Sporda yaralanma artışı alarm veriyor

Spor yapanlarda son yıllarda artan rekabet, düzensiz antrenman alışkanlıkları ve yanlış teknikler, yaralanmaların daha sık görülmesine neden oluyor. Yapılan araştırmalar, günlük sporunu aksatmayanlar ve düzenli spor yapanlarda ayak bileği burkulmaları, kas yaralanmaları, tendon hasarları ve diz bölgesinde bağ zedelenmelerinin en yaygın yaralanmalar arasında yer aldığını gösteriyor. Spor yaralanmaları doğru yönetilmediğinde iyileşme süreci uzayabiliyor ve uzun vadede eklem sorunlarına yol açabiliyor. Medicana Kadıköy Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Doç. Dr. Ömer Kays Ünal, düzenli spor yapanlarda en sık görülen yaralanmalara ve doğru tedavi yaklaşımlarına dikkat çekti. 

Düzenli spor yapanlarda yaralanmalar çoğu zaman yanlış teknik, aşırı yüklenme ve yetersiz ısınmadan kaynaklanıyor. Fark edilmediğinde veya ertelendiğinde bu yaralanmalar spor performansını azaltmakla kalmıyor, aynı zamanda kişinin günlük yaşam aktivitelerini de olumsuz etkileyebiliyor. Sporun fiziksel dayanıklılığı artırmasına karşın, bilinçsiz yapılan antrenmanların yaralanma riskini artırdığı belirtiliyor.

Burkulmalar birinci sırada

Spor yaralanmaları sadece profesyonellerde değil, günlük sporunu aksatmayanlarda da görülebiliyor. Düzenli spor yapan bireylerde özellikle ayak bileği burkulmaları, kas-tendon zedelenmeleri, menisküs yaralanmaları ve aşil tendonu iltihaplanmaları oldukça sık görülüyor. Erken teşhis ve kişiye özel planlanan tedavi programı, yaralanmaların kronikleşmesini engellemede kritik rol oynar.

Ani hareketler etkiler

Spor türüne göre yaralanmalar değişiklik gösterse de futbol, basketbol, koşu ve tenis gibi spor dallarında bazı yaralanmaların daha sık görüldüğü biliniyor. Ani yön değiştirme, temas, hatalı teknik ve aşırı yüklenme bu yaralanmaların temel nedenleri arasında yer alıyor.

Doç. Dr. Ünal, günlük sporunu aksatmayanların en çok zorlandığı alanları şöyle özetliyor:

• Ayak bileği burkulmaları

Sıçrama, ani yön değiştirme veya dengesiz basma sonucu ortaya çıkar. Tedavi edilmediğinde eklemde instabilite ve tekrarlayan burkulmalara yol açabilir.

• Diz yaralanmaları

Ön çapraz bağ ve menisküs yırtıkları düzenli spor yapanlarda sık görülür. Ani dönme hareketi veya dizin aşırı zorlanması bu yaralanmalara neden olabilir.

• Kas ve tendon yaralanmaları

Hamstring ve baldır kaslarındaki zedelenmeler ani hızlanma veya aşırı gerilme ile ilişkilidir. Aşil tendiniti ise aşırı kullanım ve yetersiz antrenman planlamasıyla ortaya çıkar.

• Omuz yaralanmaları

Basketbol ve tenis gibi üst ekstremitenin yoğun kullanıldığı sporlarda tendinit, labrum yırtığı ve çıkık daha sık görülür. Bu tür yaralanmaların bazıları MR incelemesi gerektirebilir. 

Tedavi yaklaşımında erken müdahale önemli 

Spor yaralanmalarında tedavinin ilk aşaması, hasarlı bölgenin korunması ve yükün azaltılmasıdır. R.I.C.E. (dinlenme, buz, kompresyon ve elevasyon) yöntemi pek çok yaralanmada başlangıç tedavisi olarak uygulanır. Ardından doktor değerlendirmesine göre kişiye özel fizik tedavi programı planlanır.

Doç. Dr. Ünal, yanlış tedavi yöntemlerinin iyileşmeyi geciktirebildiğine dikkat çekerek şöyle konuştu:

“Yaralanmanın şiddetine göre tedavi yaklaşımı belirlenmelidir. Bazı durumlarda sadece istirahat ve fizik tedavi yeterliyken, bağ kopmaları veya ileri menisküs yırtıklarında cerrahi tedaviler gündeme gelebilir. Esneme, güçlendirme ve denge egzersizleri iyileşme sürecini destekleyen önemli unsurlardır.”