Tasarımın zaman makinesi 'Design 1900-Now'

DEFNE SAVAŞKAN - İnce belli çay bardağı, bir zamanlar televizyonların üstüne konan danteller, kristal şekerlik… Her eşya insan ile buluştuktan sonra bir materyalin ötesinde duygu yüklü anıların nesnel parçaları olarak karşımıza çıkar ve bu eşyaların tasarımlarıysa bizi o döneme götüren en belirgin unsur olur. Londra’da bulunan Victoria & Albert Müzesi’nde açılan “Design 1900-Now” sergisi ise 20. ve 21.  yüzyılın özenle seçilmiş 250 tasarımı ile ziyaretçilerine nostalji ile birlikte âdeta bir zaman makinesi deneyimi yaşatıyor.

Modern hayatta tasarımın önemini vurgulayan bu sergide iş ve otomasyon, konut ve barınma, kriz ve çatışmaların tasarıma etkisi, tasarımın değer ve marka yaratması, sürdürülebilirlik ve iletişim olmak üzere altı ana tema ele alınıyor.

2007’de üretilen ilk Iphone, 1960’ların unutulmaz Tupperware’ları ve Ikea masa lambası gibi birbirinden çeşitli ve hayatın içinden tasarımla sergi ziyaretçilerine tasarımın sosyal hayat, ev içi tüketim ve estetik algısına olan yansımasını aktarıyor. Sergide Kim Kardashian’ın 2015’te yayımladığı “Selfish” kitabı da yer alıyor. Bu sayede objeler aracılığıyla altı temanın ötesinde şöhret ekonomisi ve kimlik gibi konular da tartışılıyor. Sergideki nesneler tek bir anlama sıkışmak yerine ziyaretçileri aynı anda birden fazla konsepti düşünmeye çağırıyor.

Geçen yılın gözdesi Labubu unutulmadı

Serginin küratörü Corinna Gardner, serginin amacının geçmiş üzerinden bugünü anlamak, tasarımın geleceği şekillendirmedeki rolünü görmek ve dünyadaki yerimizi maddi nesneler aracılığıyla bulduğumuzu fark ederek 21. yüzyılda yeniden uyanmak olduğunu dile getiriyor. Serginin kronolojik olarak değil temalar üzerinden ilerlemesi ise tasarımların farklı dönemlerde de benzer durumlara hizmet ettiğini gösterirken birbirinden alakasız iki objeyi yan yana görmek tasarımın, estetiğin ötesinde sosyal hayatın da vazgeçilmez bir unsuru olduğunu vurguluyor. Örneğin 1992 ve 2014 tarihli ırkçılık karşıtı iki posterin yan yana durması yıllar geçse bile bazı sorunların değişmediğini görsel olarak ziyaretçilere hatırlatıyor. Ünlü tasarımcı Kasing Lung’un tasarladığı, Çin menşeli Pop Mart tarafından üretilen ve 2025 yılına damga vuran Labubu figürleri de sergide yerini aldı. Kapalı kutularda, sınırlı sayıda satılan bu oyuncaklar geçtiğimiz yılın trendlerinde en üst sırada bulunurken şimdi ise Victoria & Albert Müzesi’nde bir oyuncağın ötesinde dijital trendlerin, günümüz tüketim çılgınlığının ve koleksiyon tutkusunun simgesi olarak yerini alıyor.