Bitkisel ürünlerde yeni dönem! Markette satılan bitki çaylarıyla tıbbi ürünler ayrılıyor
02.07.2026 - 11:43 | Son Güncellenme:
Sağlık Bakanlığı, Resmî Gazete'de yayımlanan üç ayrı yönetmelikle aromaterapötik ürünlerden tıbbi bitki çaylarına, geleneksel bitkisel tıbbi ürünlerden ruhsatlandırma süreçlerine kadar birçok alanda yeni kuralları yürürlüğe koydu.
Düzenlemelerle birlikte kalite standartlarının yükseltilmesi, bilimsel denetimin güçlendirilmesi ve vatandaşların güvenilir ürünlere erişiminin artırılması hedefleniyor.
Yeni yönetmelikler kapsamında aromaterapötik ürünler, tıbbi bitki çayları ve geleneksel bitkisel tıbbi ürünler için üretim, ruhsatlandırma, denetim ve satış süreçleri ayrıntılı şekilde yeniden düzenlendi. Böylece bitkisel ürünlerin yalnızca geleneksel kullanımıyla değil, kalite, güvenlilik ve bilimsel değerlendirme kriterleriyle de desteklenmesi esas alındı.
Yönetmeliğe göre Türkiye'deki endemik bitkilerden elde edilen hammaddeler, gerekli bilimsel değerlendirmelerden geçmesi ve ruhsatlandırılması şartıyla bu ürünlerde kullanılabilecek. Düzenleme sayesinde mevcut hastalıkların tedavisinde destekleyici amaçla kullanılabilecek aromaterapötik ürünlerin kalite standartlarına uygun şekilde piyasaya sunulması hedeflenirken, vatandaşların güvenilir ürünlere erişiminin kolaylaştırılması ve yerli üretimin desteklenmesi amaçlanıyor.
Yeni uygulamayla birlikte ruhsatlandırılmış aromaterapötik ürünler eczanelerde majistral olarak hazırlanabilecek. Ürünlerin hangi amaçlarla kullanılacağı ve içeriklerine ilişkin ayrıntılar ise Sağlık Bakanlığı tarafından yayımlanacak kılavuzlarla belirlenecek.
Tıbbi bitki çayları, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu tarafından bilimsel ve teknolojik açıdan değerlendirilerek ruhsatlandırılacak. her ürün karekod sistemiyle Ürün Takip Sistemi'ne kaydedilecek. Böylece üretimden eczane raflarına kadar tüm süreç gerçek zamanlı olarak izlenebilecek.
Bu yenilikle birlikte tıbbi bitki çaylarının yalnızca eczaneler aracılığıyla vatandaşlara sunulması öngörülüyor. Eczanelerde kişiye özel hazırlanacak ürünlerin içerikleri ve kullanım alanları ise Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu tarafından yayımlanacak monograflar ve kılavuzlarla belirlenecek.
Yeni düzenleme, günlük tüketim amacıyla satılan bitki ve meyve çayları ile tedaviye destek amacı taşıyan tıbbi bitki çayları arasındaki farkı da netleştiriyor. Gıda kapsamında değerlendirilen bitki ve meyve çaylarının marketlerde ve aktarlarda satışı devam edecek. Buna karşılık Sağlık Bakanlığı tarafından ruhsatlandırılmış, belirli üretim standartlarına sahip tıbbi bitki çayları yalnızca eczanelerden temin edilebilecek. Yönetmelik ayrıca ambalajlarda yer alacak bilgileri de standart hale getiriyor. Ürünlerde kullanılan bitkilerin bilimsel isimleri ile miktarlarının ambalaj üzerinde açık şekilde belirtilmesi zorunlu olacak.
Yönetmelik kapsamında geleneksel bitkisel tıbbi ürünlerin tanımı Avrupa Birliği mevzuatıyla uyumlu hale getirildi. Bir ürünün bu kapsamda değerlendirilebilmesi için Türkiye veya Avrupa Birliği ülkelerinde en az 15 yıl, diğer ülkelerde ise en az 30 yıllık geleneksel kullanım geçmişine sahip olması gerekiyor. Yeni düzenlemeyle birlikte ürünlerin kalite, güvenlilik ve etkililik kriterleri daha ayrıntılı şekilde değerlendirilecek.
