Raflar arasında Türkiye rotası

SEYHAN AKINCI - Çoğunlukla dönem ödevleri için gidilen kütüphanelerin yerini epeydir yeni nesil kütüphaneler aldı. İstanbul’da denizin kokusunu içinize çekebileceğiniz kütüphanelerden Uşak’ta tarım tekniklerini öğrenebileceğiniz örneklere ve şehrin merkezindeki tarihi binalarıyla dikkat çekenlere kadar kütüphaneler artık bir sosyalleşme ve yaşam alanı. Her yıl mart ayının son pazartesi günü başlayan hafta ülkemizde Kütüphane Haftası olarak kutlanıyor. Biz de bu vesileyle şehrin merkezinden doğanın içine uzanan kütüphanelere baktık. 

Yeşil kütüphaneler

AGRO KÜTÜPHANE: Uşak Banaz İlçe Halk Kütüphanesi

2022’de yeniden yapılandırılarak Türkiye’nin ilk “Agro Kütüphane”si hâline getirilmiş olan Uşak’taki bu kütüphane “Agro Kütüphane” modeli kapsamında, sürdürülebilir tarım, ekolojik okuryazarlık ve çevre dostu yaşam pratiklerini odağına alan yenilikçi hizmet yapısıyla; yalnızca bilgiye erişim sağlayan bir alan değil, aynı zamanda doğayla iç içe, aktif bir öğrenme ve üretim mekânı olarak tasarlandı. Kütüphane koleksiyonuyla, iklim dostu tarım teknikleri, sürdürülebilir üretim, hayvancılık, bitki sağlığı, tohum koruma ve kooperatifçilik gibi başlıklarda zenginleştirilmiş; çiftçilerin ve gençlerin doğrudan faydalanabileceği kaynaklar erişime sunulurken aynı zamanda kütüphanedeki çok amaçlı etkinlik alanlarında tarım danışmanlığı, yeni nesil üretim teknikleri, dijital pazarlama, gıda güvenliği ve kooperatifçilik gibi konularda yapılan atölye ve seminerler düzenleniyor. Türkiye’nin ilk Agro Kütüphane uygulaması olan Banaz İlçe Halk Kütüphanesi, 2024’te IFLA Green Library Award kısa listesine girmeyi de başardı.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİRÖlümsüz ve ölümcül bir ikon: DrakulaHaberi Görüntüle

EKO KÜTÜPHANE: Burdur İl Halk Kütüphanesi

Burdur İl Halk Kütüphanesi, eko-kütüphane örneği olarak konumlanıyor. Yapı; yeşil altyapı yatırımları, doğa temelli tasarım yaklaşımları ve çevre odaklı kullanıcı hizmetleriyle sürdürülebilir yaşamın desteklendiği, katılımcı bir kamusal alan. Kullanıcıları bisiklet kullanımına teşvik etmek amacıyla bisiklet park alanları oluşturulurken, sürdürülebilir ulaşım konularında bilinçlendirme kampanyaları da düzenleniyor. Burdur İl Halk Kütüphanesi, 2025’te 25 farklı ülkeden 30 kütüphanenin başvurduğu Yeşil Kütüphane Ödülleri’nde uzun listeye kalan yedi büyük ölçekli kütüphane arasında yer aldı. 

Rami Kütüphanesi

İstanbul’un tarihi Rami Kışlası’nda, 51 bin metrekarelik geniş bir alanda konumlanan Rami Kütüphanesi, 2014’te başlayan ve 2023’te tamamlanan üç aşamalı restorasyon sürecinin ardından çevre dostu ve ekolojik bir yaşam alanı hâline getirildi. 2023’te Biosphere Sertifikası ile ödüllendirilen Rami Kütüphanesi’nde zengin biyolojik çeşitlilik korunmakta; tarihi ağaçlar yaşatılmakta, 33 farklı çalı türü, 40’tan fazla ağaç çeşidi ve geniş çimenlik alanlarla doğayla iç içe bir ortam sunmakta.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR‘Aile ilk gittiğimiz adres’Haberi Görüntüle

Deniz kokan kütüphaneler

Moda İskele Kütüphanesi

Mimar Vedat Tek tarafından 1916-1917 yılları arasında neoklasik üslupta tasarlanan, İstanbul’un en eski iskelelerinden biri olma özelliğini taşıyan Moda İskelesi, İBB Kent Tarihi ve Tanıtımı Dairesi Başkanlığı tarafından restore edilerek yepyeni bir görünüme kavuştu. Moda İskelesi’nin ev sahipliği yaptığı kütüphane, açık hava çalışma alanları, terası ve zengin kitap seçkisiyle İstanbulluları ağırlıyor. 250 metrekare alanda, 100 kişilik kapasitesiyle hizmet veren Moda İskele Kütüphanesi’nin seçkisi 5 bin 816 kitaptan oluşuyor.

Beşiktaş İskele Kütüphanesi

Deniz ve vapur sesleri eşliğinde kitap okumak, çalışmak ya da vakit geçirmek isteyenlerin uğrak noktası hâline gelen Beşiktaş İskele Kütüphanesi; farklı disiplinlerden seçilmiş 6 bin 474 eserden oluşan zengin kitaplığıyla dikkat çekiyor. Beşiktaş İskelesi Kütüphanesi, ayrıca söyleşiler, yazar-okur buluşmaları ve çeşitli kültür-sanat etkinliklerine de ev sahipliği yapıyor.

Kadıköy İskele Kütüphanesi

Kadıköy vapurunun kıyıya yaklaşmasıyla çevrilen kitap sayfalarının hışırtısını da duymaya başlarsınız. İBB’nin yeni nesil kütüphane anlayışıyla 2023’te hayata geçirdiği mekânlardan biri olan Kadıköy İskele Kütüphanesi; 170 kişilik kapasitesiyle günün hemen her saatinde İstanbul’un telaşı ve yoğunluğu arasında soluklanmak isteyen okurları, öğrencileri ve meraklı gezginleri ağırlıyor. Yaklaşık 8 bin eserden oluşan zengin dermesinde edebiyattan sanata, kent araştırmalarından mimarlık ve tasarıma, tarihten felsefeye uzanan geniş bir seçki bulunuyor. 

Taş Mektep Kütüphanesi

İstanbulluların bahar geldiğinde yolu daha sık adalara düşer. Adalar artık sadece deniz havası, vapur sefası değil aynı zamanda kütüphane demek. 19. YY’da Fransız mimar Alexandre Vallaury tarafından inşa edilen Büyükada’daki Taş Mektep, İBB Miras eliyle bir anlamda küllerinden doğdu. Kütüphane, sergi salonları ve etkinlik alanlarıyla hem Adalıların hem de İstanbulluların yeni okuma noktalarından biri hâline geldi. 

Başkentin kütüphaneleri

T.C. Cumhurbaşkanlığı Millet Kütüphanesi

2020’de açılan yapı, Türkiye’nin en büyük kütüphanesi olma özelliğini taşıyor. Koleksiyonunda 4 milyondan fazla basılı eser ve 120 milyondan fazla dijital kaynak bulunan kütüphane; geniş okuma salonları, sergi alanları, konferans salonları ve araştırma odalarıyla da hizmet veriyor. 

Millî Kütüphane

“Türkiye’nin Hafızası” olarak anılan Millî Kütüphane; Türkçe ve yabancı dillerde milyonlarca kitap, dergi, gazete, harita, tez, el yazması ve dijital yayını barındırıyor. 1.339 oturma kapasitesi bulunan yapı, araştırmacılar ve öğrenciler için geniş okuma salonlarına sahip.

İzmirli kütüphaneler

İzmir Milli Kütüphanesi

Türkiye’nin “Millî” unvanını taşıyan ilk kütüphanesi olma özelliğini taşıyan İzmir Milli Kütüphane’sinin en dikkat çekici bölümlerinden biri Arapça, Türkçe ve Farsça dillerinde yaklaşık 4000 eserden oluşan yazma eser koleksiyonudur.

Şato Kütüphanesi

Dijital kütüphane olarak tanımlanan Şato Kütüphanesi şehirdeki modern kütüphane örneklerinden biri. Kentin panoramik manzarasına sahip yapı, kağıt koleksiyondan elektronik koleksiyona dönüşen örneklerinden biri.