Unuttuğumuz kadim bilgi: Aromaterapi yağları

ALİYE NİLPERİ VATANDOST - Bir gün hava 15 derece. İki gün sonra 7 derece. Bu ani sıcaklık değişimleri ruh hâlimizi, uyku düzenimizi ve günlük enerjimizi etkiliyor. Bu yüzden bu dönemlerde daha gergin, daha huzursuz, daha dağınık hissediyoruz.

Son yıllarda bu hâller için sıkça duyduğumuz bir kelime var: Aromaterapi. Ama çoğu insan aynı cümleyi kuruyor: “Deniyorum ama bende pek işe yaramıyor.” Peki, gerçekten aromaterapi sadece hoş bir koku deneyimi mi, yoksa unutulmuş bir bilgiyi yanlış yerden mi tutuyoruz?

Savaşın ortasında hatırlanan bilgi

Aromaterapi yeni bir fikir değil. Bitkilerin ve yağların kullanımı kadim uygarlıklarda yüzyıllar boyunca biliniyordu. Ancak modern çağda bu bilgi büyük ölçüde unutuldu.

Aromaterapinin tarihinden bahsedelim... İkinci Dünya Savaşı sırasında, yani 1939–1945 yılları arasında, cephelerde görev yapan Fransız doktor Jean Valnet, yaralı askerlerle ilgilenmektedir.Savaş koşulları ağırdır. İlaç yoktur, antiseptik yoktur, imkânlar son derece sınırlıdır. Askerlerin durumu her geçen gün ağırlaşmaktadır.

Valnet aromaterapiye inanan biri değildir. Ama elinde başka hiçbir şey kalmamıştır. Sırf askerlere bir şey yapılıyor hissi vermek, morallerini biraz olsun yüksek tutmak için elde kalan birkaç bitkisel ve aromatik yağı yaralara temas ettirmeye başlar.

Başlangıçta bunu bir ‘tedavi’ olarak değil, çaresizliğin içinden doğan bir deneme olarak görür. Bir süre sonra fark ettiği şey onu şaşırtır: Yaraların görünümü değişmeye başlar.

Bu noktadan sonra Valnet için bir şey netleşir. Bu sadece psikolojik bir etki değildir. Savaş bittikten sonra yönünü değiştirir ve hayatını bitkisel ve aromatik yağların destekleyici potansiyellerini incelemeye adar. Aromaterapi, böylece modern dünyada yeniden hatırlanır.

Laboratuvarda yanan bir el

Aynı yıllarda, Fransa’da başka bir hikâye yaşanmaktadır. Fransız eczacı ve kimyager René-Maurice Gattefossé, laboratuvarında yaşadığı bir patlama sonucu elini ağır şekilde yakar. Yanık ilerler, enfeksiyon gelişir. Uzun süre farklı yollar dener, sonuç alamaz. O şartlarda ulaşabildiği lavanta yağıyla temas ettirdiği elinde, zamanla cildinin sakinleştiğini kendi notlarında kayda geçirir.

Bu iki ayrı hikâye, aynı gerçeğe işaret eder: Unutulmuş bir bilgi, zor zamanlarda yeniden hatırlanmıştır.

Bugün neden aynı etkiyi alamıyoruz?

Çünkü bugün ‘yağ’ diye aldığımız ürünlerin büyük bir kısmı, kadim metinlerde anlatılan yağlarla aynı değildir.

Gerçek aromaterapik yağlar:

• Soğuk sıkım ya da doğru distilasyonla elde edilir
• Saf ve katkısızdır
• Mümkünse organik ve sertifikalıdır
• Sentetik koku, alkol veya çözücü içermez

Bugün piyasada satılan birçok ürün ise:

• Isıl işlem görmüş
• Seyreltilmiş
• Ya da yalnızca koku vermesi için üretilmiştir

Bu durumda “Bende işe yaramadı” demek aslında çok doğaldır.

Gerçek yağ nasıl seçilir?

Bir yağ alırken şu soruların cevabı net olmalı:

• Hangi bitkiden elde edilmiş?
• Üretim yöntemi ne?
• Soğuk sıkım mı, distilasyon mu?
• Menşei belli mi?
• Organik ya da güvenilir bir sertifikası var mı?

Aromaterapide asıl mesele kullanmak değil, doğru ürünü ayırt edebilmektir.

Saçlar için kadim bir karışım

Gerçek yağlar bulunduğunda, basit tarifler yeterlidir.

• Soğuk sıkım Hint yağı
• Soğuk sıkım kayısı çekirdeği yağı
• Birkaç damla biberiye yağı

Haftada bir, saç diplerine nazikçe uygulanır. Ama kural değişmez: Yağ gerçek değilse, beklenen destek de gerçek olmaz.