Yaz aylarında görünmez tehlikelere dikkat!

PROF. DR. HALUK ÇOKUĞRAŞ - Sıcak hava, güneş ışınları, yaz ishalleri, böcek sokmaları ve tatil kazaları özellikle çocuklarda daha ciddi sonuçlara yol açabiliyor. Bu nedenle yaz mevsiminin tadını çıkarırken çocuk sağlığını koruyacak basit ama etkili önlemleri ihmal etmemek büyük önem taşıyor.

Sıvı kaybı ve yaz ishalleri

Yaz aylarında artan sıcaklıkla birlikte çocuklarda terlemeye bağlı sıvı kaybı belirgin şekilde artar. Özellikle küçük çocuklar susadıklarını her zaman ifade edemedikleri için ailelerin su tüketimini yakından takip etmesi gerekir. Bebeklerin ise sıcak havalarda sıvı ihtiyacı daha da artabilir.

Yaz aynı zamanda meyve tüketiminin arttığı bir dönemdir. Ancak açıkta satılan ya da iyi yıkanmayan meyve ve sebzeler mikrop bulaşmasına neden olabilir. Özellikle sıcak havalarda besinlerin daha hızlı bozulduğu unutulmamalıdır.

Bu dönemde sık gördüğümüz sağlık sorunlarından biri de yaz ishalleridir. Dışarda tüketilen yiyeceklerde hijyen koşullarına dikkat edilmeli, güvenilir olmayan su ve gıdalardan kaçınılmalıdır. Gerekli durumlarda probiyotik desteği de faydalı olabilir.

Güneşin fazlası zararlı olabilir

Güneş, çocukların D vitamini ihtiyacının karşılanması açısından son derece değerlidir. Ancak uzun süre ve kontrolsüz güneşe maruz kalmak; güneş yanıkları, güneş çarpması ve ilerleyen yıllarda cilt hastalıkları açısından risk oluşturabilir.

Özellikle açık tenli, çilli ya da çok benli çocukların güneşten korunması daha büyük önem taşır. Çocuklar özellikle saat 11.00 ile 16.00 arasında direkt güneş altında bırakılmamalıdır. Açık renkli, rahat kıyafetler tercih edilmeli; şapka ve güneş gözlüğü kullanılmalıdır.

Güneş kremi seçerken:

• En az 50 koruma faktörlü
• Mineral filtreli
• Parfümsüz
• Suya dayanıklı
• Paraben içermeyen ürünler tercih edilmelidir.

Güneş kremleri dışarı çıkmadan yaklaşık 15 dakika önce sürülmeli ve her 2 saatte bir yenilenmelidir. Deniz sonrası tekrar uygulanması gerektiği unutulmamalıdır. Özellikle 6 aylıktan küçük bebeklerde güneş kremi kullanımı genellikle önerilmez. Bu yaş grubunda esas korunma yöntemi direkt güneşten uzak tutmaktır.

Yaz kazaları artabilir

Yaz aylarında çocukların açık havada geçirdiği sürenin artmasıyla birlikte yaralanmalar ve kazalar da daha sık görülür. Özellikle bisiklet, scooter ve kaykay kullanımı sırasında oluşan düşmeler ciddi travmalara neden olabilir. Bu nedenle kask, dizlik, dirseklik gibi koruyucu ekipmanların kullanılması oldukça önemlidir.

Taşlık sahillerde deniz ayakkabısı kullanılması; cam, taş ya da midye kaynaklı yaralanmaları önleyebilir. Ayrıca ailelerin tatil çantasında antiseptik solüsyon, yara bandı ve temel ilk yardım malzemeleri bulundurması faydalı olacaktır.

Her yaz boğulma haberleri hepimizi derinden etkiliyor. Oysa birçok su kazası basit önlemlerle önlenebilir. Çocukların denizde, havuzda, derelerde ve baraj göllerinde asla yalnız bırakılmaması gerekir. Yüzme bilmeyen çocuklar mutlaka erken yaşta yüzme eğitimi almalı, aileler ise “suda göz teması” kuralını hiçbir zaman ihmal etmemelidir.

Böcek sokmaları hafife alınmamalı

Yaz aylarında sivrisinek ve böcek sokmaları çocuklarda oldukça sık görülür. Özellikle sivrisineklerden korunmak için fiziksel önlemler ön planda tutulmalıdır. Bebek ve küçük çocuklarda cibinlik kullanılması, parfümlü ürünlerden kaçınılması, uygun koruyucu losyonların tercih edilmesi yararlı olabilir.

Arı sokmaları ise bazı çocuklarda ciddi alerjik reaksiyonlara yol açabilir. Eğer çocukta arı alerjisi biliniyorsa mutlaka adrenalin otoenjektörü taşınmalıdır. Bu durum hayat kurtarıcı olabilir.

Kene tehlikesine karşı

Özellikle İç Anadolu ve Karadeniz’in bazı bölgelerinde görülen keneler, Kırım Kongo Kanamalı Ateşi gibi ciddi hastalıklara neden olabilir. Vücutta kene görülmesi hâlinde zaman kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır. Piknik ya da doğa gezilerinde:

• Açık renkli uzun kıyafetler tercih edilmeli
• Paçalar çorap içine sokulmalı
• Çocuklar direkt çimlere oturtulmamalı
• Eve dönüşte tüm vücut dikkatlice kontrol edilmelidir.

Yaz ayları aynı zamanda seyahat dönemidir. Uzun araba yolculuklarında çocukların mutlaka arka koltukta, emniyet kemeri bağlı şekilde veya yaşına uygun çocuk koltuğunda seyahat etmesi gerekir. Sık mola verilmesi ve bol sıvı tüketimi önemlidir.

Yolculuk sırasında ateş düşürücü, antihistaminik, güneş kremi, antiseptik ürünler, düzenli kullanılan ilaçlar mutlaka yanınızda bulunmalıdır.

Uçak yolculuklarında oluşan basınç çocukların kulaklarında ağrıya neden olabilir. Özellikle iniş ve kalkış sırasında bebeklerin emzirilmesi ya da emzik kullanması, daha büyük çocukların ise sakız çiğnemesi rahatlatıcı olabilir.

Besin alerjisi olan çocukların aileleri ise otel ve restoranlarda yiyecek içeriklerini mutlaka dikkatle incelemelidir.

Sağlıklı, güvenli ve keyifli bir yaz diliyorum.