Sağlıklı cilt için ekranla aranıza mesafe koyun

DİDEM SEYMEN - Cilt, çevresel etkenlere en sık maruz kalan organlardan biri. Ancak çoğu zaman küçük travmalar, yanlış ürün kullanımı, güneş ve ekran ışığı gibi konuları hafife alıyoruz. Dermatolojik açıdan kritik kabul edilen hatalar, doğru sanılan yanlış uygulamalar alıp başını giderken estetik bir uygulama olan mezoterapinin uygulanma kriterlerini, sağlıklı bir cilt için dikkat edilmesi gereken noktaları 20 yıllık Anestezi ve Reanimasyon deneyiminin ardından Mezoterapi ve Medikal Estetik sertifikası ile bu alanda çalışan Uzm. Dr. Elvan Gaye Elvan’a sorduk. 

Farkında olmadan yapılan, cilde en çok zarar veren yaygın hatalar hangileri?

Günlük hayatta pek çok küçük davranış, uzun vadede cilt sağlığını ciddi şekilde bozabiliyor. Örneğin pek çoğumuz sinek veya böcek ısırıklarını önemsemiyor; sadece kolonya döküp, kaşıyarak geçmesini bekliyoruz. Oysa alkol, kolonya ya da hidrojen peroksit gibi maddelerle bu bölgelere pansuman yapmak cildi tahriş eder, iyileşmeyi geciktirir. Böcek ısırığı, sürtünme veya küçük sıyrık gibi durumlarda yapılması gereken ilk şey, bölgeyi soğuk su ve sabunla nazikçe temizlemek, ardından yenileyici bir nemlendiriciyle desteklemek ve mutlaka güneşten korumaktır. Kaşıyarak tırnakla travma oluşturmak ise hem enfeksiyon hem iz kalması riskini arttırır; kabukları koparmak da aynı şekilde iyileşmeyi yavaşlatır. 

Cilt sağlığında yapılan en yaygın hatalardan biri güneş koruyucuyu yalnızca yaz aylarına veya dışarı çıkılan zamanlara ait bir ihtiyaçmış gibi görmek. Oysa gün ışığının bir parçası olan mavi ışık, bugün bilgisayar, tablet, telefon ekranları, LED lambalar gibi yapay kaynaklar nedeniyle her an maruz kaldığımız bir ışık türü. Bu nedenle “kapalı mekândayım, koruyucuya gerek yok” düşüncesi yanlış. Ayrıca kulak kıvrımı, dudaklar, eller, boyun gibi hassas bölgeler çoğu zaman unutuluyor. Saçların seyrek olduğu kişilerde güneşin direkt geldiği tepe bölgesi bile çoğu zaman korunmuyor; oysa bu alanlar da cilt kanseri ve leke riski açısından kritik. 

Sivilceleri sıkmak, üzerine diş macunu sürmek, kolonya dökmek gibi yaygın ev reçeteleri de cildi tahriş eden, iltihabı artıran ve leke bırakma ihtimalini yükselten yanlışlar arasında. Yüzün alkali sabunlarla sık sık yıkanması ise cildin doğal nem bariyerini bozar, kuruluk ve irritasyona yol açar. Üstelik çoğumuz hem yeterince su içmiyoruz hem de düzenli nemlendirici kullanmıyoruz.

Duş alışkanlıkları da zannedildiğinden daha önemli. Çok sıcak ya da çok soğuk suyla uzun süre duş almak cildin lipid yapısını bozarak kuruluğa ve bariyer hasarına neden olabiliyor. Aynı şekilde temizleyici ürünleri ciltte uzun süre bekletmek, sık sık agresif peeling yapmak da cildi hassaslaştırıp kızarıklığı artırıyor. Scrub ürünlerinin haftada 1-2 kez ve çok nazik hareketlerle uygulanması gerekir. 

Makyajı temizlemeden uyumak ise gözeneklerin tıkanmasına, siyah noktalara ve cildin erken yaşlanmasına neden olan en temel hatalardan biri. Aynı şekilde gün içinde yüzümüze sık dokunmamız veya telefon ekranını yanağımıza yapıştırarak konuşmamız bakterilerin cilde taşınmasına yol açıyor. Telefon kılıfı ve ekranın sık sık temizlenmesi, yastık kılıflarının düzenli değiştirilmesi bu nedenle önem taşıyor. 

Yanlış ürün kullanımı uzun vadede nelere yol açar?

Sosyal medya önerileriyle alınan güçlü içerikler (asitler, retinoidler, alkol oranı yüksek tonikler) cilt bariyerini zayıflatıp kronik inflamasyonu artırıyor. Bu durum  sürekli kızarıklık ve hassasiyet, kuruluk, pullanma, kılcal damar görünürlüğü, kalıcı ton eşitsizliği, siyah nokta ve aknenin kronikleşmesi, kolajen kaybı ve ince çizgiler gibi sorunlara neden olabiliyor. Asitli ürünlerin yanlış kullanımı leke artışına, postinflamatuar hiperpigmentasyona yol açabiliyor. Alerjen içeriklere uzun süre maruz kalmak ileride daha geniş ürün gruplarına karşı alerji gelişmesine sebep olabiliyor. 

Mezoterapi nedir? Bilimsel mekanizması nasıl işler? Botoks ve dolgu ile farkları nelerdir?

Mezoterapi; vitamin, mineral, aminoasit, hyalüronik asit ve peptid gibi maddelerin deri içine mikroenjeksiyon yöntemiyle uygulanmasıdır. Doğrudan hedef dokuya verilmesi biyoyararlanımı artırır. Mikrotravma etkisiyle kolajenelastinsentezini ve kan dolaşımını destekler. 

Dolgu; hacim kazandırmak, şekil vermek ve derin kırışıkları doldurmak için kullanılır, etkisi 9-18 ay sürer. Botoks kas hareketlerini azaltarak kırışıklıkları engeller; etkisi 4-6 aydır.  Mezoterapi cilde hacim vermez, yüzü şekillendirmez, kas hareketini durdurmaz. Temel hedefi cildi beslemek, nemlendirmek ve kaliteyi artırmaktır. 

Mezoterapi hangi alanlarda etkili?

Tek başına mucize çözüm değildir ancak doğru kişide oldukça etkilidir. En iyi yanıt alınan alanlar: 

Saç dökülmesi: Saç köklerini doğrudan beslediği için incelen saçların kalınlaşmasına ve yeni saç çıkışına destek olur. Saç ekimi öncesi/sonrası etkili bir tamamlayıcıdır.

Leke tedavisi: C vitamini türevleri ve traneksamik asit içeren protokollerle lekelerin tonunu hafifletebilir. Enerji bazlı cihazlarla birlikte daha güçlü sonuç verir.

Çatlaklar: Tamamen yok olmaz ancak derinlik ve renk azalabilir.

Bölgesel incelme: Mezolipoliz ile yağ hücrelerinin küçülmesi sağlanabilir.

Ağrı tedavisi: Düşük doz ilaçların bölgesel uygulanması kas spazmı ve ağrı üzerinde etkilidir. 

Mucize çözüm görmek yanlış 

Mezoterapinin yanlış elde yapılması ne tür riskler doğurur?

Uygulama yalnızca bu alanda yetkili hekimler tarafından yapılabilir. Her hastaya uygun değildir; otoimmün hastalık, hamilelik, aktif enfeksiyon gibi durumlarda uygulanmaz.  Mezoterapiyi tek bir mucize çözüm gibi görmek doğru olmaz; ancak doğru endikasyonda, doğru protokolle, doğru aralık ve seans sayısı ile uygulandığında oldukça değerli bir destek tedavisidir.

Yanlış ellerde görülebilecek riskler: 

• Enfeksiyon
• Alerjik reaksiyon
• Cilt nekrozu
• Morarma, nodül
• Pigment değişikliği
• Yanlış derinliğe enjeksiyon nedeniyle doku kaybı
• Sterilite eksikliği, hatalı iğne seçimi ve anatomik bilgi eksikliği komplikasyonları artırır.

Mezoterapi hakkında en yanlış bilinen şey nedir?

“Mezoterapi herkese yapılabilir ” düşüncesi yanlış. Kişinin hastalıkları, alerjileri, ilaç kullanımı mutlaka değerlendirilmelidir. 

“Evde mezoterapi kalemiyle kendin yapabilirsin” ifadesi de tehlikelidir; enfeksiyon ve kalıcı hasar riski yüksektir.