde özellikle grubun isim hakkı konusunda tartışmalar yaşanmıştı. Her iki grup da bu değişiklikleri bünyesinde eritip yoluna devam edebilenlerden oldu. Buna karşın 2008’de yayınlanan ilk albümüyle rock müziğin genç gruplarından biri olarak dikkat çeken Sakin ikinci bir albüm yapamadan dağıldı. Yine daha ilk albümüyle kendi hayran kitlesini yaratan Çilekeş de dağıldıklarına dair resmi bir açıklama yapılmamasına karşın 2011’den sonra albüm yapmadı, konser vermedi. Çilekeş’in Ekim 2026’da yıllar sonra ilk kez bir araya gelerek vereceği konser merakla bekleniyor.

KÖFN yeniden bir arada

Sakin’in şarkıları ise grubun kurucusu Onur Özdemir’in verdiği Sakin Tribute konserlerinde bugün de söylenmeye devam ediyor.

Tıpkı ‘70’lerdeki Cici Kızlar gibi ‘90’larda Çıtır Kızlar da kısa soluklu bir girlband olmuş, buna karşın ilk albümünü 2005’te yayınlayan Hepsi 2009’a kadar dört kişilik bir kız grubu olarak büyük başarı kazanmıştı. Gülçin Ergül’ün gruptan ayrılmasından sonra üç kişi olarak yoluna devam eden Hepsi bir süre sonra tamamen dağıldı. Popüler müzik tarihimizde grup ayrılıkları sonrası yaşanan tartışmaların en ilginç örneklerinden biri olarak grup üyeleri ve hayranları arasındaki atışmalar aradan geçen onca yıla rağmen hâlâ zaman zaman alevleniyor. Buna karşın 2016’da yine tartışmalı ve atışmalı bir biçimde yollarını ayıran Model’in 2026’da tekrar bir araya gelmesi hayranları arasında büyük sevinç yarattı. 2022’de “Bir Tek Ben Anlarım” şarkısıyla büyük çıkış yakalayan ancak KÖFN’ün kısa süre sonra yollarını ayıran iki üyesinin tekrar bir araya gelmeleri ise son günlerin en yeni haberi.